لینک پرداخت و دانلود "پایین مطلب:
فرمت فایل: word (قابل ویرایش)
تعداد صفحه: 21
فهرست مطالب:
مقدمه. 7
خصوصیات گیاه شناسی : 8
خاصیت شیمیایی : 8
جوانه یا گیاهک : 9
توزیع : 10
اکولوژی : 10
توضیح : 11
نحوه تکثیر : 11
کاشت گیاه : 12
مواد و عناصر غذایی مورد نیاز : 12
مراقبت و نگهداری : 12
دور آبیاری : 13
برداشت : 13
بازده و اقتصاد کشاورزی در گیاه رازک : 13
انرژی : 14
عوامل بیولوژیکی : 14
آفت ها و بیماریهای رازک و روش مبارزه با آنها(14) 15
دارا بودن توکسین (زهر ، سم گیاهی) : 17
طب عمومی : 17
ترجمه لغات.. 18
منابع و مأخذ : 20
قسمتی از متن:
مقدمه
در سال 1976 ، 000/000/100 کیلوگرم رازک تنها برای صنعت آبجوسازی پرورش داده شد .(1) مواد تلخ موجود در این گیاه از ریشه های غده دار فرفری آن گرفته شده و توسط آبجوسازان عطر و اسانس زدن به آبجو مورد استفاده قرار گرفت . گیاه رازک در ابتدا به خاطر دارا بودن ارزش محافظتی تولیدات در برابر فساد مورد استفاده قرار می گرفتند . همچنین بعداً اضافه کردن آن عصاره برای دادن عطر به آبجو مورد توجه قرار گرفت . از مواد موجود در رازک به عنوان جلوگیری از فساد سوسیس و کالباس استفاده می شد . مواد موجود در عصاره رازک از فعالیت باکتریهای تخریب کننده در آبجو جلوگیری به عمل می آورد .
مقدار روغن ضروری گیاه از5/0-2/0 درصد متغیر است . همچنین روغن رازک در عطرها ، آشامیدنی های گیاهی ، آبهای معدنی و تنباکو به کار می رود . ریشه آن دارای منبع فیبر نظیر ساقه های سویا ، پنبه ، برگهای کتان و دیگر باقیمانده های مشابه گیاهی بوده و برای مصارف کاغذسازی (خمیر کاغذ) یا تولیدات زیست محیطی به کار می رود . فیبرهای این گیاه تقریباً دارای مقادیر بالای لیگنین و محتوای پنتوز بالا ، همراه با محتوی سلولزی پایین تری می باشند . گاهی اوقات این فیبرها برای استخراج مواد ، باعث ایجاد موجدار شدن کاغذ یا تولیدات وسیع مورد استفاده قرار می گیرند ولی برای تولید کاغذهای موجدار به علت کم بودن سطح مغز و نیازهای بالای شیمیایی برای تولید خمیرهای دارای مایه بیشتر در صنایع کاغذسازی (ویژه) نامناسب هستند . ساقه های فوقانی سفید گیاه به عنوان سبزیجات بویژه در کشور بلژیک مورد استفاده قرار می گیرد . رومی ها ساقه های جوان این گیاه را مانند مارچوبه می خوردند . ساقه های خوب خرد شده این گیاه را با کره یا کرمهای مخصوص پوشانده و آن را به عنوان ماده غذایی مصرف می کنند و این نکته در این خصوص بیان می شود که ساقه های جوان دارای کیفیت بهتر و عالی هستند .(8) عصاره های الکلی بدست آمده از رازک با مقادیر مختلف به طور کلینیکی در درمان تعداد انبوهی از بیماری های جذام ، بیماری ریوی ، بثورات سلی و اسهال باکتریایی خونی با بدست آمدن درجات مختلف موفقیت در چین مورد استفاده قرار گرفته اند . گفته می شود عصاره گیاه رازک دارای فعالیت های بیولوژیکی مختلف (نظیر فعالیت های ضد میکروبی به واسطه وجود اسیدهای تلخ بویژه لوپونون و هومولون است) بوده و دارای تأثیرات قوی متناوب بر روی نرم کردن ماهیچه ها ، تأثیرات خواب آور مسکن (بر اساس نتایج یک گزارش) می باشد ، ویژگیهای استروژنیک آن در اغلب مطالعات جدید مورد مشاهده و بررسی قرار گرفته است و دارای فعالیت آلرژیک بر روی انسان بوده و باعث ایجاد ورم پوستی بواسطه گرده خود می شود . عصاره این گیاه در کرمهای پوستی و لوسیون ها در اروپا به علت وجود ویژگیهای نرم کنندگی پوست مورد استفاده قرار می گیرد . عصاره و روغن آن بعنوان یک اسانس نوشیدنی غیرالکلی در نوشیدنیها ، در فریز کردن دسرهای لبنی ، آبنبات ، محصولات پختنی ، ژلاتین و پودینگ ها (دسر) با بالاترین میزان حداکثر سطح استفاده 72% که برای استفاده از عصاره آن ، در صنایع خوراکی گزارش شده است(11) بکار می رود . بر اساس گفته های Grieve رازک در شراب سفید به عنوان یک داروی درمان بیماری معده عالی است . نوک برگها و گل های این گیاه برای تولید رنگ مرغوب قهوه ای بکار می رود .(9) اخیراً مؤسسات کشاورزی موفقیت هایی را در رابطه با پیوند سرشاخه رازک بر روی پایه علف ماری جوانا و بدست آوردن رازک با سرشاخه پرپشت کسب کردند . و برعکس آنها احتمالاً در زمینه پیوند ماری جوانای پایا بر روی علف یکساله گامهای موفقیت آمیز به سوی رازک با دوام و پایا برداشته اند .
خصوصیات گیاه شناسی :
رازک گیاهی علفی ، چند ساله ، دو پایه ، بالا رونده و دارای اعضای پوشیده از تارهای خشن است . به حالت خودرو در جنگل ها و اماکن مستور از درختچه ها و انبوه بوته ها می روید . رازک دارای برگ های متقابل ، دندانه دار و مرکب از 3 تا 5 لوب نامساوی است . پایه نر آن ، گل های کوچکی به وضع مجتمع به صورت خوشه های مخصوص دارد . هر گل نر آن را پوششی مرکب از 5 کاسبرگ آزاد فرا می گیرد و در داخل پوشش 5 پرچم به وضع منطبق بر کاسبرگها جای دارد . در پایه های ماده رازک گلهایی به رنگ سفید مایل به حنایی ، به حالت مجتمع به صورت مخروط های تقریباً کروی ظاهر می شود . این مخروط ها از فلس های نازکی تشکیل یافته اند که در کناره هر یک 2 تا 6 گل ماده همراه با براکت های کوچک جای دارد . میوه این گیاه فندقه هایی است که در سطح و قاعده آنها تارهای ترشحی فراوان بوجود می آید .(15)
خاصیت شیمیایی :
بر اساس گزارشات اداره تجارت هند گیاه رازک دارای 12-6 درصد آب ، 21-11 درصد رزین (به غیر از تتراهیدرو کانابینولز) ، 5/0-2/0 درصد روغن فرار ، 4-2 درصد تانن ها ، 24-13 درصد پروتئین ، 4-3 درصد فروکتوز و گلوکز ، 14-12 درصد پکتین ها ، 10-7 درصد خاکستر دارویی است .(3)
بر اساس گفته های لونگ در سال 1980 ، گیاه رازک دارای 1-3/0 درصد روغن فرار ، 12-3 درصد ماده تلخ رزینی و چسبناک که متشکل از اسیدهای تلخ نوع (اسید هومولون ، کوهومولون ، ادهومولون ، پرهومولون ، پست هومولون و غیره با میزان غلظت کمتر) و اسیدهای تلخ نوع (لوپولون ، کولوپولون ، ادلوپولون و غیره با میزان غلظت کمتر) . بعبارت دیگر رزین ها از اکسیداسیون ، اسیدهای و حاصل می شوند : گزانتو هومول ، فلاونوئید ، گلیکوزیدها (استراگالین ، کویرسیترین ، ایزوکویرسیترین ، روتین ، کمفرول -3- روتینوزید و غیره) اسیدهای فنولیک ، تانن ها ، لیپیدها ، آمینواسیدها ، مواد استروژنیک و بسیاری و بسیاری دیگر از عصاره های آن می باشند . روغن فرار گیاهی تقریباً از هیومولن ( کاریوفیلن) ، هیرسن ، کاریوفیلن و فارنسن تشکیل شده است . که تمام این مواد با هم بیش از 90 درصد از روغن را تشکیل می دهند . دیگر ترکیبات موجود در روغن رازک بیش از 100 ترکیب می باشند . که شامل کراترین های دانه ای ، سلین های و ، سلینا 3 و 7 دی ان ، سلینا 4 و 7 دی ان ، کوپایئن ، و پیننز ، لیمونن ، پی ـ سیمن ، لینالول ، نرول ، ژراینول ، نرولیدول ، سیترال ، متیل نونیل کتون و دیگر ترکیبات اکسیژنی شامل 2 و 3 و 4 تریتبا پنتان (که تنها در روغن غیر سولفوریده رازک در مقیاس 01/% وجود دارد) Sمتیلو ، 2- متیل بوتانوییت ، متیلو -4 متیل نپتانوییت و 4 و 5 اپیتیو کاریوفیلین می باشند .(11)
باتری و لینگ در سال 1967 بیان کردند که 5 ترکیب از 76 ترکیب در اجزاء روغن فرار گیاه با هم مورد مقایسه قرار گرفتند . در اثر مقایسه این ترکیبات این چنین ادعا می شود که ماده شیمیایی دارای اثر درمانی فوق العاده ، GLA (گاما لینولنیک اسید) تنها در شیر مادر و در غنچه های تازه گیاه یافته شده اند . من نتیجه گیری آزمایشگاه USDA را در ایالت پرویا بیان کرده و یاد گرفتم کهGLA نیز در رازک و گل گاو زبان وجود دارد و تنها به مقدار کمی از دیگر منابع سبزیجات و گیاهی یافت می شود .(2)
جوانه یا گیاهک :
گزارشات رسیده مرکز تنوعات گیاهی اروپا ـ سیبری بیان می کند که گیاه رازک یا تروف cvs دارای اثر مقاومت باکتریایی ، بیماری ، مقاومت در برابر یخ زدگی ، قارچ ، PHبالا ، حشرات ، PHپایین ، کپک ها ، باکتریهای کوچک ، ویروس ها و پژمردگی است .(5) بسیاری از این تنوعات گیاهی از رازک در دسترس قرار دارند . مطالعات مورفولوژی (ریخت شناسی) مشخص می کند که گیاهان ژاپنی ، اروپایی و امریکایی ممکن است به واسطه وجود ویژگیهای مکندگی در برخی جوانه های روی ساقه طبقه بندی و شناسایی شوند . تنوعات گیاهی (واریته) ممکن است در اوایل ، اواسط یا پایان فصل رده بندی شوند . برخی از تنوعات تریپلوئیدی از گیاهان پرورش داده در اروپا بدون دانه هستند .
رزین توسط تعداد زیادی از جفتهای ژنی مورد کنترل و آزمایش قرار می گیرند . پایدار بودن در برابر بیماری در برخی از دانه های تریپلوئیدی دیده می شود . اغلب کشورها گیاه رازک را برای اسانس زدن به آبجوهای مختلف وارد و صادر می کنند . از نظر زمان کشت و برداشت نیز به خاصیت های ویژه اسانس رازک (بر اساس لبهای برگ) ، تعداد جوانه ها ، رنگ ساقه های جوان (قرمز ، مخطط یا سبز کمرنگ) ضخامت ساقه و ویژگی های مخروط آن گیاه (اندازه ، وزن ، میزان شوری ، حجم کل رزین و میزان کشت و برداشت آن در هکتار) دقت می شود . برخی از انواع بهتر شناخته شده رازک توسط پرورش دهندگان در حال حاضر در جهان کاشته می شود . که شامل انواع ذیل می باشد : گونه وحشی ایتالیا شامل : Saaz ، Early Green, Bauba, Hallertau, Early zug, Sapporo, fuggle, Spalt نوع 5 و 6 . انواع وحشی امریکایی شامل : cat’s tail (نوم دم گربه ای) ، Early cluster, Riverside seeling, Humphries, Kaitakushi, shinshuwase ، انواع وحشی ژاپنی شامل : Sonoma ، انواع وحشی کانادایی شامل : English cluster, Canadian, American, B.C Golding, American No.2 قابل ذکراند . در ژاپن حدود 96 درصد از دانه های رازک در زمین هایی با میزان های مختلف تابش نور خورشید کشت می شوند .
توزیع :
این گیاه بومی اروپا و آسیای غربی است و امروزه در امریکای شمالی و جنوبی ، افریقا ، آسیا و استرالیا نیز کشت می شوند و در بسیاری از مناطق به حالت طبیعی کشت می شود .
اکولوژی :
این گیاه از نواحی مرطوب شمالی جهان در سرتاسر مناطق زیستی جنگل های خشک مناطق حاره ای گسترده شده است و گزارش شده که این گیاهان دارای مقاومت در برابر ته نشین شدن سالانه آب به میزان 1/3 تا dm7/13 (بطور میانگین عدد بدست آمده از 34 مورد منطقه کشتی آن برابر dm4/7) و تغییرات دمای 6/5 تا 3/21 درجه سانتیگراد (به طور میانگین در 34 منطقه برابر 10) و تغییرات PH ، 5/4 تا 2/8 (میانگین بدست آمده از 26 منطقه برابر 5/6) می باشد .(5) و (6)
کشت این گیاه در شرایط آب و هوایی (دمایی) میان نواحی 51-35 درجه شمالی و 43-34 درجه جنوبی با دمای میانگین در فصل تابستان برابر 18-16 درجه سانتیگراد مناسب است . این گیاه دارای مقاومت ثابتی بوده در صورتی که شرایط دیگر برای رشد آن مناسب باشد .
در حالت خفتگی در مقابل یخ زدگی مقاومت می کنند و خشکی شدید باعث از میان رفتن دانه های جوان می شود و این اندوخته های گیاهی که فعلاً در حالت جامد در گیاه قرار دارند در فصل بهار با شروع آبدهی به گیاه رقیق تر می شوند . میزان بارش سالیانه مورد نیاز برای گیاه حدود 30 سانتیمتر است که در فاصله زمانی بین مارس و آگوست صورت می گیرد . شرایط خشک در ماه سپتامبر بهترین زمان برای برداشت گیاه است . گیاه رازک به بهترین شکل در انواع خاک ها رشد کرده و یک محیط دارای کود و رطوبت را برای خود در اطرافش نگاه می دارد . تابش نور خورشید به خاک های ماسه ای برای کشت این گیاه مناسب است . میزان عمق خاک با dm 45 برای انواع طلایی گیاه رازک مورد نیاز است .
توضیح :
شراب این گیاه چند ساله ، تا 10 الی 20 سال دوام دارد . دارای ریشه های افقی و عمودی است . ریشه های افقی تا عمق 20 الی 30 سانتیمتر گسترش پیدا کرده و ریشه های فیبری آن در سطوح بالای خاک دیده می شود . ریشه های عمودی به سمت پایین در عمق 152 سانتی متر با عرض 183 تا 244 سانتی متر ، بدون ریشه های فیبری ، ساقه های ایجاد شده سالیانه به بلندی 9 متر که اغلب دارای سر خمیده محکم می باشد ، برگها برخلاف ساقه ها به سوی محورهای مختلف قرار گرفتند ، غده های ریشه ای به تعداد 3 تا 5 عدد ، دارای ساقه های لایه دار با حاشیه دندانه دار ، petioles کمی مغزدار ، با تارهای خمیده به سمت پایین ، این گیاه جزء گیاهان گلدار تک جنسی است که روی پایه های جدا از هم قرار دارد ولی گاهی به گیاهان دارای دو جنسیتی نیز برخورد می کنیم . که به صورت گلهای نر و ماده که اغلب عقیم هستند رشد کرده و باد عمل لقاح را در آنها انجام می دهد .
گل آذین های مخروطی ماده دارای 5-5/2 سانتیمتر طول بوده و گل های نر در خوشه های بلند ظاهر می شوند .
نحوه تکثیر :
ریزوم ـ قلمه های ریشه ای و قلمه های ساقه .(16)
تکثیر رویشی از طریق قلمه های ساقه : جهت تسریع در رشد ، نمو و ریشه زایی قلمه ها ، مواد غذایی مناسب و همچنین آبیاری منظم آنها ضرورت دارد . خاک های مناسب خاکهایی با بافت متوسط که حاوی مقادیر مناسبی مواد و عناصر غذایی باشد توصیه شده است . زمان مناسب برای کاشت قلمه ها در نهالستان ، فروردین ـ اردیبهشت می باشد . قلمه ها در ردیف هایی به فاصله 8/1 تا 3 متر کاشته می شود . فاصله قلمه ها در طول ردیف ها بین 10 تا 15 سانتیمتر است .(14)
تکثیر رویشی رازک به وسیله ریشه : از ریشه هر گیاه می توان 10 تا 15 قلمه به طول 8 تا 10 سانتیمتر انتخاب کرد . قلمه ها را میتوان در گلخانه هایی که خاکهای آنها مخلوطی از شن و هوموس است کشت کرد . فاصله ردیف ها از یکدیگر 10 سانتیمتر و فاصله قلمه ها از یکدیگر نیز 10 سانتیمتر مناسب است.(14)
کاشت گیاه :
تکثیر گیاه از طریق بذر صورت می گیرد که نیازمند یک دوره نهفتگی برای جوانه زدن می باشند به میزان مکرر باید خاک منطقه را زیر و رو کرد یا اینکه در هر مکانی بقایای گیاه قبلی را برداشت . میزان فضای مورد نیاز برای رشد گیاه برابر m2×m2 در یک جریب بوده که با این وضعیت در یک هکتار 2600 گیاه کشت می شود . هنگامی که فرآیند رشد در اوایل بهار آغاز می شود میزان گیاهان به 12-4 عدد در زمین کاهش می یابد . نیازهای مربوط به کوددهی بستگی به نوع خاک و انواع گیاهان رازک دارد و اغلب کود سبز در ماه آگوست به گیاه داده شده و سپس کودهای گیاهی برای فراهم آوردن مواد ارگانیک (کود گیاهی در اثر تجزیه بافتهای گیاهان فرسوده) در خاک خوابیده می شوند. به نظر می رسد گلدهی و رشد مجدد گیاهان رازک سه سال یا بیشتر به واسطه هرس شاخه ها صورت می گیرد . ممکن است آبیاری گیاه نیز در طی این مدت انجام شود و کاشت گیاه رازک در ژاپن و هر منطقه دیگر بطور معمول بواسطه عقد قرارداد میان کارخانه آبجوسازی و کشاورز صورت می گیرد . و در ژاپن ساقه های جدید گیاه در ماه آوریل از زمین بیرون آمده و در پایان ماه ژوئن گلهای گیاه باز شده و در اوایل ماه جولای مخروط های دانه ای گیاه رشد کرده و فصل برداشت در آغاز ماه آگوست است .
مواد و عناصر غذایی مورد نیاز :
قبل از انتقال قلمه ها و در مرحله آماده ساختن زمین 40 تا 60 تن در هکتار کود حیوانی کاملاً پوسیده باید به زمین اضافه کرد . در زمین هایی که رازک کشت می شود هر یکصد گرم خاک باید حاوی 200 تا 250 میلی گرم ازت ، 35 تا 40 میلی گرم اکسید فسفر و 35 تا 50 میلی گرم اکسید پتاس باشد . کلسیم نقش عمده ای در افزایش عملکرد گل و بهبود کیفیت مواد مؤثره آن دارد .(14)
مراقبت و نگهداری :
رازک اگرچه در سال دوم رویش به گل می رود ولی برداشت گل ها از سال سوم به بعد اقتصادی است . پس از این که ارتفاع بوته ها به 20 سانتی متر رسید ساقه را باید حول قیمی در پای آن تعبیه شده پیچاند .
مراقبتهای بهاری : اعمالی که در این فصل انجام می گیرد عبارتند از : آماده سازی خاک ، حاصلخیز کردن زمین ، هرس ریشه ، مبارزه با علفهای هرز و کمک به قرار گرفتن گیاه حول قیم .
مراقبتهای تابستانه : کمک به پیچیدن گیاه حول قیم ، بریدن و جدا نمودن شاخه های عقیم و نازا ، مبارزه با افتها و بیماریها .
مراقبتهای پاییزه : (پس از برداشت محصول) : بریدن ساقه ها ، آماده سازی خاک ، افزودن مواد و عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان .(14)
دور آبیاری :
در سال اول کاشت به آب نسبتاً زیادی نیاز دارد. و در مجموع به دلیل توسعه زیاد بخشهای هوایی نیاز آبی گیاه بالا است .(16)
برداشت :
به طور معمول گیاه رازک بوسیله دست برداشت می شود . با این وجود اخیراً ماشین های برداشت با وزن حدوداً 160 کیلوگرم قادر به برداشت 500 تا 700 کیلوگرم مخروط گیاه با 10-8 ساعت کار در 5 تا 7 روز بوده و با 14-10 ساعت کار بیشتر از آن را برداشت می کنند . گیاهان رازک در هنگامی که رسیدند در ماه سپتامبر جمع آوری شده و با دقت در اثر گرمای مصنوعی قرار داده شده در گونی یا محفظه خشک می شوند . طول مدت فاصله زمانی برداشت گیاه زا زمان غنچه زدن آن حدوداً 40 روز است . اغلب اوقات گیاهان رازک تحت تأثیر دی اکسید سولفور قرار گرفته تا رنگ آنها بهتر شده و از ایجاد تغییرات در اثر این فرآیندها در امان بمانند . مجدداً گیاهان تحت فشار در اتمسفر قرار می گیرند . خشک کردن گیاه یک فرآیند مهمی است که طی آن محتوای مرطوب گیاه باید از 80 درصد به 6 درصد برسد . روش خشک کردن کوره ای گیاه رازک در برخی از مناطق مرطوب صورت می گیرد .
بازده و اقتصاد کشاورزی در گیاه رازک :
بازده این گیاه از لحاظ موقعیت ، شرایط جوی (آب و هوایی) و واریته متنوع می باشند . میزان متوسط کشت این گیاه برابر 860-1890 کیلوگرم در هر هکتار می باشد. بهترین نوع گیاهانی که در این زمین ها کشت می شوند شامل گیاه رازک خوشه ای نوع انگلیسی (با برداشت 1763 کیلوگرم در هر هکتار) ، shin shuwase نوع (با برداشت 1664 کیلوگرم در هر هکتار) ، نوع امریکایی (1580 کیلوگرم در هر هکتار) ، نوع امریکایی شماره 2 (با برداشت 1546 کیلوگرم در هکتار) می باشد . تحت شرایط ایده آل تا 4000 مخروط در هر هکتار در زمین تولید می شوند .
مناطق متداول کشت گیاه رازک عبارتند از : ایالات متحده آمریکا (مناطق شمال غربی و نیویورک) ، انگلستان ، چک اسلواکی ، مناطق آلمان ، یوگسلاوی ، فرانسه ، بلژیک ، هلند ، USSR و کانادا همچنین گیاهان رازک در بسیاری از دیگر کشورها پرورش داده می شوند . در سال 1971 تولید گیاه رازک در ایالات متحده امریکا برابر 3/23 میلیون کیلوگرم و بطور میانگین برابر 40/1 کیلوگرم در هکتار بوده . ایالات متحده امریکا حدود 6 میلیون کیلوگرم از این گیاه را بطور عمده از اروپا برای استخراج اسانس های گوناگون وارد می کنند . میزان فزاینده ای از این گیاه در قالب عطر و عصاره گیاهی فروخته می شود . ژاپن سالیانه حدود 941000 کیلوگرم رازک تولید می کند .
انرژی : بدون انجام هیچگونه آزمایش بر اساس بیوماس موجود در گیاه من تخمین می زنم که بیش از MT10 در هر هکتار اجزاء زیستی گیاه رازک سالیانه تولید شود که انواع گسترده تر آن مقادیر رسوب شده Potomac (مواد آلی) در ساقه های گیاه رسوب می کند که در آن میزان نسبی cannabis احتمالاً مقدار قابل توجهی از مولکول های زیستی را تولید می کند . من هنوز گمان می کنم که نوع 7c گیاه رازک در صورتی که بطور سالیانه کشت شود می تواند یک مقدار کلی قابل توجه و زیادی بیوماس را پدید آورد . زمین هایی که در آنها گونه های مختلف پیچک ، به میزان MT/ha4-1 در هر جریب بدست می آید . (حدوداً به مقدار برابر با زمین های تولید کننده مخروط رازک) باقی گذاشتن 30 درصد از ریشه های در خاک باعث باروری آن می شود . حدود 18000 تن ساقه خشک شده پیچک نوعی رازک ، سالیانه در ایالات متحده امریکا تولید می شود(13) که می تواند برای مصارف تولید خمیر کاغذ به کار رود . پیچک های رازک دارای 2/26 درصد لینگین بوده که با مقدار 8/16 درصد لیگنین در ساقه های گندم مقدار 4/42 درصد سلولز با 7/54 درصد سلولز در گندم قابل مقایسه است . البته کلشهای (ساقه های خشک) باقیمانده نیز مانند گیاه رازک اغلب به عنوان علوفه یا کود مورد استفاده قرار می گیرد .
تحقیق کشت و پرورش گیاهان دارویی و معطر
