فایلکو

مرجع دانلود فایل ,تحقیق , پروژه , پایان نامه , فایل فلش گوشی

فایلکو

مرجع دانلود فایل ,تحقیق , پروژه , پایان نامه , فایل فلش گوشی

سورس کامل کتاب اندروید استودیو + پشتیبانی

اختصاصی از فایلکو سورس کامل کتاب اندروید استودیو + پشتیبانی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .
سورس کامل کتاب اندروید استودیو + پشتیبانی

سورس کد بصورت جداگانه هم برای اکلیپس و هم برای اندروید استدیو!

قابلیت تغییر رنگ کل رابط کاربری تنها در چند ثانیهبرنامه با رابط کاربری متریال دیزاین گوگل و استاندارد های بین المللی اپلیکیشن هاوجود قسمت نظر به برنامه داخل برنامه که کاربر را مستقیم به بخش نظردهی کافه بازار هدایت میکند.لیست علاقه مندی های کاربر برای علامت زدن مطالب برنامهامکان جستجو در عناوین مطالب برنامهتنظیمات کامل و جامع اپلیکیشن دارای امکانات زیر:قابلیت تنظیم فونت برنامه با ۵ فونت بهینه فارسیقابلیت تنظیم اندازه فونت برنامهقابلیت تنظیم روشن ماندن یا نماندن صفحه هنگام مطالعهقابلیت ارسال ایمیل به توسعه دهنده بصورت اینتنت از داخل برنامهقابلیت تنظیمات سریع از داخل محیط مطلب ها بدون نیاز به بازگشت کاربر به صفحه اول برای اعمال تغییراتراهنمای حرفه ای کاربر در اولین بازدید وی از برنامهدرخواست از کاربر برای ثبت نظر هنگام خروج وی از برنامهقابلیت اشتراک گذاری مطالبامکان قرار دادن عکس به تعداد دلخواه بین متن ها در محل دلخواه (جدید)امکان قرار دادن لینک در بین متن ها و در جای دلخواه (جدید)بدون لایبراری های اضافه و بسیار سبکتر از قبل(جدید)تغییرات ظاهری جدید (جدید)ایمپورت و وارد کردن سورس به محیط برنامه نویسی بدون دردسر و بدون خطا (جدید)


دانلود با لینک مستقیم


سورس کامل کتاب اندروید استودیو + پشتیبانی

پروژه انواع نما و نحوه اجرای آن ( پاورپوینت) – مهندسی معماری

اختصاصی از فایلکو پروژه انواع نما و نحوه اجرای آن ( پاورپوینت) – مهندسی معماری دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

توضیحات :

نمای هر ساختمان در شکل دهی به مجموعه شهری که در آن حضور دارد موثر است. اگر به نمای یک ساختمان بدون درنظر گرفتن نمای دیگر ساختمان های شهری توجه شود همگونی نمای شهری در مجموعه از بین می رود. این پژوهش به بررسی انواع نما و نحوه طراحی آن پرداخته است.

 

فهرست مطالب :

  • نمای ساختمان
  • عناصر پراهمیت نما
  • فلسفه نما
  • اهداف و کارکردها بایدها و نبایدها
  • عوامل موثر در نماسازی ساختمان های مدرن
  • دلایل آسیب دیدگی نمای ساختمان ها
  • پارامترهای انتخاب یک نما
  • انواع نماهای رایج و مرسوم از نظر متریال مورد استفاده
  • انواع نماهای نوین در ساختمان
  • انواع کامپوزیت پانل های رایج در بازار
  • بررسی مبحث طراحی نما

 فرمت فایل پاورپوینت و در 54 اسلاید می باشد


دانلود با لینک مستقیم


پروژه انواع نما و نحوه اجرای آن ( پاورپوینت) – مهندسی معماری

دانلود مقاله ایدومتری

اختصاصی از فایلکو دانلود مقاله ایدومتری دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

مقدمه :
شنوایی شناسی معادل فارسی واژه (Audiology ) است که به معنای شناخت، بررسی و تحقیق در زمینه علم شنوایی می باشد و مسائلی از قبیل ارزیابی های کمی و کیفی شنوایی، تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل، حفاظت و پیشگیری از اختلالات مربوط به سیستم شنوایی و همچنین انجام توانبخشی شنوایی برای افراد کم شنوا و نا شنوا را در بر دارد.
قدمت شنوایی شناسی به جنگ جهانی دوم بر می گردد. زیرا مشکلات متعدد ایجاد شده در سربازان بازگشته از جنگ و ناشنوایی های تمارضی احتیاج مبرم به شنوایی شناسی را بیشتر از همیشه مشخص می کرد. به درستی مشخص نیست که چه کسی اولین بار از عبارت شنوایی شناسی استفاده کرد اما یکی از کسانی که در طرح و ترویج این عبارت و شناساندن این رشته تخصصی نقش به سزایی داشته، Reymond Carhart بوده است. شنوایی شناسی در دهه 40 میلادی آکادمیک گردید و با پیشرفتی که تا کنون داشته است، امکان ادامه تحصیل در آن تا درجه دکترا وجود دارد و نه تنها تا کنون از اهمیت آن کاسته نشده است بلکه به واسطه صنعتی شدن جوامع و همچنین افزایش جمعیت سالمندان - به دلیل توفیقات بشر در غلبه بر بیماری ها- جایگاه جدیدی یافته است.
این رشته تحصیلی در ایران نسبتا˝ نو پا بوده و اولین بار در سال 1355 در مقطع کارشناسی در دانشکده علوم توانبخشی، که در آن زمان به طور مستقیم زیر نظر وزارت علوم بوده، تاسیس شده است (البته قبل از آن چند دوره در مقطع کاردانی در دانشگاه شهید بشتی تدریس شده است). مقطع کارشناسی ارشد این رشته نیز در سال 1371 راه اندازی گردیده و هر سال تعداد محدودی دانشجو در این مقطع پذیرفته می شوند.

 


شنوایی سنجی
دید کلی
شنوایی شاید مهمترین حسی باشد به نحوی که بدون بهره‌مندی از آن توانایی انسان در ایجاد ارتباط با پیرامون خود بطور محسوسی کاهش می‌یابد. این توانایی بالا در ایجاد و ارتباط ، انسان را در مقایسه با سایر موجودات از جایگاه ویژه‌ای برخوردار می‌سازد. متأسفانه تعدادی از بیماریها با ایجاد اختلال در سیستم شنوایی باعث محدودیت در این توانمندی می‌شوند. بنابراین بررسی اختلالات شنوایی دقت بیشتری را طلب می‌کند.
شنوایی سنجی با صدای خالص ، متداولترین روش شنوایی سنجی در کلینیک محسوب می‌شود، با اینحال این روش تنها قادر به تشخیص کم شنوایی متقارن و دو طرفه حسی - عصبی بوده در حالی که علت اختلال قابل تشخیص نمی‌باشد. شنوایی سنجی گفتاری در صورت دسترسی از دو حیث کمک کننده است، اول اینکه اختلال شنوایی سنجی گفتار نسبت به تون خالص از ارزش تشخیصی بیشتری برخوردار است و این روش می‌تواند اختلال در ناحیه حلزون و اختلال عصبی یا اختلال مرکزی را مشخص کند.
شنوایی سنجی با صدای خالص
PTA) Pure - tone audionetry) با استفاده از دستگاه شنوایی سنج با صدای خالص ، اصواتی با فرکانسهای مختلف به فرد می‌دهند و آستانه شنواییهای تعیین شده برای انتقال هوایی و انتقال استخوانی بطور جداگانه اندازه‌گیری شده و به ترتیب توسط خطوط ممتد و نقطه چین بهم متصل می‌شوند.
ادیوگرام
ادیوگرام دارای دو ستون است. ستون عمودی شدت صوت را نشان می‌دهد (برحسب دسی بل). در این ستون عدد صفر بیانگر حداقل شدت صوتی است که بیش از نیمی از افراد نرمال می‌توانند بشنوند. اگر فردی قادر به شنیدن یک فرکانس مفروض در 10_دسی بل باشد، یعنی وی می‌تواند فرکانس مذبور را بهتر از یک فرد میانگین بشنود. شنوایی طبیعی وقتی است که آستانه شنوایی گوش از 25 دسی بل بالای صفر بیشتر نباشد. ستونهای افقی فرکانسهای بکار رفته را نشان می‌دهند. معمولا هفت فرکانس از 250 تا 8000 هرتز که بیشتر سر و کار داریم مورد بررسی قرار می‌گیرند.
محاسبه میزان کاهش شنوایی
برای محاسبه میزان کاهش شنوایی ، میانگین شنواییها را برای فرکانسهای 500 ، 1000 و 2000 بر حسب هرتز حساب می‌کنند. در حد آستانه شنوایی انتقال هوایی و استخوانی را اندازه گرفته و انتقال هوایی را به خط ممتد و انتقال استخوانی را به نقطه چین و بالاتر از انتقال هوایی ترسیم می‌کنند. گوش راست را با رنگ قرمز و گوش چپ را با رنگ آبی ، نشان می‌دهند. در شنوایی نرمال دو خط بر هم منطبق هستند و در نمودار هر دو بالای 20 هرتز هستند. در کاهش شنوایی عصبی دو خط برهم منطبق هستند و هر دو زیر 20 هرتز می‌باشند. در کاهش شنوایی انتقالی دو خط بیش از 10 هرتز باهم فاصله دارند.
شنوایی سنجی گفتاری
در روش Speech audiometny بجای صدای خالص از صداهای گفتاری (کلمات) استفاده می‌شود. این آزمون شامل دو قسمت است:
آستانه درک گفتار
SRT) Speech reception threshold) سطحی است که در آن فرد شنونده باید بتواند 50 درصد کلمات یک لیست از کلمات دو سیلابی مشخص را تکرار کند. PAT و SRT باید بهم شبیه باشند.
توانایی تفکیک گفتار
SDS) Speech discrimination score) با استفاده از یک لیست کلمات تک سیلابی و با شدت معادل 40 هرتز یا بیشتر انجام می‌شود. افراد طبیعی ، 100 - 95 درصد این کلمات را به درستی تکرار می‌کنند. بیماران مبتلا به کاهش شنوایی عصبی یا مرکب ممکن است قادر به تکرار میزان بسیار کمتری از کلمات باشند.
تمپانومتری
در شنوایی امپدانس (Impedence) یا تمپانومتری میزان قابلیت پذیرش (کمپلیانس) یا برعکس آن ، مقاومت (امپدانس) سیستم شنوایی سنجیده می‌شود. هر چقدر قدرت پذیرش بیشتر باشد، انرژی صوتی بیشتری جذب خواهد شد و هر چقدر مقاومت بیشتر باشد، سیستم غیر قابل انعطافتر بوده و انرژی بیشتری به مجرای گوش بر می‌گردد. تمپانومتری روش ساده‌ای است که بویژه در کودکان کم سن و سال مفید واقع می‌شود، ولی هیچ وقت جایگزین SA و PTA نمی‌شود.
در تمپانومتری از یک گوش ویژه با سه سوراخ مجزا استفاده می‌شود که می‌توان با ایجاد صوت و دمیدن هوا از طریق آن ، شرایط انتقال را در حالات مختلف سنجید. با رسم کردن قابلیت پذیرش گوش در یک محور و فشار هوا در محور دیگر ، یک تمپانوگرام بدست می‌آید، که میزان مقاومت و پذیرش انرژی صوتی توسط گوش را نشان می‌دهد. قابلیت پذیرش صوتی هنگام مساوی بودن فشارها در دو طرف پرده صماخ بیشترین مقدار را دارد.
آزمون بلع (Swallow test)
رایجترین آزمایش برای بررسی وضعیت شیپور استاش است. در این آزمایش در صورت طبیعی بودن عملکرد شیپور استاش ، به علت متعادل بودن فشار در دو طرف پرده صماخ ، تمپاگرام حداکثر قابلیت پذیرش را نشان می‌دهد. در صورت انسداد شیپور استاش ، تمپانوگرام فشار منفی را نشان خواهد داد.
شنوایی سنجی در کودکان و شیرخواران
ارزیابی شنوایی در کودکان به علت اهمیت آن در یادگیری ، بسیار مهم است. دقیقترین و قابل اعتمادترین روش برای آزمایش شنوایی در این گروه سنی ، بررسی آستانه شنوایی با ارزیابی پاسخ به تحریک ساقه مغز یا (Brain Stem evoked response) می‌باشد.
چشم انداز بحث
ارزیابی قدرت شنوایی در افراد مختلف بخصوص کودکان از اهمیت بسیاری برخوردار است. بعضی از بیماریها باعث کاهش شنوایی می‌شوند، باید با تشخیص زود هنگام اختلالات شنوایی از عوارض بعدی آن پیشگیری کرد. امروزه علم پزشکی پیشرفت زیادی کرده و روشها و دستگاههای زیادی برای این منظور و سایر بیماریها ، ابداع شده است.
تاریخچه ی روش های تربیت شنوایی
تلاش های اولیه در تربیت شنوایی به قرن 18میلادی برمی گردد،که برنامه های سازمان نیافته در قالب دست نوشته های افرادی در اروپا که حاوی تجربیاتشان دراین زمینه با افراد کم شنوا بود وجود داشت.ماکس گلدشتاین( درسال م .1939 )یکی از اولین کسانی بود که برنامه تربیت شنوایی منسجم را ارائه نمود.وی معتقد بود که با آموزش های ویژه،افراد نا شنوا می توانند برخی از جنبه های گفتار را دریافت ودرک نمایند.وی روش خاص خود را روش اکوستیکی نامید.در این روش فرد کم شنوا به طور منظم با اصوات گفتاری منفرد ،یاکلمات و جملات آشنا می گردد.تااینکه درک وتولید گفتار وی بهبود یابد.تلاش های گلدشتاین تاثیرات عمده ای روی تفکر بسیاری از متخصصین در طول سالیان گذاشت وروشی که وی ارائه نموددر زمان خود انقلابی در برنامه های تربیت شنوایی به وجود آورد.
در همان اوایل قرن 20 روش دیگری توسط ودنبرگ به نام روش تک حسی مطرح شد که تکیه ی اساسی آن بر باقیمانده شنوایی بود.وتا هنگامی که فرد قادر به استفاده از باقیمانده شنوایی خود نبود به وی اجازه استفاده از حس بینایی ولب خوانی کردن داده نمی شد.در مراحل اولیه آموزش،به کودک سمعک داد ه نمی شد،ودرمانگر می بایست در فاصله 3-2 سانتی متری گوش کودک با وی صحبت می نمود.پس از اینکه کودک دراین فاصله متوجه صدا می شدو عکس العمل نشان می داد،برای وی سمعک تجویز شده وسپس آموزش های دیگر نظیر لب خوانی آغاز می گردید.بسیاری از محققین معتقدند گه این روش نمی تواند برای کودکان کم شنوا موفقیت آمیز باشد.این امر به ویژه در کودکانی که باقیمانده شنوایی بسیار اندکی دارند،صادق است. در طول جنگ جهانی دوم تمرکز اصلی تربیت شنوایی بر استفاده از این روش ها در کوکان ناشنوایی عمیق بود،تا اینکه بتوان کسب گفتار و زبان را برای این کودکان آسان نموده وظرفیت های آموزشی آنها را افزایش دهد.کارهات در سال (1960میلادی) تمرینات تربیت شنوایی را گسترش دادوبا تعداد زیادی بزرگسال کم شنوا که کم شنوایی اکثر آنها ناشی از NIHLبود استفاده کرد.
برنامه تربیت شنوایی او شامل 4 مرحله اصلی است:
1-آگاهی از اصوات
2-تمایزگذاری اصوات متفاوت غیر گفتاری
3-تمایز گذاری کلی بین الگوهای اصوات گفتاری ساده
4-تمایزگذاری دقیق گفتار
مجددا در سال های اخیر این تاکیدات کارهات توسط ساندرز (1993میلادی)وتعداد بیشماری از مراکز توانبخشی دیگر مد نظر قرار گرفته است.
مخملک وتاثیر آن بر شنوایی
با عفونت استرپتوکوکی ایجاد می شود. با تظاهرات پوستی،توکسین آن تولید اریتروژن می کند.
درکودکان سنین 5-3ساله بیشتر دیده می شود. دوره ی کمون بیماری5-2روز طول می کشد.
ابتدا به صورت فارنژیت(فارنکس به صورت قرمز آتشین در می آید)ظاهر می شود.
وجود تب همراه با پر خون شدن زبان که نمای توت فرنگی پیدا می کند .
دو روز بعد بثورات جلدی ظاهر می شوند که بیشتر در صورت ،تنه،کشاله ی ران،و بازو ها ست.
که این بثورات با فشاردست سفید می شوند.یک هفته بعد از تب علائم تخفیف پیدا می کنند،در مقابل استرپتوکوک های عامل مخملک آنتی توکسین تولید می شودکه در دوره های بعدی شخص مصونیت پیدا می کند.
علائم ادیولوژیک : پارگی پرده صماخ همراه با درد گوش ،تهوع وتب بالا دیده می شود.درناژ از گوش علامت شایعی است و وزوز می تواند وجودداشته باشد یا که خیر.کاهش شنوایی همراه این بیماری ممکن است از نوع ناگهانی یا تدریجی و از نوع آمیخته باشد.
ومقدار آن از حد متوسط تا شدید می تواند متغیر باشد،ومی تواند در یک زمان غیرمتقارن باشد. این بیماران در بزرگسالی می توانند تحت عمل جراحی قراربگیرندبه شرط سالم بودن زنجیره ی استخوانی که در اکثر موارد اینگونه است.معمولا Graft به خوبی جواب می دهد ولی ممکن استبه علت کمی تحرک یا عدم تحرک زنجیره ی استخوانچه ای بهبودی در شنوایی پس از عمل دیده نشود.
به هر حال تجویز سمعک با بهره ی مناسب توصیه می شود .
آشنایی با آموزش مهارت های شنوایی
کاهش شنوایی به عنوان مشکلی پنهان ، از مسائلی است که افراد با سنین مختلف از جمله نوزادان ، کودکان ، بزرگسالان و کهنسالان به دلایل گوناگون می توانند به آن مبتلا شده و دچار عوارض سوء آن شوند. پیامدهای سوء کاهش شنوایی شامل طیف وسیعی است که در زندگی کودک ، بزرگسال یا کهنسال مبتلا به آن به انواع مختلف تاًثیر می گذارد .
کودکان نیز علاوه بر مشکلات ارتباطی دچار تاًخیرهایی در گفتار و زبان ، مشکلات تحصیلی در رشد اجتماعی و ..... خواهند شد.
متخصصین شنوایی و گفتار باید رویکردی تلفیقی دارای جنبه های ارزیابی و مداخله جهت مهارت های زبانی ، گفتاری و شنیداری به منظور رفع نیازهای کودکان و والدین آنها تهیه نمایند. فرد دچار آسیب شنوایی پس از مراحل تشخیص و درمان جهت دستیابی بر توانایی های لازم وارد برنامه های آموزش ویژه ی کم شنوایان می شود که توسط متخصصین تیم توان بخشی صورت می گیرد. از این میان آموزش مهارت های شنوایی از جایگاه خاصی برخوردار است . تربیت شنوایی ایجاد شرایط ارتباطی خاص برای فرد دچار آسیب شنوایی به منظور دستیابی به توانایی هایی در درک شنوایی گفتار است ، توانایی هایی که فرد شنوا بدون مداخله ی دیگران کسب می کند.
مهارت های شنوایی که معمولا به دنبال آسیب شنوایی از دست رفته و یا ایجاد نمی شود در برنامه های آموزشی و تمرین های خاص برای ایجاد آنها تلاش می شود که عبارتند از : کشف اصوات(Detection ) تمایزگزاری بین اصوات (Discrimination ) ، شناسایی اصوات (Identification ) باز شناسی گفتار (Recognition ) و درک گفتار (Perception) .
به امید آن روزی که هیچ کم شنوایی به دلیل عدم تشخیص به موقع و نبود آموزش های لازم از نعمت برقراری ارتباط محروم نشود.
آناتومی گوش
دیدکلی
گوش از قسمتهای مختلفی تشکیل شده است. امواج صوتی مراحل مختلفی را درون گوش طی می‌کنند تا به اعصاب شنوایی تبدیل شوند. هر کدام از اجزای گوش درونی را این امواج تاثیر گذاشته (تقویت، جمع آوری ، تغییر فرکانس ، انتقال و...) و به اعصاب شنوایی می‌رسند. ساختمان گوش از قسمتهای مختلفی تشکیل شده است.
گوش خارجی
گوش خارجی امواج صوتی را جمع آوری و متمرکز می‌سازد و از دو قسمت تشکیل شده است.
لاله گوش
لاله گوش در غالب حیوانات متحرک است، و برای جمع کردن و هدایت امواج صوتی و تشخیص جهت صدا بکار می‌رود، ممکن است به طرف منبع صورت متوجه شود. در انسان لاله گوش بی‌حرکت است ولی تا اندازه‌ای جهت صوت را می‌تواند تشخیص دهد.
مجرای گوش خارجی
مجرای گوش خارجی لوله‌ایست که تقریبا 2 تا 3 سانتیمتر طول دارد و در حدود یک سانتیمتر مکعب حجم دارد و به پرده صماخ ختم می‌شود. ارتعاشات صوتی تا قسمت انتهایی این لوله بوسیله هوا منتقل شده ، پس از آن بوسیله محیطهای جامد و مایع به گوش میانی انتشار می‌یابد.

 


پرده صماخ
پرده صماخ غشایی است که بوسیله اصوات با فرکانسهای مختلف مرتعش می‌شود. درجه کشش آن از محیط به طرف مرکز تدریجا زیاد شده و به همین علت است که هر قسمت از این پرده بوسیله فرکانس معینی مرتعش می‌شود.

 

 

 

گوش میانی
گوش میانی امواج را تقویت و منتقل می‌کند. گوش میانی در حفره استخوانی موسوم به صندوق تمپان (Caisse De Tympan) قرار دارد و بوسیله شیپور استاش (Trompand Eustache) به حلق می‌رسد. ارتعاشات هوا که از گوش خارجی به پرده صماخ می‌رسد بوسیله چهار استخوان کوچک که یکی پس از دیگری متکی بهم مفصل شده است، به گوش داخلی منتقل می‌گردد. این چهار استخوان بر حسب شکلی که دارند شامل چکشی ، سندانی ، عدسی و رکابی است. وظیفه آنها کم کردن دامنه ارتعاشات و در نتیجه افزایش تغییرات فشار است.
پنجره بیضی
استخوان چکشی به پرده صماخ و استخوان رکابی به پنجره بیضی (Ovale) ختم می‌شود که سطح آن 4 مرتبه از پرده صماخ کوچکتر است. چون سطح صماخ 14 مرتبه از سطح بیضی بزرگتر است لذا فشار در پنجره بیضی 14 مرتبه زیاد می‌گردد. این بهترین وسیله‌ای است که می‌توان انرژی ارتعاشی یک محیط با وزن مخصوص کم را (هوا) به محیطی با وزن مخصوص زیاد منتقل نمود.
پنجره گرد
در گوش میانی ، پنجره دیگری وجود دارد که به پنجره گرد (Round) مرسوم است. پنجره گرد و پنجره بیضی حد فاصل بین گوش داخلی و میانی است. پنجره بیضی ارتعاشاتی را که به پرده صماخ می‌رسد از طریق استخوانهای گوش میانی به گوش داخلی منتقل می‌کند و پنجره گرد سبب می‌شود مایع گوش داخلی که در محفظه غیر قابل ارتعاشی قرار دارد، بتواند مرتعش شود.

 

 

 

گوش داخلی
گوش داخلی امواج منتقل شده از گوش میانی را دریافت و آن را به امواج شنوایی تبدیل می‌کند. گوش داخلی اصلی‌ترین قسمت گوش است و از چندین قسمت تشکیل شده است.
• مجاری نیم حلقوی: در ساختمان گوش سه مجرای نیم حلقوی واقع شده است که برای حفظ تعادل بدن در فضا بکار می‌رود و در امر شنیدن تاثیر ندارد.
• کیسه اوتریکول و ساکول: مجاری نیم حلقوی بالای کیسه‌ای بنام اوتریکول قرار گرفته‌اند (Utricule) ، که بوسیله مجرایی به یک کیسه کوچکتر مرسوم به ساکول (Saccule) وصل می‌شود.
حلزون
در زیر مجاری نیم حلقوی ، حلزون (Limacon) قرار گرفته که حفره‌ای پیچیده به شکل حلزون است و بوسیله دریچه بیضی به گوش میانی مربوط می‌شود. تعداد حلقه‌های این مارپیچ 2.5 ، طولش 38 میلیمتر و قطر قاعده آن در حدود 3.3 میلیمتر است. حلزون از مایعی پر شده و بوسیله دو پنجره بوسیله غشای مسدود به صندوق تمپان ارتباط دارد. یکی پنجره بیضی که ارتعاشات را دریافت می‌کند و دیگری پنجره گرد بوده و عمل آن این است که به مایعی که در حلزون قرار دارد، امکان ارتعاش می‌دهد.
• مجرای حلزونی:در وسط حلزون مجرای حلزونی قرار دارد که به ساکول معروف است.
• غشا بازیلر:حفره حلزون بوسیله جدار طولی به نام غشا بازیلر به دو قسمت تقسیم می‌شود.
اندام کورتی
روی غشا بازیلر مجموعه‌ای مرسوم به اندام کورتی (Corti) یا عضو کورتی قرار گرفته است. تعداد اندام کورتی از قاعده حلزون به طرف راس آن بتدریج افزایش می‌یابد.
تونل کورتی
عضو کورتی از یک سلسله سلولهایی به شکل میله که راس آنها دو به دو و مجاور هم قرار دارد، تشکیل می‌شود. بدین طریق مجرایی با مقطع مثلثی شکل را محدود می‌سازد که به تونل کورتی معروف است.

 

 

 

 

 

 

 

شروع پیدایش حس شنوایی
یک سر میله روی غشا بازیلر تکیه داشته و سر دیگر آن آزاد است. لذا هر میله می‌تواند در داخل آندولنف (مایع مجرای حلزونی) حرکت آزاد داشته باشد. روی دو طرف تونل کورتی سلولهای مژه‌دار شنوایی قرار دارند که انشعابات نهایی عصب شنوایی به آنها منتهی می‌گردد، و می‌توان شروع حس شنوایی را از این ناحیه دانست.
رشته اعصاب شنوایی
دید کلی
گوش داخلی از دو قسمت به نامهای لابیرنت غشایی استخوانی تشکیل شده است. لابیرنت غشایی متشکل از کیسه‌های پر از مایعی است که در درون حفره‌ای از استخوان تمپورال (لابنریت استخوانی) قرار گرفته‌اند. لابیرنت استخوانی که شامل سه قسمت دهلیز ، کانالهای نیم دایره‌ای و حلزون است. در حلزون قسمتی از لابیرنت غشایی به نام مجرای حلزونی قرار گرفته است. حلزون 2.5 دور به دور محوری از استخوان اسفنجی به نام مدیولوس چرخیده است. حلزون از سه لوله پیچ خورده که کنار هم قرار دارند تشکیل شده است؛ نردبان دهلیزی ، نردبان میانی و نردبان صماخی. نردبان دهلیزی و میانی بوسیله غشاء راینسر و نردبان میانی صماخی بوسیله غشاء قاعده‌ای از یکدیگر جدا شده‌اند.
بر روی سطح غشاء قاعده‌ای ساختمانی موسوم به اندام کورتی قرار گرفته که محتوی یک سری سلولهای حساس به تغییرات مکانیکی موسوم به سلولهای مژکدار است. این سلولهای مژک‌دار اندامهای گیرنده‌ای هستند که در جواب به ارتعاشهای صوتی ایمپالسهای عصبی تولید می‌کنند. دو نوع سلول مژکدار وجود دارد به تعداد 3500 عدد و سه الی چهار ردیف از سلولهای مژکدار خارجی به تعداد 20000 عدد ، قاعده و پهلوهای این سلولها بوسیله تورینه‌ای از انتهای عصب حلزونی احاطه شده‌اند. این فیبرهای عصبی به عقده مارپیچی کورتی که بر روی مودیولوس قرار دارد، می‌روند. عقده مارپیچی به نوبه خود آکسونها را به داخل عصب حلزونی و سپس از طریق آن به سیستم عصبی مرکزی در سطح فوقانی بصل‌النخاع می‌فرستد.

 

 

 

 

 

راه عصبی شنوایی
• فیبرهای عصبی از عقده مارپیچی اندام کورتی وارد هسته‌های حلزونی پشتی و شکمی در قسمت فوقانی بصل‌النخاع می‌شوند. کلیه فیبرها در این محل سیناپس داده و نورونهای درجه دوم بطور عمده از طریق جسم ذوزنقه‌ای شکل به طرف مقابل تنه مغزی رفته و به هسته زیتونی فوقانی می‌رسند.
• راه عصبی شنوایی از هسته زیتونی فوقانی از طریق لمینسکوس جانبی به طرف بالا سیر کرده و تعدادی از فیبرهای آنها در هسته لمینسکوس ختم می‌شوند و بسیاری از فیبرها از این هسته گذشته و به تکمه‌های چهار قلوی تحتانی می‌رسند و در این ناحیه ، ختم می‌شوند.
• راه عصبی شنوایی از تکمه‌های چهار قلو تحتانی به هسته جسم زانویی میانی می‌رود که در آن کلیه فیبرها سیناپس می‌دهند.
• سرانجام راه شنوایی ، به قشر شنوایی که در بخش فوقانی لوب گیجگاهی قرار دارد می‌رود.

 

عمل قشر در شنوایی
قشر شنوایی بطور عمده بر روی سطح فوقانی لوب گیجگاهی قرار دارد. دو ناحیه در قشر وجود دارد که عبارتند از قشر شنوایی اولیه ارتباطی شنوایی که قشر شنوایی ثانویه نیز نامیده می‌شود؛ قشر شنوایی اولیه مستقیما توسط فیبرهای عصبی که از جسم زانویی میانی به آن می‌رسند، تحریک می‌شود. در حالی که نواحی ارتباطی شنوایی بطور ثانویه بوسیله ایمپالسهای شنوایی اولیه و نواحی ارتباطی تالاموس در مجاورت جسم زانویی میانی تحریک می‌شوند.
در انسان ، اصوات با فرکانس پایین در قسمت جلو و خارج و اصوات با فرکانس بالا در قسمت عقب و داخل قشر شنوایی تصویر می‌شوند. اما باید دانست که در واقع ارتفاع و نه فرکانس صوت است که در قشر شنوایی رمز گذاری می‌شود. نورونهای انفرادی در قشر شنوایی به پارامترهایی از قبیل شروع ، مدت ادامه و فرکانس تکرار یک محرک صوتی و بویژه به جهتی که صوت از آن جهت ادامه است پاسخ می‌دهند. قشر شنوایی با تشخیص طرحهای صوتی ، تجزیه و تحلیل خواص اصوات و تعیین محل سکونت سر و کار دارد. ضایعات قشر ارتباطی شنوایی فوقانی گیجگاهی موجب اختلال در حافظه کوتاه مدت ، شنوایی می‌شود.
تمیز طرحهای صوتی بوسیله قشر شنوایی
• انهدام هر دو قشر شنوایی اولیه در انسان حساسیت شخص را برای شنیدن شدیدا کاهش می‌دهد. انهدام قشر شنوایی اولیه فقط در یک طرف اثر کمی بر روی شنوایی دارد و علت این امر اتصالات متقاطع متعدد از یک طرف با طرف دیگر در مسیر عصبی شنوایی است. اما این موضوع بر روی توانایی شخص برای تعیین محل منبع صوت تاثیر دارد، زیرا سیگنالهای مقایسه‌ای در هر دو قشر شنوایی برای این عمل ، ضروری هستند.
• ضایعاتی که در انسان نواحی ارتباطی شنوایی و ابتلا می‌سازند، اما اثری بر روی قشر شنوایی اولیه ندارند. توانایی مشخص برای شنیدن و تمییز فرکانسهای مختلف صوتی و تغییر طرحهای ساده صوت را کاهش نمی‌دهند. اما باید دانست که در این حالت شخص نمی‌تواند معنی صداهای شنیده شده را درک کند، در حالی که می‌تواند آنها را به خوبی بشنود.

 

 

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله 32   صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله ایدومتری

دانلود مقاله نقش تغذیه در ورزش و سلامتی

اختصاصی از فایلکو دانلود مقاله نقش تغذیه در ورزش و سلامتی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

 

تغذیه مناسب پایه و اساس عملکرد جسمانی را تشکیل می دهد؛ زیرا علاوه بر فراهم کردن سوخت برای اعمال زیستی، مواد شیمیایی موردنیاز برای استخراج و استفاده از انرژی بالقوه موجود در این سوخت را نیز مهیا می کند. غذا، همچنین تأمین کننده عناصر ضروری برای تشکیل بافت جدید و ترمیم یاخته های موجود است. شاید بعضی چنین پندارند که چون تغذیه مناسب برای تمرینهای ورزشی رامی توان به آسانی از طریق رعایت رژیم غذایی کاملاً متعادل به دست آورد، در مطالعه عملکردهای ورزشی تغذیه مناسب چندان اهمیتی ندارد. با این حال این موضوع مورد تأکید است که وقتی مطالعه تمرینهای ورزشی از بعد ظرفیتهای انرژی مورد توجه قرار می گیرد، باید ازمنابع انرژی غذایی و نقش مواد غذایی در مراحل آزادسازی انرژی آگاه بود بااین دیدگاه برای کارشناس علوم ورزشی این امکان وجود دارد که اهمیت« تغذیه مناسب» رادر ک نماید و اعتبار ادعاهای مربوط به مکملهای غذایی و اصلاحات تغذیه ویژه ای برای کمک به عملکردهای جسمانی را به شکل نقادانه ای ارزیابی کند. چون مواد غذایی مختلف عامل ایجاد انرژی و تنظیم مراحل فیزیولوژیک مربوط به تمرینهای ورزشی هستند، بنابراین می توان اصلاحات رژیم غذایی را با بهبود عملکرد ورزشی مرتبط دانست. اغلب افراد وقت وانرژی چشمگیری را صرف دستیابی به عملکرد و رزشی بهینه می کنند. تنها به دلیل پیروی از یک برنامه تغذیه ای ناکافی مغایر و گاه مضر با شکست روبرو می شو ند. سرانجام اینکه اکنون مشخص شده است که روش های گوناگون تغذیه صحیح با امراض مختلف مقابله کند و تمرینهای ورزشی منظم دراین امر سهم مهم و مثبتی دارد.

 

تغذیه بهینه برای فعالیتهای ورزشی
از لحاظ تعریف برنامه غذایی بهینه برنامه ای است که بدون دریافت انرژی اضافی تغذیه ای لازم را برای حفظ ترمیم و رشد بافت تأمین می کند. برآورد معقول از نیازهای تغذیه ای ویژه برای افراد در سنین و اندازه های بدنی مختلف با توجه به تفاوتهای فردی در گوارش غذا، ظرفیت ذخیره سازی ، سوخت و ساز مواد غذایی و میزان دفع انرژی روزانه تنها در چند سال گذشته امکان پذیر شده است. توصیه های تغذیه ای برای ورزشکاران ممکن ا ست به دلیل نیازهای انرژی ویژه مربوط به یک رشته ورزشی خاصی و نیز ارجح بودن یک برنامه غذایی از نظر ورزشکاران دارای پیچیدگی های بیشتری باشد. درواقع هیچ نوع برنامه غذایی ویژه ای برای عملکرد ورزشی بهینه وجود ندارد با این حال در طرح و ارزیابی غذای مصرفی باید از دستورالعملهای تغذیه ای صحیح پیروی کند.
نیاز تغذیه ای
بسیاری از مربیان به جای اتکاء به شواهد موجود توصیه های تغذیه ای را برپایه
« احساسات» و تجارب گذشه خودشان بنا می نهند. این معضل بزرگی است؛ زیرا ورزشکاران اغلب اطلاعات کافی یا درستی درباره تجارب تغذیه ای محتاطانه و نیز نقش مواد غذایی دربرنامه غذایی ندارند(23). هر چند تحقیقات در این زمینه بسیارناقص است باور عمومی براین است که افراد فعال و ورزشکاران نیازی به تغذیه اضافی فراتراز آنچه از تغذیه متعادل به دست می آورند، ندارند(16). این موضوع بسیارمهمی است زیرا بسیاری از بزرگسالان برای حفظ آمادگی بطور منظم تمرین می کند. در حقیقت پژوهشهای انجام شده حاکی از آن است که امریکائیهای فعال از جمله کسانی که فعالیتهای استقامتی استثنایی دارند از برنامه غذایین نمونه ای که از نظر ترکیب بطور قابل ملاحظه ای مشابه با برنامه های غذایی همتاهای غیر ورزشی شان است، استفاده می کنند(21،14،13،2) همانگونه که در جدول 1-3 نشان داده شده است، تفاوت عمده در آن است که آنها همان غذاها را با مقدار بیشتر می خورند که در نتیجه کمیت کل غذای مصرفی بیشتر می شود تا انرژی اضافی مورد نیاز تمرین تأمین شود دراصل تغذیه صحیح برای ورزشکاران همان تغذیه صحیح انسان است. در مرود ورزشکاران استقامتی باید توجه بیشتری شود تا کربوهیدرات به مقدار کافی در بدن وجود داشته باشد و بطور منظم مصرف شود.
دوندگان افراد کنترل غیر فعال
مردان
کالری( کیلوکالری در روز) 2959 1 236
پروتئین( گرم در روز) 1/102 6/93
پروتئین( درصد) 85/13 8/15
چربی( گرم در روز) 45/134 109
چربی( درصد) 8/40 5/41
کربوهیدرات( گرم در روز) 6/249 7/225
کربوهیدرات( درصد) 8/39 6/38
کلسترول( میلیگرم در هر 1000 کیلوکالری) 175 190
چربی اشباع شده( گرم در هر 1000 کیلوکالری ) 2/16 16
چربی اشباع نشده(گرم در هر 1000 کیلوکالری) 9 3/9
زنا ن
کالری( کیلوکالری در روز) 2386 1871
پروتئین( گرم در روز) 2/82 7/76
پروتئین(درصد) 2/14 4/17
چربی( گرم در روز) 7/110 83
چربی( درصد) 1 /41 3/40
کربوهیدرات( گرم در روز) 3/243 7/174
کربوهیدرات( درصد) 5/39 1/39
کلسترول( میلیگرم در هر 1000 کیلوکالری) 190 205
چربی اشباع شده( گرم در هر 1000 کالری) 8/16 5/16
چربی اشباع نشده( گرم در هر 1000 کیلوکالری) 5/8 9/7
1- درصد کالری ار کل 100 درصد کالری نیست، زیرا کالریها مربوط به الکل تفاوت بوجود می آورد.
* مقادیر مربوط به دوندگان بطور معنی داری با افراد کنترل تفاوت دارد(2).

تمرین و غذای مصرفی
درمورد افرادی که فعالیتهای جسمانی منظم باشدت متوسط تا سنگین دارند متناسب کردن غذای مصرف با میزان دفع نارژی روزانه نسبتا آسان است. برای مثال، چوب برها یا افرادی که با تبر الوارهای سنگین را خرد می کنند روزانه درحدود 4500 کالری مصرف می شو ند و برای حفظ تعادل بطور ناخودآگاه مقدار کالری دریافتی شان را با مقدار انرژی مصرفی نزدیک و همآهنگ می کنند. در نتیجه به رغم دریافت غذای بیش از اندازه، وزن بدن ثابت باقی میماند. متعادل کردن غذای دریافتی بمنظور برآورده کردن نیازهای سطج جدید انرژی مصرفی د رحدودیک روز یا کمی بیشتر انجام می شود که در این مدت زمان تعادل انرژی تازه ای حاصل می شود. ظاهراً چنین تعادل دقیقی بین انرژی مصرفی و غذای دریافتی در افراد غیر فعال حفظ نمی شود(15). در این حالت کالری دریافتی عموماً بیش از انرژی مصرفی روزانه است این عدم دقت در تنظیم غذای دریافتی در کمترین حد از زنجیره فعالت های جسمانی احتمالاً عامل« چاقی خزنده» به حساب می آید. که عموماً در جوامع صنعتی و دارای فناوری پیشرفته مشاهده می گردد.
چنین گزارش شده که غذای دریافتی ورزشکاران درالمپیک 1936 بطور متوسط بیش از 700 کالری، یا تقریباً سه برابر متوسط دریافتی روزانیه بوده است(1). در مورد این افراد در گیر د رمسابقات پروتئین مصرفی به مقدار 19 درصد کل کالری دریافتی(320 گرم) بود د رحالیکه سهم چربی به میزان 35 درصد(270 گرم) و کربوهیدرات به 46( درصد)(800 گرم) بالغ می شد) این ارزشهای کالری غالباً بدین منظور بیان می شود تا آنچه را طاهراً نیاز غذایی فوق العاده ورزشکاران هنگام تمرین تلقی می شود توجیه کند. با این حال، این ارقام تنها برآوردی بیش نیستند. زیرا داده های تغذیه ای واقعی در گزارش اولیه ارائه نشده بود.به احتمال زیاد این مقادیر بر آوردهای بیش ازاندازه زیاد در خصوص انرژی مصرفی( و مورد نیاز) و رزشکاران است(13). برای مثال دوندگان استقامتی که در هفته تا 100 مایل تمرین می کنند( هر مایل 6 دقیقه ود رحدود 15 کالری در دقیقه) احتمالاً بیش از 800تا 1300 کالری در روز بیشتر از نیاز انرژی طبیعی خودشان مصرف نمی کنند. در مورد این ورزشکاران استقامتی غذای دریافتی روزانه باید حدود 4000 کالری را تأمین کند. شکل 3-3 اطلاعاتی را درباره انرژی دریافتی از نمونه های بزرگی از مردان و زنان ورزشکار نخبه استقامتی، قدرتی و رشته های گروهی را در هلند نشان می دهد در ورزشکاران مرد و انرژی دریافتی بین 2900 و5900 کیلوکالری نوسان دارد، در حالیکه انرژی دریافتی روزانه زنان بین 1600 تا 3200 کیلوکالری متغیر است. با درنظر گرفتن استثناهای مربوط به دریافت انرژی روزانه نسبتاً زیاد ورزشکاران درحد اوج اجرای مهارت و تمرین، همانند ورزشهای 3 گانه ودوچرخه سواری دور فرانسه کالری دریافتی روزانه عموماً از 4000 کیلوکالری در مردان و 3000 کیلوکالری در زنان فراتر نمی رود(11).

 

غذای پیش مسابقه
هدف اصلی از غذای پیش مسابقه تجهیز کردن و رزشکاران با مقدار انرژی کربوهیدراتهای لازم و اطمینان از مصرف بهینه آب توسط اوست. در این چهارچوب از لحاظ فیزیولوژیک گرسنگی یش از رقابت با تمرین ورزشی مفهومی ندارد. زیرا سریعاً منجر به تخلیه گلیکوژن کبد وعضله می شود. علاقه غذایی ورزشکاران« دوره روانی» رقابت و قابلیت گورش غذاها باید مورد توجه قرار گیرد. بعنوان یک قاعده کلی غذاهای دارای چربی و پروتئین زیاد باید از برنامه غذایی در روز مسابقه حذف شوند. زیرا این قبیل غذاها به کندی هضم می شوند و در مقایسه با غذاهای کربوهیدراتی دارای انرژی برابری بوده و مدت زمان بیشتری درراههای گوارشی باقی می ماند.
درمورد تنظم زمان غذای پیش مسابقه باید توجه ویژه ای مبذول داشت. با افزایش فشار و تنش که معمولاً همراه بامسابع است ممکن است کاهش چشمگیری در خون رسانی به معده و روده کوچک و به دنبال آن کاهش در جذب از راههای گوارشی پدید آید. یک دوره سه ساعته برای جذب غذای پیش مسابقه کافی به نظر می رسد.
پروتئین یا کربوهیدرات؟
بسیاری از ورزشکاران از نظر روانی به غذای پیش مسابقه« سنتی» که معمولاً شامل گوشت گاو کباب شد و تخم مرغ است خو گرفته و حتی وابسته شده اند گرچه ای غذا ممکن است ورزشکار، مربی و صاحب غذاخوری را راضی کند منافع ان از نظر عملکرد ورزشی هنوز ثابت نشده است. در حقیقت چنین غذایی که از نظر کربوهیدرات واقعاً در حد پائینی است ممکن است مخرب عملکرد ورزشی بهینه باشد. از سوی دیگرخوردن کربوهیدرات درغذای پیش تمرینی میتواند در بهبود عملکرد ورزشی سهیم باشد(18).
چندین دلیل برای اصلاح یا حتی منسوخ کردن برنامه غذایی پیش مسابقه پر پروتئین به سود برنامه کربوهیدرات وجود دارد اولاً گرسنگی طبیعی در طول شب منجر به تخلیه چشمگیر دذخایر کربوهیدرات کبد و ماهیچه می شود که باید بوسیله منابع تغذیه ای کربوهیدراتی از طریق دریافت غذا جایگزین شود همچنین کربوهیدارتها سریعتر از پروتئینها یا چربی ها هضم و یا جذب می شوند بنابراین انی نوع غذا سریعترازانرژی را درد دسترس قرار می هده و ممکن است احساس سیری را که معمولاً پس از صرف یک وعده غذای پر پروتئین در مقایسه با یک وعده غذای پرچربی، پرکربوهیدرات، به نحو قایل توجهی به میزان و سوخت و ساز زمان استراحت را بالا می برد. این حرارت سوخت و سازی به سازوکار و دفع حرارت بدن فشار اضافی تحمیل می کند کهممکن است درآب و هوای گرم منجر به عملکرد ورزشی باشد. بطور همزمان تجزیه پروتئین برای تولید انرژی پی آبی را طی فعالیت ورزشی تسهیل می کند علت این است که فرآورده های جنبی حاصل از تجزیه اسیدهای آمینه برای دفع از طریق ادرار نیاز به آب دارند.
موضوع مهم دیگری که اهمیت دریافت کربوهیدرات را تأئید می کند آن است که این ماده منبع اصلی انرژی تغذیه ای برای فعالیت های ورزشی شدید وسنگین است و همچینن در فعالیت های ورزشی طولانی مدت کمال اهمیت دارد. غذای پیش مسابقه باید مقدار لازم کربوهیدرات را تأمین کند تا میزان طبیعی گلوکز خون و گلیکوژن کافی« ذخایرانرژی» برای اغلب فعالیتها تضمین شود به شرط آنکه ورشکار در کل دوره تمرین از یک برنامه غذایی صحیحی پیروی کرده باشد غذای پیش مسابقه نمی تواند کمبودهای تغذیه ای و ناکافی بودن ترکیبهای غذای مورد نیاز برای رشد و نمو در طول هفته های قبل از مسابقه را جبران کند. در مورد ورزشکاران استقامتی، غذای پیش مسابقه باید غنی از کربوهیدرات باشد تا ذخیره کامل گلیکوژن کبد و ماهیچه را تضمین کند. این امر با استفاده از سایر اصلاحهای تغذیه ورزشی ویژه بمنظور« پرکردن کربوهیدرات» امکانپذیر است.
همانطور که در فصل اول بحقث شد استفاده تقریباض زیاد از گلوکز درست قبل از یک فعالیت استقامتی می تواند بطور واقعی عملکرد متعاقب آن را خراب کند. برای مثال، مدت زمان رکاب زدن مردان و زنان روی دوچرخع کارسج هنگامی که آنها محلول 300 میلی گرم حاوی 75 گرم گلوکز را 30 دقیقه قبل از تمرین مصرف کردند 19 درصد کاهش داست آن هم در مقایسه با آزمون مشابهی که طی آن همان حجم آب یا غذای آبکی محتوی پروتئین، چربی، و کربوهیدرات مورد استفاده قرار گرفت(12). این اثر منفی خوردن گلوکز احتمالاً ناشی از افزایش تولید انسولین، معاقب فراخوانی گلوکز و آثار بازدارندگی انسولین روی بسیج چربی است. بنابراین، اگر مقادیر زیادی شکر قبل از انجام مسابقه مصرف شود، برای همگون کردن این ماده تغذیه ای و برقراری مجدد تعادل سوخت و سازی وهورمونی باید چندین ساعت وقت در نظر گرفته شود.

 

غذاهای مایع
غذاهای مایع تجاری آماده شده یک راه چاره ند و ظاهراً رهیافت موثری در مورد غذای پیش مسابقه هستند این غذاها معمولاً از نظر ارزش تغذیه ای کاملاً متعادلند. همچینن کربوهیدرات زیادی دارند و ضمناً حاوی چربی و پروتئین هستند که براحساس سیری کمک می کنند. چون این غذاها به صورت مایع هستند به نیازهای مایع ورزشکاران نیز کمک می کند. غذای مایع همچنین از آن جهت سودمند است ه بطور سریع و کامل هضم می شود و اصولاً هیچ باقیمانده ای در روز مسابقه بویژه در روز رقابتهای ورزشی طولانی مدت مانند شنا و دو یا برخی از مسابقه های بین المللی تنیس و بسکتبال بسیارمؤثراست. در این قبیل شرایط ممکن است ورزشکار وقت( یا علاقه) نسبتاً کمی برا ی مصرف غذا داشته باشد علاوه بر آن غذاهای مایع راه حل عملی تأمین کالری دریافتی روزانه ورزشکارانی است که مشکل حفظ وزن بدن دارند یا علاقمند به بابال بردن وزن خود هستند.
خلاصه
1- انتخاب های تغذیه ای زیادی برای کسب مواد تغذیه ای لازم جهت حفظ، مرمت و رشد بافتها در دسترس است. با توجه به محدودیتهای گسترده، مواد تغذیه ای لازم برای ورزشکاران و سایر افرادی که درگیر برنامه های تمرینی هستند با یک برنامه غذایی متعادل قابل حصول است. با دستورهای غذایی خوب طرح شده، ویتامین، مواد معدنی، ضروری و پروتئین مورد لزوم را می توان با یک دریافت غذایی حدود 1200 کالری در روز تأمین کرد. بنابراین غذای اضافی می تواند جهت برآورده کردن نیازهای انرژی فرد به مصرف برسد که متمناسب با میزان فعالیت جسمانی فرد مقدار آن نوسان دارد.
2 –دریافت پروتئین توصیه شده در حدود8/0 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است. در مورد متوسط مردان و زنان این مقدار کافی استو و نماینده 12 درصد از کل کالری دریافتی روزانه است.
3- ورزشکاران معمولاً 2تا 5 برابر بیش از مقدار توصیه شده پروتئین مصرف می کند زیرا کالری دزیافتی نسبتاً بیشتر آنها معمولاً سبب دریافت پروتئین بیشتر نیز می شود.
4- توصیه های دقیق برای چربی و کربوهیدارت دریافتی مشخص نشده است توصیه محتاطانه آن است که نباید بیش از 30 درصد کالری روزانه از منابع چربی تأمین شود و بیشتر ی مقدار نیز باید به شکل اسیدهای چرب اشباع نشده باشد. در مورد افرادی که از نظر جسمی فعالند 60 درصد یا بیشتر کالریهای مصرفی باید از کربوهیدارتها بویژه پلی ساکاریدها تأمین شود. این مقدار معمولً نماینده بین 400 و 600 گرم بر مبنای روزانه است.
5- تمرین طولانی مدت و سخت در روزهای متوالی ممکن است به تدریج سبب تخلیهذخایر کربوهیدراتی شود حتی اگر دریافت کربورهیدرات در حخد توصیه شده باشد این عمل می تواند منجر به«رکود» تمرین شود زیرا ممکن است چندین روز وقت لازم باشد تا گلیکوژن عضله پس از یک جلسه تمرین طولانی مدت به سطوح طبیعی باز گردد.
6- به دلیل ـنکه تمرین شدید طولانی مدت می تواندسرعت سوخت و ساز را 20 تا 25 برابر افزایش دهد مهمترین عامل تعیین کالری روزانه سطح فعالیت جسمانی فرد است با این حال به احتمال زیاد نیازهای کالری ورزشکاران در اغلب ورزشهای شدید فراتر از 4000 کالری در روز نیست مگر اینکه ورزشکار وزن بدنی قابل توجهی داشته باشد دریافت زیاد کالری معمولاً تأمین کننده بیش از مقدارنیازهای RAD مبربوطه به پروتئین ویتامینها و مواد معدنی است.
7 – غذای پیش مسابقه باید شامل غذاهایی باشد که سریعاً هضم شوند و به تولید انرژی و مایعات مورد نیاز در تمرین کمک کند به این دلیل غذای پیش مسابقه باید دارای کربوهیدرات زیاد و چربی و پروتئین نسبتاً کمی باشد بدیهی است که برنامه غذایی کم کربوهیدرات« گوشت گاو سرخ کرده و تخم مرغ» نیازهای تغذیه ای پیش از مسابقه را برآورده نمی سازد.
8- غذاهی مایع آماده تجاری، رهیافت عملی برای تغذیه و تأمین کالری بیش از مسابقه را ارائه می دهد. این قبیل غذاها ارزش تغذیه ای متعادلی دارند نیازهای مایع بدن را تأمین می کنند سریعاً جذب می شوند و عملاً هیچ گونه مواد اضافی در دستگاه هاضمه باقی نمی گذارند.
9- دو تا سه ساعت وقت کافی است تاهضم و جذب غذای پیش مسابقه انجام شود.
انرژی فعالیت جسمانی
واکنشهای شیمیای یکه نیازی به مصرف اکسیژن ندارند به سرعت انرژی قابل توجهی برای دوره های کوتاه زمان تولید می کنند. این واکنشهای بی هوازی سریع برای حفظ یک عملکرد معیاری بسیار بالایی در فعالیتهای سرعتی و سایر اعمال انفجاری شدید کمال اهمیت را دارند. برای مقایسه در فعالیتهای هوازی طولانی مدت انرژی از مواد غذایی و از طریق واکنشهایی که نیازمند اکسیژنند گ
گرفته می شود. برای اینکه این عمل نتیجه بخش باشد فرآیند شرایط فیزیولوژیک ایجاب می کند تا از چگونگی تولید انرژی برای حفظ فعالیتهای ورزشی، منابع این انرژی و انرژی مورد نیاز برای فعالیت معین آگاهی داشته باشیم.
انتقال انرژی در تمرین
فعالیت جسمانی به وضوح باعث بیشترین نیاز انرژی برای بدن می شود. برای مثال در دو سرعت و شنا مقدار مصرف انرژی عضله های فعال ممکن است 120 مرتبه بیشتر از زمان استراحت باشد. هنگام فعالیتهای بدن با شدت کمتر ولی طولانی تر مانند دو ماراتن، انرژی مورد نیاز حدود 20 تا 30 برابر بیشتراز زمان استراحت است. با توجه به شدت و مدت تمرین و میزان آمادگی جسمانی شرکت کننده کمک و سهم نسبی راههای مختلف انتقال انرژی بدن بطور قابل ملاحظه ای تفاوت می کند.
انرژی فوری: دستگاه ATP-CP
عملکردهای کوتاه مدت و بسیار شدید چون دو 100 متر شنا 25 متر یا وزنه برداری نیازمند تأمین انرژی فوری و سریع است.تقریباً این انرژی منحصراً از فسفاتهای پرانرژی ATP و CP ذخیره شده در عضله های ویژه در هنگام تمرینهای ورزشی فراهم می شود.
در حدود 5 میلی مول(mmol ) و 10 میلی مول cp درهر کیلوگرم عضله ذخیره شده است(40). در مورد یک فرد 70 کیلوگرمی گه 30 کیلوگرم عضله دارد این مقدار بین 570 تا 690 میلی مول فسفات پرانرژی است. اگر فرض شود که 20 کیلوگرم عضله هنگام تمرینهای بدنی فعال می شوند بنابراین انرژی فسفات ذخیره شده کافی برای یک دقیقه تند راه رفتن 20 تا 30 ثانیه دویدن در مسابقه صحرانوردی یا 6 ثانیه انجام تمرینهای ورزشی خیلی تند چون دو سرعت و شنا وجود دارد(5). برا ی مثال، دو 100 متر سرعت بدن نمی تواند حداکثر سرعت را برای مدت زمانط لانی تر از این زمان حفظ کند و ممکن است واقعاً درآخرین بخش از مسابقه از سرعت دوندگان کاسته شود. در چنین موقعیتی مقدار فسفات درون عضله می تواند به نحو چشمگیری روی تواناییی فرد در تولید انرژی زیاد برای یک زمان کوتاه تأثیر بگذارد.
همه رشته های ورزشی به استفاده از فسفاتهای پرانرژی نیازمندند لیکن بسیاری از ورزشها تقریباً منحصرا به این مسیرهای انتقالی انرژی متکی هستند. برای مثال موفقیت در فوتبال امریکای وزنه برداری، رشته های میدانی، بیسبال و والیبال همگی نیاز به حداکثر کوشش در کوتاه مدت به هنگام اجرای مهارت دارند. تصورانجام دو سریع در انتهای زمین فوتبال امریکایی با پرش با نیزه بدون داشتن توانایی تولید سریع بازیافت پس از یک فعالیت خیلی شدید انرژی اضافی باید برای دوباره سازی ATPتولید شود. برای نیل به این مقصود، کربوهیدرات ها،چربی ها، و پروتئینهای ذخیره شده آماده اند تا منبع فسفات را مجدداً پر کنند.

انرژی کوتاه مدت:دستگاه اسید لاکتیک
فسفاتهای پرانرژی باید پیوسته با سرعت زیایدددوابره سازی شوند تا فعالیت شدید بیش از یک دوره زمانی کوتاه ادامه پیدا کند. در این فعالیتهای شدید، انرژی جهت فسفریله شدن ADP عمدتا از گلوکز و گلیکوژن ذخیره طی فرآیند بی هوازی گلیکولیز در نتیجه تولید اسید لاکتیک اصل می شود. از جهتی این ساز و کار تولید اسید لاکتیک« وقتگیر است» این موضوع تولید سریع ATP از طریق فسرفریله کردن سطح سوبسترا را امکانپذیر می سازد حتی اگر اکسیژن رسانی کافی نباشد یا مطالبه انرژی از ظرفیت دوباره سازی ATP به طریق هوازی پیش جوید. این انرژی بی هوا زی برای دوباره سازی ATPرا می توان به عنوان سوخت ذخیره ای در نظر گرفت که توسط ورزشکاری که در حال« گام برداری» در آخرین بخش از دو نیمه استقامت خود است مورد استفاده قرار می گیرد. این موضوع همچنین در تأمین انرژی سریع درهنگام دو400 متری با شنای 100 متر که در آنها نیاز به انرژی بیشتر از انرژی در دسترس از طریق فسفاژنهای ذخیره است کمال اهمیت را دارد(1). سریعترین انباشتگی و بیشترین میزان اسیدلاکتیک طی فعالیتهایی است که برای 60 تا 80 ثانیه ادامه می یابد. باکاهش شدت فعالیت از حد نهای بر مدت زمان دوره کار افزوده می شود و متناسب با آن سرعت ساخته شدن و سطح نهایی اسیدلاکتیک کاهش می یابد(46)
انرژی دراز مدت: دستگاه هوازی
اگرچه انرژی آزاد شده در گلیکولیز سریع است و نیازی به اکسیژن ندارد لیکن ATP نسبتاً کمی بدین صورت دوباره سازی می شود. در نتیجه، واکنشهای هوازی مرحله مهم و نهایی انتقال انرژی را مهیا می کند بویژه اگر تمرین شدید بیش از چند دقیقه به طول انجامد.
مفاهیم مربوط به وام اکسیژن هنگام تمرین ودوره بازیافت
آگاهی داشتن از پویایی اکسیژن مصرفی دوباره بازیافت، پایه ای برای سازماندهی دوره های کار تناوبی و بهینه کردن دوره بازیافت محسوب می شود. چه هنگام تمرین هوازی با سرعت یکنواخت و چه در وهله های کار کوتاه مدت خیلی شدید 5 تا 10 ثانیه ای اسید لاکتیک قابل توجهی انباشته نمی شود. در نتیجه دوره بازیافت سریع است( بخش سریع) و میتوان بدون تأخیر افتادن آثار خستگی، کار را دوباره شروع کرد. برعکس دوره های طولای تر و تمرین بی هوازی به بهای ساخته شدن لاکتات درخون و ع ضله های فعال و نیز اختلال چشمگیر در سایر فرآیندهای فیزیولوژیک انجام می شود. تحت چنین شرایطی اکسیژن مصرفی دوره بازیافت شامل هر دو بخش سریع و آهسته است و بطور قابل ملاحظه ای برای تکمیل دوره بازیافت زمان بیشتری نیاز دارد. این موضوع می تواند در ورزشهایی چون بستکتبال، هاکی، فوتبال، تنیس، و بدمینتون مسأله ساز باشد زیرا ورزشکاری که تحت فشار تمرین به سطح بالایی از سوخت و ساز بی هوازی رسانیده می شود ممکن است هنگام دوره های استراحتی کوتاه مدت مانند توقفهای بازی، امتیازگذاریها، یا حتی استراحتهای بین دو نیمه به بازیافت کامل نرسد. روشهای سرعت بخشیدن به دوره بازیافت پس از فعالیت را می توان عموماً به صورت فعال یاغیرفعال طبقه بندی کرد. در بازیافت فعال( که غالباً سردکردن بدن یاکم کردن فعالیت خوانده می شود.) تمرینهای هوازی زیر بیشینه اتجام می شود با این باور که حرکتهای مداوم بنحوی از گرفتگی و سفتی عضله پیشگیری و فرآیند بازیافت را تسهیل می کنند.هنگام بازیافت غیرفعال، شخصی معمولاً در از می کشد با این امید که غیرفعال بودن کامل می تواند ننایزهای انرژی استراحت را کاهش دهد و بنابراین اکسیژن را برای فرآیند بازیافت آزاد می گذارد.
سایر روشهای بازیافتهای فعال و غیرفعال شامل استفاده از روش آب سرد ماساژ، قرار گرفتن در حالت های بدنی خاص و نوشیدن مایعات خنک است.

 

بازیافت بهینه پس از تمرینهای با سرعت یکنواخت
در مورد بیشتر مردم انجام تمرین در سطح اکسیژن مصرفی زیر 55تا 60 درصد ، عموماً می تواند با یک سرعت یکنواخت همراه با تولید کمی اسیدلاکتیک اجرا شود. دوره بازیافت پس از این تمرینها مستلزم دوباره سازی فسفاتهای پرانرژی، ترمیم اکسیژن خون، مایعات بدن و میوگلوبین عضله بوده انرژی اندک صرف ادامه گردش خون و تهویه می شود. در چنین موقعیتی دوره بازیافت با رو شهای غیرفعال سریعتر صورت می گیرد.(45)، زیرا تمرین کردن در این موقعیت ها تنها سبب بالارفتن کل سوخت و ساز و به تأخیرافتادن دوره بازیافت تا رسیدن به سطح استراحت خواهد شد.
تمرین تناوبی
چند رهیافت را می توان برای قادرکردن فرد در انجام مقادیری زیادی تمرین خسته کننده طبیعی مورد توجه قرار داد ضمن اینکه همزمان توزیع انرژی انتقالی بیهوازی از طریق ساخته شدن اسیدلاکتیک متعاقب آن را کاهش داد. یکی از این راهها تمرین کردن در دستگاههای هوزی جهت افزایش ظرفیت تحمل تمرین در سطح بالایی از انتقال انرژی هوازی است نمونه بارزی از این توانایی سرعت یکنواخت بالا، عملکر دوندگان ماراتن، شناگران استقامتی و اسکی بازان صحرایی ورزیده است. شیوه دیگر برای انجام فعالیتی که اگر درحال طبیعی و به صورت متداوم انجام شود در مدت 3 تا 5 دقیقه سبب خستگی شدید می شود آن است که برنامه تمرین تناوبی انجام شود و در آن فواصل زمانی کار و استراحت از پیش تعیین شده ای مورد استفاده قرار گیرد(11). این روش در برنامه بدنسازی متداول است و بعنوان تمرین تناوبی شناخته می شود در این روش انواع فواصل کار به استراحت با استفاده از تمرین« فوق پیشینه» بکار گرفته می شود تا دستگاههای مختلف انتقال انرژی تحت فشار بار اضافه قرار گیرند. برای مثال، با وهله های کار شدید 8 ثانیه ای، فسفاتهای بین عضلانی بخش عمده انرژی را تأمین می کنند و اتکا به مسیر گلیکولیتیکی به حداقل می رسد. بنابراین دوره بازیافت به سرعت صور ت می گیر( جزء سریع) و می توان وهله دیگری از تمرینهای سنگین را تنها پس از یک دوره بازیافت کوتاه آغاز کرد.
دفع انرژی هنگام سوخت
میزان سوخت و ساز پایه
برای حفظ اعمال بدن در هنگام بیداری، حداقل انرژی لازم است. این انرژی ضروری میزان سوخت و ساز پایه یا به زیان ساده تر BMR خوانده می شود. BMR نشاندهنده تولید گرمای بدن است و بطور غیرمستفیم از طریق اندازه گیری اکسیژن مصرفی در شرایط نسبتاً دشوار تعیین می شود. برای مثالف در حالت پس از جذب غذا در فرد اندازه گیری می شود مفهوم این عبارت این است که فرد دست کم 12 ساعت بیش از اندازه گیری غذا نمی خورد تا هیچگونه افزایشی درسوخخت و ساز به سبب انرژی مورد لزوم جهت هضم، جذب و ترکیب مواد تغذیه ای مصرف شده بوجود نیاید برای کاستن از تأثیر سایر عوامل کالری زا، فرد باید قبل از آزمون BMR حتی المقدور فعالیتی نداشته باشد. آزمون واقعی در حالی که فرد در محیطی راحت به پشت دراز کشیده است انجام می شود. پس از گذشت حدود 30 دقیقه، اکسیژن مصرفی برای یک دوره 10 دقیقه ای اندازه گیری می شود. ارزشهای اکسیژن مصرفی هنگام آزمون BMR عموماً بین 160 29 میلی لیتر در دقیقه متغیر است( 8/0 تا 43/1 کیلوکالری در دقیقه) که این تقاوت به عوامل مختلفی بویژه اندازه بدن آزمودنی بستگی دارد.
استفاده از BMR معیار انرژی مهمی را برای تهیه برنامه دقیق کنترل وزن یا استفاده از برنامه غذایی امرینهای ورزشی یا تلفیق مؤثری از این دو امکانپذیر می سازد در بیشتر موارد آنچه اصطلاحاً ارزشهای پایه نامیده می شود و در شرایط کنترل شده ای اندازه گیری می شود تنها اندکی از ازرشهای استراحتی است که 3 تا 4 ساعت پس از صرف یک وعده غذای سبک اندازه گیری شده است. با توجه به اهداف این کتاب اصطلاح میزان سوخت و ساز پایه و استراحت را می توان به جای هم بکار برد.
فعالیت بدنی
قدرمسلم فعالیت بدنی بیشترین تأثیر را بر دفع انرژی انسان دارد. برای مثال ورزشکاران رده جهانی در نتیجه 3 تا 4 ساعت تمرین سخت مصرف کالری روزانه خود را با تقریباً دو برابر می سازند. درواقع اغلب ما قادریم هنگام تمرین متدام با« عضله بزرگ» مانند دو و شنا میزان سوخت وسازی حدود 10 برابر مقدار استراحت داشته باشیم.

 

اثر گرمازایی غذا روی سوخت و ساز تمرین
گرمازایی ناشی از تغذیه در آزمودنی های در حال تمرین و درحال استراحت بعد از صرف غذاهایی که از نظر اندازه و ترکیب یکسان بوده اند مقایسه شده است. درد یک بررسی 6 مرد یک روز قبل از صرف صبحانه به انجام تمرین زیر بیشینه سبک روی دوچرخه کارسنج پرداختند و سپس د رروزهای دیگر تمرین به مدت 30 دقیقه پس از صرف یک صبحانه حاوی 350، 1000 یا 3000 کیلوکالری انجام شد. از این تحقیق نتایج ذیل بدست آمد: 1) صرف صبحانه، سوخت و ساز استراحتی را به مقدار 10 درصد افزایش داد، 2) تفاوت ارزش کالری غذاهای مصرفی هیچ اثر افزایشی گرمایی نداشت و 3) وقتی تمرین پس ازصرف یک وعده غذای حاوی 1000 یا 3000 کیلوکالری انجام شد دفع انرژی در مقایسه با تمرینی که بدون مصرف غذای قبلی انجام شده بیشتر بود. این اثر گرمازایی تقریباضض نزدیک به دو برابر مقدار گرمازایی ناشی از تغذیه در هنگام استراحت بود ظاهراً تمرین سبب ازدیاد گرمازایی ناشی از تغذیه می شود. این یافته ها با یافته های قبلی که در آن پاسخ گرمایی نسبت به یک وعده غذایی 1000 کیلوکالری در هنگام استراحت بطور متوسط 28 درصد نیاز پایه و پس از انجام تمرین 56 درصد نیازپایه افزایش داشت، مطابقت دارد(30). چنین استنباط می شود که ممکن است اثر گرمایی تغذیه درافراد چاق با تمرین کردن زیاد تقویت نشود(44). یکی از زمینه های مهم تحقیق تعیین محدوده ای است که درآن تمرین اثر گرمازایی ناشی از تغذیه را افزایش دهد تا به رغم دریافت کالری نسبتاً زیاد به کنترل وزن افراد فعال کمک کند. درچهارچوب تحقیقات محدوده موجود این موضوع به نظر قابل قبول می رسد که انجام تمرین پس از صرف غذا جهت تحریک دفع کالری و در نتیجه کنترل وزن ترغیب شود.
دفع انرژی هنگام راه رفتن، نر م دویدن، دویدن و شناکردن
کل مقدار دفع انرژی عمدتاً به نوع و مدت فعالیت جسمانی فرد بستگی دارد. بخشهای این فصل به بیان دفع انرژی فعالیت های متداولی چون راه رفتن، دویدن شناکردن می پردازد. علاوه بر اینکه این فعالیتها خود از جمله ورزشهای رقابتی محسوب می شوند، در مورد افرادی که عموماً جهت کنترل وزن، بدنسازی، و نوتوانی قلبی از آن بهره می گیرند اهمیت ویژه ای دارند.
دفع انرژی ناخالص و خالص
مثالهای زیر کاربرد اندازه گیریهای اکسیژن مصرفی برای برآورد نیازهای انرژی شناکردن را نشان می دهد. مرد 25 ساله ای که به آرامی و با سرعت یکنواخت شنا می کند بطور متوسط به 2 لیتر اکسیژن مصرفی در دقیقه نیاز دارد، او در 40 دقیقه شنا در مجموع 80 لیتر اکسیژن مصرف خواهد کرد. با استفاده از تغییر شکل گرمازایی تقریبی 5 کیلوکالری انرژی تولید بازای هر لیتر اکسیژن مصرفی به آسانی می توان ارزش این مقدار اکسیژن مصرفی را برحسب ارزش انرژی تولیدی بدست آورد. بنابراین شناگر به هنگام شناکردن در حدود 400 کالری( 80 لیتر× 50 کیلوکالری) مصرف می کند. با این حال کل این مقدار هزینه انرژی خود شناکردن نیست بلکه این مقدار کل یا دفع انرژی ناخالص ، مقدار انرژی دفعی را که شخص شناگر نمی کرد و استراحت داشت نیز شامل می شود. برای رسیدن به تصویر روشنتری از هزینه تمرین یا دفع انرژی خالص فرد باید میزان سوخت و ساز ایستراحتی ار برآورد و آن را از هزینه انرژی ناخالص کم کند.
دفع انرژی خالص = دفع انرژی ناخالص- دفع انرژی استراحت( درمدت زمان برابر) رویه او بر طبق نمودار 3-9ف 78/1 مترمربع می شود. وقتی این مقدار در میانگین MBR برای مردان جوان، 38 کیلوکالری در هر مترمربع درساعت( 78/1 مترمربع× 38 کیلوکالری) یا حدود 45 کیلوکالری ضرب شود( شکل 2-9) دفع انرژی استراحتی یرآوردی 6/67 کیلوکالری در ساعت در یک دوره ی شنای 40 دقیقه ای به دست می آید. سپس هزینه مطلق انرژی شناکردن به صورت دفع انرژی ناخالص( 400 کیلوکالری) منهای مقدار انرژی در مدت 40 دقیقه استراحت( 45 کیلو کالری) محاسبه می شود. با این محاسبه دفع انرژی خالص برای یک دروه شنا برابر 355 کیلوکالری به دست می آید. 

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   37 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله نقش تغذیه در ورزش و سلامتی

دانلود مقاله مشکلات بخش بودجه بندی بر مبنای صفر در ایران وجهان

اختصاصی از فایلکو دانلود مقاله مشکلات بخش بودجه بندی بر مبنای صفر در ایران وجهان دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

امکان سنجی عملیاتی کردن بودجه بندی بر مبنای صفر در ایران (۱۴)
مشکلات تمرکز و عدم تمرکز
ساختار بودجه ریزی در ایران دارای مشکلات و ایرادات اساسی است. بسیاری از کارشناسان روند تهیه، تدوین، تصویب و اجرای آن را بسیار طولانی می دانند.فرآیندی که در پس هر کدام از آن ها، باید شاهد تغییراتی اساسی در مبنای اولیه آن بود. سرانجام آن چه که از این روند و پس از تصویب بیرون می آید، آن چیزی نیست که کارشناسان پس از ماه ها بررسی کارشناسی آن را نوشته بودند.عده ای دیگر نیز این نوع بودجه بندی را مناسب کشور نمی دانند و سرانجام بودجه بندی بر مبنای صفر را پیشنهاد کردند.بودجه ریزی بر مبنای صفر با واقع بینی بیش تری نسبت به آن گروه از عملیات و فعالیت های دستگاه های اجرایی که می توانند جابه جا شده و نتایج پرثمرتری را به بار آورند، می نگرد.اگر چه این روش بودجه ریزی بسیار پیچیده است اما گفته می شود نتایج مطلوبی که از این روش به دست می آید، ارزش به کار بردن آن را دارد. این روش تمرکز و تاکید بر کل تقاضای بودجه دارد و یکی از مشخصه های مهم آن انعطاف پذیری است و به بودجه ریزان این امکان را می دهد که بین شقوق مختلف اعتباری حق انتخاب داشته باشند. در واقع بر این اساس هر سازمان، برنامه های جدید و قدیم خود را همانند یک فعالیت جدید مورد ارزیابی قرار می دهد. اساس این روش مبتنی بر نوسازی و تحول در سازمان هاست.در این روش درجه اولویت اهداف نسبت به یکدیگر تعیین می شود.گزارش حاضر نتیجه تحقیق گروهی از کارشناسان است که امکان سنجی نظام بودجه ای بر مبنای صفر در ایران را مورد بررسی قرار داده اند. این گزارش در سال 84 برای وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه شده بود.
در زمینه مربوط به تمرکز و عدم تمرکز عملکرد مربوط به اعتبارات جاری و عمرانی طرح های منطقه ای با مشکلات متعددی روبه رو است. تاکنون تعریف و معیار مشخص برای شناخت حد و تعیین ویژگی های چارچوب عدم تمرکز ارایه نشد و حاصل تلاش سال های اخیر در این زمینه به جز انتقال روش های اداری و عملیاتی معمول در مقیاس های کوچک تری به استان ها نبوده است. در حقیقت، باوجود آن که عدم تمرکز مالی و اداری و رفع نارسایی های ناشی از تمرکز و ایجاد هماهنگی امور بین مرکز و استان و شهرستان از دیرباز مورد توجه بوده و در قوانین اساسی نیز اصولی در جهت تقویت مبانی فوق منظور شده، ولی ساخت تشکیلاتی، توزیع اختیارات و مقررات مالی حاکم عدم تمرکز در اداره امور کشور را در اجرا به حداقل ممکن کاهش داده است.
در قانون برنامه و بودجه توصیه هایی برای غیرمتمرکز نشان دادن اعتبارات جاری و عمرانی وجود دارد لیکن علاوه بر فقدان ضوابط مربوط به تهیه و تنظیم و چگونگی اجرا، طراحی و قوانین مربوط دیگر نظیر محاسبات عمومی، استخدامی و هم چنین ساخت تشکیلاتی اجرا حکایت از الزام به رعایت تمرکز در چارچوب مسوولیت هر یک از وزیران دارد.

 


مسایل مربوط به نظام اداری
در زمینه ارتباط میان بودجه و سازمان و تشکیلات اداری با مسایل پیچیده تر و غیرقابل انعطاف تری روبه رو هستیم که موضوع مدیریت دولت در تهیه و اجرای بودجه است. اهم این مسایل که به طور غیرمستقیم می تواند موفقیت نظام بودجه ای کشور را دشوار و حتی غیرممکن گرداند، عبارتست از:

-تداخل، تکرار و تشابه وظایف دستگاه های دولتی، تقسیم ناموزون و غیرمنطقی وظایف بین وزارت خانه ها و مؤسسات دولتی، تقسیم یک وظیفه بین چند دستگاه دولتی و در نتیجه لوث مسوولیت در انجام بعضی از وظایف دولت، دوباره کاری در بسیاری از امور، انجام کار براساس روش های کهنه یا دست و پا گیر از دیدگاه تشکیلات و روش ها.

- توزیع غیرمنطقی کارکنان در بین رسته های شغلی، توزیع غیرمنطقی کارکنان در مناطق جغرافیایی، فقدان تخصصی های ضروری، تورم کارکنان در رسته های خدماتی، فقدان آموزش ها و ضمن خدمت از دیدگاه نیروی انسانی.

-چندگونگی نظام حقوق و دستمزد، چندگونگی مقررات بازنشستگی و تامین اجتماعی، تضعیف قدرت خرید کارمندان در مقایسه با افزایش هزینه زندگی، فقدان امکان حرکت کارکنان بین بخش های دولتی و غیردولتی از دیدگاه مقررات استخدامی.

-نادیده گرفتن ضوابط و شرایط انتصاب، فقدان تخصص لازم، فقدان تجربه در زمینه های کاری مربوط، عدم توجه به لزوم تجانس بین شرایط شغل و ضرورت های آن از دیدگاه مدیریت. درحال حاضر اگرچه هریک از دستگاه های اجرایی دولت دارای هدف و مسوولیت انجام وظیفه ای مخصوص به خود هستند لیکن از دیدگاه مربوط به تنظیم بودجه در شکل فعلی، ضابطه اساسی استفاده از اعتبارات بودجه ای، بر پایه استقرار و حفظ موجودیت سازمانی استوار است. به عبارت دیگر توجیه عمده و اساسی در اختصاص اعتبار، در نظام بودجه ای موجود، لزوم بقای دستگاه های اجرایی است که برای انجام وظایف یا وظیفه ای ایجاد شده اند در این بودجه بندی ارقام به دست آمده نمایانگر هزینه استقرار نیروی انسانی در محل و وسایل و ملزومات مربوط، برای حفظ این استقرار خواهد بود بدون این که به ضرورت شناسایی دقیق و روشن حجم عملیات اجرایی و ارتباط آن با منابع تخصص یافته، ارزیابی مدیریت و کارآیی سازمان دولت، زمان بندی اجرایی و روند هزینه براساس پیشرفت کار توجه شود. به این ترتیب، بررسی های بودجه ای، مواجه با تکرار مکرر و ساخت و ساز منحصر و غیرقابل تغییر می شوند که عناصر و اجزای تشکیل دهنده آن در زمان های گذشته تنظیم و تصویب شده است.

 

 

 

روشهای بودجه ریزی روشهای برآورد هزینه ها
1- روش تنظیم بودجه متداول
بودجه متداول یا سنتی بودجه ای که در آن اعتبارات هر سازمان دولتی به تفکیک فصول و مواد هزینه مشخص می گردد .
در این روش بودجه ریزی نوع و ماهیت هزینه ها نشان داده می شود ولی مشخص نمی گردد که هر هزینه برای نیل به کدام هدف یا اجرای کدام برنامه یا فعالیت خاص انجام شده است .
2- بودجه ریزی افزایشی
بودجه ریزی افزایشی برای اجتناب از مشکلات ناشی از کار عظیم و پر دردسر بودجه نویسی سالانه ابداع شده است .
بدین ترتیب هر سال مجددا از اول اقدام به کار پیچیده بودجه نویسی نمی شود, بلکه بودجه ریزان با قبول بودجه سال گذشته توجه را روی تغییرات افزایشی متمرکز می کنند
3- بودجه برنامه ای
بودجه برنامه ای بودجه ای است که در آن اعتبارات سازمانهای دولتی بر حسب وظایف, برنامه ها و فعالیتهایی که آنها باید در سال مالی اجرای بودجه برای نیل به اهداف خود انجام دهند, پیش بینی می شود. به عبارت دیگر در بودجه برنامه ای مشخص می شود که دولت و دستگاههای دولتی در سال اجرای بودجه اولا چه اهداف, وظایف و مقاصد مصوبی دارند و ثانیا برای نیل به اهداف و مقاصد مذکور باید چه برنامه ها, عملیات و فعالیتهایی را با چه میزان اعتبار انجام دهند .
4- بودجه عملیاتی
بودجه عملیاتی یا بودجه بر حسب عملیات بر اساس وظایف, عملیات و پروژه هایی که سازمانهای دولتی تصدی اجرای آنها را بر عده دارند تنظیم می شود . در تنظیم این نوع بودجه به جای توجه به کالاها و خدماتی که دولت خریداری می کند و یا به عبارتی به جای توجه به وسایل اجرای فعالیتها, خود فعالیت و مخارج کارهایی که باید انجام شود , مورد توجه قرار می گیرد .
در بودجه عملیاتی علاوه بر تفکیک اعتبارات به وظایف, برنامه ها , فعالیتها و طرحها حجم عملیات و هزینه های اجرای عملیات دولت و دستگاههای دولتی طبق روشهای علمی ای مانند حسابداری قیمت تمام شده محاسبه و اندازه گیری می شوند .
5- نظام بودجه بندی طرح و برنامه(ppbs)
نظام بودجه بندی طرح و برنامه تلاشی است برای ترکیب و تلفیق بودجه بندی با برنامه های کلی به عنوان یک مجموعه واحد که نشان دهنده خطوط اصلی و خط مشی های کلی سازمان و دولت است .
اجزای بودجه بندی طرح و برنامه عوامل جدیدی نیستند زیرا طرح ریزی, برنامه و بودجه بندی طرح و برنامه است .
با استفاده از نظام ppbs می توان برنامه ریزی , طرح ریزی, بودجه نویسی, اطلاعات مدیریت, کنترل مدیریت و ارزشیابی برنامه ای را به هم مرتبط ساخت و در عین حال نسبت به تجزیه و تحلیل نظام سند هر یک از عناصر تاکید کرد .
6- بودجه بندی بر مبنای صفر
بودجه بندی بر مبنای صفر, که نقطه مقابل بودجه افزایشی است, تعدیل بودجه بر تفاوت بین سال جاری و سال بودجه ای متمرکز است . این بودجه بندی سعی دارد که این نقیصه را بر طرف کند که تعدیل مجدد هر فعالیت از مبنای صفر است و برای هر فعالیت یا برنامه باد توجهی وجود داشته باشد که آیا لازم است یا نه؟
در بودجه بر مبنای صفر هزینه ها به جای اینکه بر مبنای سطح جاری محاسبه شوند از صفر شروع می شوند .
7- بودجه بندی بر مبنای هدف
این رویکرد که نظام بودجه ریزی طرح و برنامه و مبنای آن را رد می کند در بعضی کشورها تحت عنوان (بودجه ریزی پاکتی) نامیده میشود .بودجه ریزی بر مبنای هدف, بودجه ریزی با فرایند جیره بندی از بالا به پایین است که در آن تعیین اولویتها و محدودیتها در بالا اساس انتخاب راهکارها در پایین است.
این نوع بودجه بندی نه بر عقلایی بودن اقتصادی که بر عقلایی بودن سیاسی تکیه میکند .
کسب منابع و چگونگی تخصیص آن به آحاد جامعه، انگیزه اصلی تهیه و تنظیم بودجه دولت است. همه دولتها، چه در کشورهای پیشرفته که از روشهای نوین در تنظیم بودجه بهره منداند، چه در کشورهای در حال توسعه که آثار فنون و روشهای کارامد کمتری در تنظیم بودجه آنها وجود دارد و چه در کشورهای توسعه نیافته با روشهای بودجه بندی کاملا‌ً ابتدایی، اقدام به تعیین و تدوین چگونگی کسب درامد و تخصیص آن در قالب برنامه ای مدرن، با عنوان «بودجه کل کشور» میکنند. عمده¬ترین و رایجترین روشهای تنظیم بودجه در کشورها به ترتیب درجه رشدیافتگی آنها عبارتند از:
بودجه متداول؛ در این روش، درامدها و هزینه ها، صرفاً براساس اقلا‌م سالهای گذشته پیشبینی می شود بدون آن که معلوم شده باشد هزینه ها برای اجرای چه برنامه و هدفی است.
بودجه برنامه ای؛ در این روش ابتدا اقداماتی که دولت موظف است از طریق دستگاهها در سال آینده انجام دهد مشخص می شود. سپس هزینه ها براساس فعالیتهای جاری و عمرانی از پیوستن طرحها، فعالیتها و برنامه ها به شکل فصل و امور تخصیص می یابد.
در این روش، به دلیل نبود اطلا‌عات مورد نیاز و یا بی ثباتی شرایط محیطی، پیشبینی بهای تمام شده فعالیتها، طرحها و برنامه های منظور شده در بودجه امکانپذیر نیست و تخصیص هزینه صرفاً برمبنای اطلا‌عات فعالیتهای مشابه در سالهای پیش و اعمال تغییرات آثار تورمی صورت می¬پذیرد.

از این روست که هنگام تصویب بودجه در مجلس، به دلیل در دسترس نبودن بهای تمام شده و محاسبات درخور اتکا، لزوم انجام بحث و جدلهای چندین و چند روزه، برای تصویب لا‌یحه ضروری می شود و گاهی اقلا‌م تصویب و ابلا‌غ شده، در عمل دچار انحرافات متعدد از برنامه شده و یا در نهایت متوقف می گردد. لذا در چنین وضعیتی، کشمکشهای متعدد میان کارفرمایان دولتی و پیمانکاران به دلیل ناممکن بودن اتمام طرحهای واگذاری و واقعی نبودن قیمتهای تعیین شده برای اجرای امور، باعث طولانیتر شدن نوبتهای رسیدگی به اختلا‌فات مزبور در دادگاهها و پیامدهای ناخوشایند اجتماعی دیگری خواهد شد و این کلا‌ف سردرگمی است که کشورهای دارای این روش بودجه ای باید خود را از آن رها سازند.
بودجه عملیاتی؛ در تنظیم بودجه عملیاتی، دستگاهها باید دو مرحله زیر را سپری کنند:
1- اندازه گیری حجم کار،
2- محاسبه بهای تمام شده فعالیتها، در سال آینده.
در تهیه و تنظیم اطلا‌عات پیشگفته، از کارشناسانی چون مهندسان صنایع در انجام زمانبندی دقیق و تعیین اندازه هر بخشی از جزئیات فعالیتها و در نهایت کل طرحها استفاده می شود. این محاسبات با توجه به آثار تورمی یا رکود و سایر عوامل محیطی، تجزیه وتحلیل شده و بهای تمام شده برای تولید و عرضه کالاها ‌و خدمات تعیین میشود.

به دلیل اعمال دقت کافی در محاسبات مزبور و وجود ثبات اقتصادی و مهار نرخ تورم و کاهش نرخ سود بانکی، انحرافات ناشی از اقلا‌م واقعی و بودجه به حداقل ممکن کاهش می یابد وطرحها نیز در زمان تعیین شده و منطبق با بهای تمام شده مصوب تحویلپذیر خواهند بود و لذا:
اولا‌ً: رضایت کارفرما از پیمانکار موجب جلوگیری از بروز اختلا‌فات و تبعات آن در آینده خواهد شد،
ثانیاً: عملیات و وظایف تعریف شده برای مسئولا‌ن دستگاهها به طور کامل اجراپذیر بوده و افزایش سطح رضایت مردم و رفاه جامعه از دستاوردهای این روش است.
در حال حاضر، این روش در کشورهای توسعه یافته که زمینه های اطلا‌عاتی لا‌زم برای انجام محاسبات بهای تمام شده در آنها فراهم است،اجرا می شود.
یاداوری می شود به دلیل وجود پشتوانه های محاسباتی دقیق در طرحها و برنامه های ارائه شده به مجلس، چانه زنی نمایندگان هنگام بررسی و تصویب لایحه بودجه بر روی ارقام مندرج در لا‌یحه منتفی و یا به عبارت دیگر ناممکن است زیرا این موضوع تفهیم و اثبات شده است که در صورت تغییر در بهای قابل اختصاص به انجام طرح، فعالیت یا امور مندرج در لا‌یحه، اجرای آنها عملا‌ً با وقفه روبرو می¬شود. مردم نیز به تشکیلا‌ت دولتی خوشبین شده و به تدریج زمینه های اعتماد عمومی به دولتمردان تقویت می گردد.

مانع اساسی در دستیابی به بودجه عملیاتی در کشورهای در حال توسعه این است که دستگاههای اجرایی و بنگاههای اقتصادی این کشورها هنوز در محاسبه بهای تمام شده کالاها و خدمات تولید و عرضه شده در دوره های جاری و گذشته خود دچار مشکلا‌ت ریشه ای هستند. چگونه می توان انتظار داشت این سیستم ناکارامد بتواند بهای تمام¬شده کالاها و خدماتی را محاسبه و اعلام کند که در آینده قرار است تولید و عرضه شود و شاید برخی از اطلا‌عات آن هم به طور دقیق در دسترس نباشد.
بودجه برمبنای صفر؛ این روش برای نخستین بار در سال 1973 در ایالات متحد امریکا ابداع و اجرا شد. اجرای این روش باعث نوسازی و تحول در دستگاههای دولتی می¬شود.
مراحل اجرای این روش به شرح زیر است:
1- شناخت واحد فعالیت،
2- دسته بندی هر واحد فعالیت در قالب گروه فعالیتها و برنامه¬ها،
3- ارزشیابی و درجه بندی گروه فعالیتها بر حسب اولویت آنها،
4- انتخاب و تخصیص بودجه به گروهی از فعالیتها که ثمربخشی آنها اثبات می¬شود.
در این روش، پس از اجرای این مراحل برخی از فعالیتها و واحدهای دوره پیش تعدیل و ترکیب جدیدی برای استفاده کنندگان بودجه تعریف می-شود. این روش دارای مزیت انعطاف¬پذیری خاصی است.

**از مشکلات اجرایی بودجه بندی بر مبنای صفر، مقاومت مدیران و مسئولا‌نی است که فعالیت آنها در دوره پیش، ثمربخش تشخیص داده نشده و تصمیم به حذف آنها گرفته می شود.
روش اخیر برای برنامه های درازمدت (چندساله) مورد استفاده قرار میگیرد و با تلفیق آن با روش بودجه عملیاتی، امکان اجرای عدالت، تخصیص بهینه منابع و امکانات، در اختیار دولتمردان قرار خواهد گرفت.
بدیهی است در بخش عمومی وخصوصی مدیرانی موفقترند که بتوانند 5 وظیفه اصلی مدیریت یعنی برنامه¬ریزی، سازماندهی، هماهنگی، تصمیمگیری و نظارت و کنترل را به نحو احسن به انجام رسانند. بودجه عملیاتی و بودجه برمبنای صفر، ابزارهایی است که می تواند معیار قابل اندازه گیری مناسب در خصوص برنامه ریزی، تصمیمگیری و کنترل صحت عملیات را در اختیار مسئولا‌ن قرار دهد. بنابراین، هرگونه تعلل در آماده سازی زمینه های لازم برای دسترسی به بودجه عملیاتی و توزیع عادلا‌نه ثروت و تخصیص بهینه هزینه ها، با استفاده از روشهای علمی آزموده شده در کشورهای صنعتی امروز پذیرفتنی نبوده و مسئولان ذیربط باید پاسخگوی مطالبات آیندگان باشند.

 




به طور خلاصه:

بودجه‌ریزی عملیاتی عوامل "صرفه‌جویی" و "اثربخشی" را به ابعاد سنتی بودجه‌ریزی اضافه می‌کند. نظام بودجه‌ریزی عملیاتی بین "کارآیی" و "اثربخشی" تمایر قائل می‌شود. در"کارآیی" استفاده مفید از منابع مورد نظر است، در حالیکه "اثربخشی" با عملکرد مرتبط است. در بودجه‌ریزی عملیاتی طبقه‌بندی عملیات به‌نحوی است که هدفها شفافتر بیان می‌شوند، ارزیابی بودجه سهل‌تر بوده و در روش هزینه‌بندی آن ارتباط بین داده و ستانده مورد توجه قرار می‌گیرد.
مهمترین هدف بودجه‌ریزی عملیاتی اصلاح مدیریت بخش عمومی و افزایش اثربخشی مخارج این بخش است. ویژگی‌های اساسی این اصلاح عبارتند از:
* ارزیابی پاسخگویی مسئولین دستگاههای اجرایی براساس معیار دستاوردهای فعالیتهای آنان، دامنه تاثیرگذاری‌ آنها جهت نیل به دستاوردها و بودجه و امکاناتی که برای تحقق دستاوردها به مصرف رسیده است.
* ارزیابی پاسخگویی مدیران دستگاههای اجرایی به مسئولین ذیربط براساس محصولاتی که باید تولیدکنند و بودجه و سایر امکاناتی که برای تولید این محصولات بکار می‌گیرند.

* تضمین و تحکیم پاسخگویی از طریق مبادله موافقتنامه بین مدیران و مسئولین دستگاههای اجرایی و بین مسئولین دستگاههای اجرایی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (به نمایندگی از طرف دولت).
* استقرار نظام بودجه‌ریزی ستانده محور
* دادن اختیارات لازم به مدیران در انتخاب نهاده‌های لازم برای تولید محصولات مورد نظر
* ارزیابی مستمر عملکرد مدیران و مبنا قراردادن نتایج عملکرد به عنوان یکی از معیارهای تخصیص اعتبارات.
* اصول و مفاهیم هزینه‌یابی محصول

برای اجرای نظام فوق اقدامات اساسی زیر باید انجام گیرد:
1- برنامه‌های عملیاتی دستگاههای اجرایی جهت تحقق اهداف بخش ذی‌ربط بازبینی، اصلاح و نهایی شود.
2- در چارچوب وظایف مصوب دستگاههای اجرایی، فعالیتهای کمیت‌پذیر ذیل هر یک از برنامه‌های نهایی شده تعیین گردد.
3- هزینه تمام شده هر یک از فعالیتها برای دستیابی به هدف تعیین شده محاسبه گردد.

4- یک نظام نظارتی و گزارشگیری مستمر تمامی مراحل کار استقرار یابد.
چکیده
بودجه مهمترین عامل برنامه ریزی برای مدیریت هر سازمان ازجمله کتابخانه های تخصصی به شمار می آید. بودجه به عنوان شرح صورت وضعیت و پیش بینی درآمدها و هزینه ها برای یک دوره، مدیر را در کنترل و سلامت مالی کتابخانه کمک می کند. بودجه واعتبارات کتابخانه باید در مرحله اجرایی به طورصحیح قابلیت انعطاف داشته باشد. به صورتی که نیازهای کاملا فوری و ضروری را بتوان موقتا" یا دایما" جانشین یک یا دو فقره از مخارج دیگر کرد. در این مقاله ابتدابه تعریف بودجه، اهداف بودجه، انواع روشهای آماده سازی بودجه و مشکلات بودجه در کتابخانه تخصصی پرداخته شده و در انتها به راهکارهای کمی و کیفی در این زمینه توجه گردیده است.
کلیدواژه ها: بودجه[1]، بودجه بندی، کتابخانه های تخصصی [2]
مقدمه
برآوردبودجه دراداره کتابخانه نه تنهاازاساسی ترین امورمدیریت است بلکه اصولی ترین وسیله نظارت بر خدمات کتابخانه نیزمحسوب می شود . رفع نیازها و دستیابی به هدفهادرچهارچوب بودجه امکان پذیراست. ودرحقیقت پایه واساس سازمان کتابخانه به نیروی مالی آن بستگی دارد . افزایش تصاعدی حجم انتشارات درجهان امروز یابه اصطلاح انفجاراطلاعات باعث افزایش درخواست دانشمندان ومتخصصان برای آگاهی سریع وبه موقع از این اطلاعات شده ولزوم ارایه خدمات اطلاعاتی ، اطلاعات ملی ، منطقه ای وبین المللی رااجتناب ناپذیرساخته است،درمجموع همه این عوامل موکدلزوم بودجه کافی وتنظیم دقیق آن است،اهمیت این موضوع به اندازای است که دربعضی ازکتابخانه های بزرگ تقریبا"نیمی ازسال به مطالعه و تنظیم بودجه ونیمه دیگر سال به هزینه نمودن کامل بودجه اختصاص می یابد.(علومی،1376،ص49)
ازاواسط دهه ء1980 لازم بود که کتابداران و مدیران اطلاع رسانی بامسایل مالی آگاه شوند . اگرچه همیشه مواردی وجود دارد که در این زمینه انتقادات مهمی ازفعالیتهای مالی خودشان داشته باشد . هیگل[3]می گوید : حسابرسی کردن یک کارسخت ومهمی نیست اما منظور از آن تصمیم گیری توسط افراد تعلیم دیده برای مورد استفاده صحیح قراردادن منابع با روشهای رایج ارزیابی
پولی است .16 سال پیش رابرت[4]این مورد را امکان پذیر کرد که فعالیتهای برآورد هزینه کتابخانه ها و واحدها بااطلاع تکنیکهای موجود برای حمایت از مدیریت اقتصادی کتابخانه و خدمات اطلاع رسانی یکی ازضعیف ترین بخشهای موجود در مجموع مدیریتی کتابخانه است. آگاهیهای رو به رشد درباره اهمیت مدیریت مالی باعث ایجاد فشارهای بیرونی و تاثیرگذار برروی متخصصین اطلاع رسانی ازاوایل دهه1980شد. همه کتابخانه ها از محدودیت وکمبود منابع مالی رنج برده اند که هنوز هم این کمبود منابع پولی و مالی وجود دارد. این مسایل براین نکته تاکید دارد که افراد متخصص اطلاع رسانی که دارای درک کاملی از مدیریت مالی هستند استخدام شود . مدیران ماهر به اهمیت فراوان و قرار گرفتن یا داشتن چنین توصیفی برای تکنیکهای کاربردی آگاهند .این تکنیکها شامل موارد زیر است : کنترل هزینه ،استفاده ازمنابع به بهترین نحو، توجیه منابع اضافی ،توجیه فراهم آوری منابع آوری ،درآمد زایی (mckay.2003 p.2-3)
باتوجه به آنچه که گفته شد کتابخانه های تخصصی باید از بودجه کافی ،مستقل و مناسب با هدفها و وظایف مدون و محسوب خود برخوردار باشند تا بتواند نیازهای اطلاعاتی جامعه استفاده کننده را به راحتی برآورده سازند. (تعاونی،1370،ص47).
کتابداران باید مدیریت مالی و همچنین مهارتهای اجرا کردن بودجه در کتابخانه های تخصصی را آموزش ببینند(cropley .1991)
در این بررسی کوتاه به طور کامل و عمیق نشان دادن واقعیتهای موجود در مدیریت مالی امکان پذیر نخواهد بود با وجود این امیدواریم این راهنماییها دیدگاه کمی از زمینه موضوعی درزمینه بودجه در کتابخانه های تخصصی را ارایه نماید.
تعریف واژه بودجه و بودجه بندی(به معنی عام)

واژه بودجه درفارسی اززبان فرانسه اقتباس شده ودرفرانسه نیز ازانگلیسی اقتباس شده است وعلت این امرآن است که رویه تنظیم بودجه وبه تصویب رساندن آن درپارلمان ابتدا ازکشور انگلستان شروع شده است .
واژه بوژت ( Bouget ) یک واژه فرانسه قدیم است و به کیف چرمی اطلاق میشده است که وجوه نقد ر ا د ر آن نگهداری می کردند،
در انگلستان کیف چرمی ای که محتوی صورت مخارج مورد نیاز پادشاه بود توسط خزانه دار وی ، که بعدا وزیر دارایی نامیده شد ، برای تصویب وجوه مورد نیاز پادشاه به پارلمان عرضه می شد. آن کیف (باجت) نامیده می شد و بتدریج اطلاق اصطلاح بودجه از کیف به محتویات آن تغییر یافت . به عبارت دیگر ، صورتحسابهای مزبور بتدریج در یک صورتحساب واحد گنجانده و تحت عنوان ( باجت) در انگلیس و (بودجه) در فرانسه به کار رفت و در سایر زبانها نیز مورد استفاده قرار گرفت . (lynch.p.36)
قبل از انقلاب مشروطه چنین واژه ای در زبان فارسی به کار نمی رفته است و پس از آن چون قانون اساسی ایران بیشتر از قوانین اساسی بلژیک و فرانسه ترجمه و اقتباس شده، این واژه نیزهمراه قوانین مالی فرانسه ترجمه و وارد قانون محاسبات عمومی ایران و زبان فارسی گشته است(میرزایی اهرنجانی،ص.2). بودجه تعاریفی مختلف دارد که به چند نمونه اشاره می کنیم.
فرهنگ لغت آکسفورد بودجه را چنین تعریف می کند ، مقدار پولی که یک شخص یا سازمان در یک دوره زمانی خاص در قالب یک طرح مصرف می کند. یک حالت درآمد احتمالی و هزینه ها برای سال مورد نظر با پیشنهادهای مالی ارایه شده که سالانه توسط رییس امور مالی و برنامه ریزی از طرف وزارتخانه برای ارایه به مجلس تهیه می شود که بعضی اوقات برای سرمایه های (0xford.2003)اوقات برای سرمایه های ملی و تعریف شده برای سازمانها ی رسمی نوشته می شود
بودجه یک طرح مرتب و هماهنگ از برنامه ریزی مالی و مدیریت است و ابزار اصلی برنامه ریزی ، انگیزش وکنترل کسب وکار (woelfel.1987.p.30) می باشد.
حالت تخصیص هزینه ها ویادرآمدهاتحت یک سرفصل مشخص برای دوره انتخاب شده دربسیاری ازسازمانهااین بودجه تاپایان زمان اعتبار غیر قابل انتقال هستند.
بودجه ریزی بیان سیاستها و برنامه های دولت و ابزاری برای بررسی سالانه اهداف برنامه ها و اثر بخشی ابزارهای به کار گرفته شده برای نیل به آن اهداف است . و سرانجام بودجه ریزی : هنر قطع هزینه های اضافی از بدنه دستگاهها بدون کمترین سر و صدا (ابراهیمی نژاد،1380،ص.14).
بودجه یک برنامه مالی برای یک دوره محدود زمانی است که بوسیله آن ، درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار و نیز هزینه های برنامه ها و عملیات برای رسیدن به اهداف خاص و معین پیش بینی می شود(موسی خانی،1382،ص13).
بودجه برنامه عملیات مالی دولت یا سازمانهای دولتی وغیرانتفاعی برای یک مدت معین مثلا"یکسال مالی است.دربودجه هزینه برنامه ها ،طرح ها،پروژه هاوفعالیتها وهمچنین درآمدهاوسلیرمنابع مالی لازم برای تامین هزینه های موردبحث پیش بینی می شود.(سعیدی،1380،ص2)
تعریف واژه بودجه و بودجه بندی: (به معنی خاص)
بودجه عبارتست از شرح صورت وضعیت و پیش بینی درآمدها و هزینه ها برای یک دوره درآینده یک کتابخانه تخصصی و یک (seer :2000) ابزارمدیریتی است که مدیر را درکنترل و سلامت مالی کتابخانه کمک می کند
استفل[5]بودجه در کتابخانه تخصصی را این چنین تعریف می کند: بودجه بندی (مشخص کردن، تخصیص دادن ،افزایش دادن و مدیریت صندوق مالی کتابخانه)است که یکی از دو عامل مهم و ضروری در مدیریت و داشتن خلاقیت در مدیریت می باشد.
تالبوت [6]بودجه را به عنوان یک موقعیت پولی برای سازمانها یی که دارای نگرانی هایی درباره اولویتهای کتابخانه داردتعریف می کند. (mckay2003p.5-7)
اهداف بودجه:‌
بودجه همانطور که سایر سازمانها ازجمله سازمان مادر یک کتابخانه تخصصی را تحت تاثیر قرارمی دهد. خودکتابخانه را نیز تحت تاثیر قرارمی دهد. سه هدف عمده بودجه عبارتند از:
1-برنامه ریزی[7]2-همکاری ومشارکت[8] 3-نظارت وکنترل[9]
این سه کارکرد بیان می دارد که بودجه و فرآیند مدیریت مالی انعطاف پذیر است اما از طریق یک دوره مالی جوابگو می باشد.
بودجه معمول ترین بعد(مخرج)یک سازمان است و در چرخه هر سازمان ثابت می باشد. حال به دنبال موارد سه گانه ای که مربوط به اهداف بودجه می باشد می پردازیم.
1 - برنامه ریزی : اولین مرحله در فرآیند مالی و بودجه بندی ،برنامه ریزی است .محصول نهایی فرآیند برنامه ریزی ایجاد برنامه استراتژیک است
تهیه برنامه به امتحان و بررسی همه جانبه در واحدهای اطلاع رسانی که در سازمان مذکور تاثیرگذار هستند نیاز دارد. آنچه در فرآیند برنامه ریزی باید مدنظر قرار گیرد:1- مشخص ساختن وتوافق برروی اهداف عینی واصلی سازمان 2- ذکر دستورالعمل ما و اولویتها3 -تهیه یک چارچوب برای سیاستگذاری و تصمیم گیری 4- کمک به تخصص مناسب 5 -تعیین کردن مسایل بحرانی و محدودیتها .
و آنچه که به عنوان موارد اساسی واصلی در بودجه بندی باید رعایت شود عبارت است از: اینکه بودجه باید برای پوشش دوره معین و تعریف شده ارایه شود .برای مدت زمان معین ،ازپیش تعیین و تصویب شود. اهداف کیفی و کمی و مالی در فرآیند بودجه بندی منظور گردد، فرآیند بودجه را تعریف کند تا با تطبیق آن مطمئن شوند سازمان می تواند به اهداف خود برسد.
بعدبرنامه ریزی بودجه کتابخانه ازطریق مدیریت از سطوح بالاو پایین روی پرسنل کتابخانه تاثیرمی گذارد.از بالا مدیر کتابخانه بااهداف سازمانی که ارتباط برقرارمی کند،انتظارداردکه سطوح پایین تربرآن اساس رویه های خودراتنظیم کنند.
ازپایین همه پرسنل کتابخانه تخصصی به صورت نظری در توسعه بودجه مشارکت می کنند به ویژه زمانی که ازبودجه خطی استفاده می شود. .(mckay.2003.p.7)

2-همکاری ومشارکت : بودجه به عنوان یک نقطه اتکا ، برای همکاری بین برنامه های کتابخانه تخصصی وپرسنل کتابخانه تخصصی عمل می کند . بودجه وسیله ای برای اشتراک اطلاعاتی که درارتباط بابرنامه ، توسعه وکاربرد می باشد را ارایه می دهد.
3- نظارت و کنترل: درهمه سطوح مدیریت بودجه ،عنصرکنترل ونظارت کارایی موثری را ارائه می دهد خواه به صورت روزانه باشد و خواه طولانی مدت. کنترل ونظارت اصطلاحاتی هستندکه اغلب بصورت تعاملی به کاربرده می شوند.اگر بودجه کتابخانه های تخصصی موازی اهداف سازمان باشد بنابراین اجرای استانداردهای بودجه که به وسیله خدمات کتابخانه اندازه گیری می شودبه عنوان عنصر منطقی کنترل و نظارت بیان می شود. (Dossett.2004)
دیمان اهداف بودجه را به گونه ای دیگر بیان می کند:
1- پیش بینی خدمات آینده کتابخانه ،هزینه های خدمات و هزینه های دیگر که هدفهای مطلوب را بهبود ببخشد.
2- پیش بینی شرایط مالی آینده کتابخانه و نیاز آینده برای سرمایه.
3-تلاشهای هم عرض بخشهای مختلف کتابخانه برای حرکت به سمت معمولی ترین هدفها.
4- سرعت دادن به بازده عملکرد بخشهای مختلف کتابخانه
5- داشتن کنترل موثر برروی بودجه مالی کتابخانه
6- کنترل مرکزی بر روی کتابخانه از طریق گزارش های مالی(Dhiman.2005.p.129)

 


انواع روشهای بودجه بندی:
دراصطلاح علمی بودجه ممکن است به شیوه های گوناگون به وسیله نوع وروشهای آماده سازی شرح داده شود.
1-بودجه بندی براساس نوع هزینه یامصرف:
هزینه های جاری که بیانگر بودجه روزمره می باشد که برای هزینه های عمومی استفاده می شود. هزینه های جاری دارای جنبه جاری ، عادی وتکراری می باشند ودرمقابل دریافت کالا وخدماتی انجام می شوند که برای اجرای عملیات و وظایف جاری کتابخانه های تخصصی ضروری هستند.
که این هزینه ها شامل الف :هزینه های پرسنلی ب:هزینه های اداری می باشد.
الف-هزینه های پرسنلی
هزینه هایی هستندکه درانجام خدمت ویابه واسطه آن ،بطورمستقیم یاغیرمستقیم تحت عناوین مختلف حقوق ،دستمزد ،مزایا، پاداش ،اضافه کاروامثال آنها به پرسنل پرداخت می شوند
ب-هزینه های اداری:
هزینه های اداری عمدتا "در مقابل دریافت خدمات وکالای مصرف شدنی از اشخاص خارج از سازمان پرداخت می شود.
نوع دوم هزینه ها هزینه های سرمایه ای[10] می باشد. که بیانگراعتباربرای موارد اصلی است ومخارجی هستندکه موجب ایجاد یا افزایش اموال و داراییهای ثابت می شود (مانند خرید یا احداث ساختمان، خریدزمین، خریدکالای مصرف نشدنی و...)

2-بودجه بندی براساس داده های مدیریتی:
این نوع تقسیم بندی ،این گونه است که ممکن است مستقیم یا با نظارت اعمال شوند. بودجه مستقیم توسط مدیراطلاع رسانی تیم مدیریت اعمال خواهد شد.
بودجه مشارکتی نیازمند این مسئله است که واحدهای اطلاع رسانی برای تنظیم آن مشارکت می کنند.
3-بودجه بندی براساس روش آماده سازی:
در درجه بندی این روشها از روش خطی به بودجه بندی بر مبنای صفر[11][11]روشهای متنوعیهست که در آن بودجه می تواند تهیه و نمایش داده شود. (mckay.2003.p21)

انواع روشهای آماده سازی بودجه:[12]
اگر چه انواع زیادی ازانواع بودجه وجود دارد ولی بیشتر کتابخانه های تخصصی یک نوع ازانواع بودجه رابه کار می برند. این انواع عبارتند از : الف-بودجه بندی متمرکز ب-بودجه بندی خطی ج-بودجه بندی فرمولی د-بودجه بندی برنامه ای ه- بودجه بندی عملیاتی و-نظام طرح ریزی،برنامه ریزی،بودجه بندی ز-بودجه بندی برمبنای صفر .
الف-بودجه بندی متمرکز[13]:
در این نوع بودجه بندی ، بودجه به وسیله سطوح بالای مدیریت به صورت یکجا برای منابع کتابخانه در نظر گرفته می شود . از زمانی که این بودجه نتوانست اهداف سازمان را برآورده کندمدیران کتابخانه بیشتر از نوع دیگر بودجه استفاده می کنند. اگر چه بودجه بندی متمرکز می تواند دارای انعطاف پذیری سطح بالا و کنترل برروی کتابخانه باشد ولی مدیران کتابخانه کمتر ازآن استفاده می کنند. بودجه بندی متمرکز به این منوال می باشد که به طوریکجا برای کتابخانه تخصیص داده می شود ومدیر کتابخانه آنرابه سطوح پایین تربین برنامه ها وخدمات تخصیص میدهد.
ب-بودجه بندی خطی:[14]
معمولی ترین بودجه ای که درکتابخانه هااستفاده می شود بودجه خطی می باشدوبه خاطرآسان بودن این نوع بودجه،دپارتمان آن رابه عنوان بخشی ازکار، آن راتعریف کرده وبه گروه اجرایی می سپاردلذابودجه به ساده ترین نحو برای مبالغ خاص تهیه شده وبه خریدهای عمومی می رسد. بودجه خطی باید حاوی مطالب و دستورالعملهایی برای همه جنبه های مصرف مستقیم با یکدیگروتامین سایرفاکتورهاباشد.بودجه بندی خطی ساده ترین روش برای جمع آوری داده ها است که بطورکامل برمبنای مصارف سالهای قبل می باشد.
ج-بودجه بندی فرمولی[15]:
بودجه بندی فرمولی نوعی سیستم بودجه ای است که دراوایل سال1990 به
بوجودآمدوبیشتردرکشورآمریکارایج است.
تخصیص بودجه دراینجا براساس فرمول محاسبه می گرددوبرای تعیین نمودن اینکه آیاتمامی اعتبارتخصیص یافته یادرصدی ازآن برای واحدهای موردنظرجذب شده است یانه که فرمول مورداستفاده قرار می گیرد،ولی ایرادی که به این بودجه بندی واردمی دانندفقدان شناسایی اهداف سازمان مادر می باشد.
د-بودجه بندی برنامه ای:[16]
بودجه بندی برنامه ای مرحله بالاترازروش ساده بودجه بندی خطی است . در این نوع از بودجه بندی ، بیشتر روی خدمات کتابخانه که برای ارباب رجوع تهیه می شودتمرکز می کند،به عنوان مثال خدمات مرجع یاخدمات امانت این نوع بودجه بندی راجایگزین بودجه بندی خطی به حساب نمی آورند بلکه آن رامکملی برای بودجه بندی خطی می دانند . بودجه بندی برنامه ای بیشتر با اهداف سازمان مرتبط است .دربودجه بندی برنامه ای نیز مانندبودجه بندی خطی ازطبقه بندی اعتبارات برحسب فصول ومواردهزینه استفاده می شود با این تفاوت که دربودجه خطی کل اعتبارات درموارداین فصول ومواد هزینه پیش بینی می شوددرصورتی که دربودجه برنامه ای اعتبارات هریک ازبرنامه ها وفعالیتهاوخدمات کتابخانه تخصصی درقالب فصول ومواردهزینه پیش بینی می گردد(به عنوان مثال خدمات مرجع امانت کتابخانه ای ،فضای عمومی،اداره کتابخانه وبرنامه ریزی رفاهی)
ه-بودجه عملیاتی [17]
بودجه عملیاتی دربعضی ازکاراکترها با بودجه بندی برنامه ای اشتراک دارد اما بودجه عملیاتی از ابتدا برروی آنچه که پرسنل انجام می دهند و یا آنچه که آنها برای کامل کردن خدمات کتابخانه انجام می دهندمتمرکز می شود،دراین نوع بودجه بندی وظایف نسبت به برنامه ها پررنگ تر می باشد.
بودجه بندی عملیاتی به جای توجه به کالاها و خدماتی که خریداری می شود و یابه عبارتی به جای توجه به وسایل اجرای فعالیتها خودفعالیت و مخارج کارهایی که باید انجام شود را مورد توجه قرار می دهد.
بودجه عملیاتی حدود فعالیت و عملیات طبقات پایین سلسله مراتب را بررسی می کند درحالی که بودجه برنامه ای بیشتربه طبقات بالا می پردازد. بودجه عملیاتی در کتابخانه های تخصصی بیشتر در بخش فنی مانند(فهرست نویسی و فرآیند مواد) در بخش برنامه ریزی(انتخاب کارمند، مصاحبه، اتوماتیک کردن کتابخانه)و در بخش ارباب رجوع (مانندمیزامانت، ارتباطات تلفن)کارکرد دارد. بطورکلی بودجه عملیاتی بیشتربر روی کمیت تکیه می کند تا کیفیت فعالیتهای انجام شده.
و-نظام برنامه ریزی ،برنامه نویسی و بودجه[18]
روش "پی.پی.بی.اس" یکی از گسترده ترین روشهای اجرایی بودجه بندی برنامه ای به شمار می آید ویک کارکرد بسیار باارزش دارد."پی. پی. بی .اس" یکی از کاملترین روشهای بودجه بندی است و وقتی این سیستم به طور کامل اجرا شود به مدیران اطلاعاتی امکان می دهد تا بهترین اقدام در تخصیص منابع برای گسترش در سطح سازمانها به نسبت واحدهای اطلاع رسانی صورت گیرد.
برای آماده سازی"پی.پی.بی.اس"این موارد بایدانجام شود:
1- مشخص کردن اهداف سازمان، گزینش مواردمشخص ازبین موضوعات مختلفی که با اهداف سازمان مرتبط است ،دراین بررسی باید گذشته هانیزموردبررسی قرار گیرد.
2-جمع آوری اطلاعات باید در راستای مشخص کردن موضوع مناسب باشد.
3-گزینش بهترین ها به معنی انتخاب بهترین موضوعات است.
4-مشخص کرد نتیجه بودجه ها و برنامه های سازمانی.
"پی.پی.بی.اس" تمامی جوانب برنامه های استراتژیک واحد اطلاع رسانی را شامل می شود و ضروری است که اهداف سازمان تا آن جایی که امکان دارد بر پایه سطوح مختلف اطلاع رسانی پی ریزی شود. بودجه نمایی ارائه شده روش های مختلفی دارد که قادر خواهد بود خدمات ویژه ای را برای واحد اطلاع رسانی نشان دهد . این امکانات به مدیران امکان می دهد تا چگونه به اهداف واحدهای اطلاع رسانی نائل شوند.
نظامی که شامل مبنای تصمیم گیری مناسب و معقول در مرحله سیاست سازی و اعلام خط مشی طراحی برنامه های اجرایی و تخصیص منابع محدود میان نیازهای نامحدود بوده و برقراری ارتباط مداوم بین این عوامل را فراهم می سازد. به این ترتیب هریک از اجزاء نظام از لحاظ نیل به هدفهای تعیین شده در ارتباط با جزء دیگر نقش دارد.(فرج وند،1381 ،ص209)
ز-بودجه بندی برمبنای صفر:
بودجه بندی بر مبنای صفرنوع پیشرفته سیستم "پی.پی.بی.اس"است که تمام عوامل اجرایی(برنامه ها،فعالیتها)و درحین عملکرداطلاع رسانی برای بودجه یکسال برمبنای صفردوباره بازنویسی می شوندوبرطبق این سیستم بودجه به سادگی برمبنای رضایت بودجه های سال قبل پایه ریزی می شود . در این سیستم تمام قیمتهای یک سازمان با بودجه صفر شروع به کار می کنند و بایست نسبت به آن اصل کسب رضایت کنند. (mckay.2003.p21)
بودجه بندی برمبنای صفر توجیه مجدد هر فعالیت ازمبنای صفر است وبرای هر فعالیت یابرنامه باید توجیهی وجود داشته باشد که آیا لازم است یا نه؟ با چنین بودجه ای برای هر ریالی که مصرف می شود باید توجیه منطقی وجود داشته باشد.درظاهر بودجه بندی بر مبنای صفر باعث می شود که بتوان اولویتهای بودجه رابه شیوه ای بهتر تعیین کرد و کارآیی سازمان را بالا برد،ولی واقعیت این است که چنین کاری باعث می شود تا مقدار بیشتری کارهای دفتری انجام شود واحتمالا روحیه افرادومدیرانی که بایداقلام هزینه- های پیشنهادی دلایل موجه ای ارائه نمایند،تضعیف گردد. (فرج وند،1381،ص209)
ازدهه 1975به بعد به دلایل اینکه هزینه کاربرد آن ها از سوددهی شان بیشتر بود، استفاده از آنها در کتابخانه ها و فیلدهای اطلاعاتی منسوخ شده است.
فرآیند بودجه بندی(ارائه،تصویب،مصارف بودجه، کنترل بودجه):
فرآیندهای بودجه واحدهای اطلاع رسانی عمدتا"به نوع سازمان مادر وابسته اند. کتابخانه های تخصصی بودجه مشخص و مستقلی نداشته باشد ومستقیما"ازسوی حسابهای دیگرسازمان تامین شوند. آماده سازی بودجه اطلاع رسانی به شیوه های مورداستفاده درسازمان موردنظروابسته است وبسیاری ازبودجه ها ممکن است تلفیقی ازانواع بودجه هایی باشد که قبلا"ذکرشده است .
برای انجام فرآیند بودجه بندی رئوس بودجه باید مشخص شود که این رئوس شامل موارد زیر می باشد.
هزینه های دستمزد،کتاب ها،رساله ها ،نشریات،روزنامه هاوپیا یند ها ،امانات بین کتابخانه ای ،هزینه های ارتباطی ،حمل ونقل،آموزش،کنفرانس ها،هزینه های اداری،هزینه های کمکی مثل اجاره،استهلاک ساختمان های رهن گرفته شده، نظافت ، سیستم گرمایشی ،روشنایی،هزینه های غیر مترقبه بدون در نظر گرفتن مکانیزمی که برای آماده سازی بودجه به کار گرفته می شود ،مدیربخش اطلاع رسانی همراه بایدمیزان واقعی پول رابرای تعیین بودجه در نظر بگیرد.
آخرین مرحله ازهر فرآیند بودجه ای درخواست بودجه برای تامین منابع برای مدیریت کتابداران است .پس بنابراین ضروری است که واحد اطلاع رسانی همیشه وقتی که بودجه را آماده می کند یک دیدی نسبت به سازمان داشته باشد.
درحین فرآیندبرنامه ریزی واحداطلاع رسانی بایدمطمئن شودکه اوازمواردزیرآگاهی دارد.اهداف سازمان،موضوعاتی که سازمان خودش رادرگیرآن می داند،چگونه بودجه کتابخانه بادخل وخرج سازمان مقایسه می شود.
البته درتنظیم بودجه مناسب بایدمواردزیررافراهم نمود:
1-پیشینه اطلاعاتی مناسب ومرتبط باواحداطلاع رسانی.
2-بحث مختصری پیرامون برنامه های مرتبط بادوره های کاری.
3-بررسی بودجه بااطلاعات زمانی مناسب.
4- جزئیات هزینه ها (mckay.2003.p.26)
ارائه رسمی بودجه کلیدموفقیت مدیروروشهایی است که به سازمان مربوط است وممکن است ازسال مالی نسبت به سال مالی دیگر درهمان سازمان تغییر کند. با پایان یافتن تنظیم بودجه ،مدیران کتابخانه های تخصصی آن رابرای منابع موردنظرمصرف می کنند،مصرف پول ازقوانین خاصی پیروی می کندوبستگی به سازمان داردوراهکارهایی که با مشارکت سازمان است برنامه ریزی می شود این راهکارهابایداطمینان دهدکه مواردمصرف دارای ارزش مشخص بوده باشدوبرآوردکننده اهداف سازمان باشندوتنهابه کالاهایی پول پرداخت شودکه خریداری شده وتحویل داده شده است وبرای پایان سال مالی مدیران اجرایی باید در غالب یک مدل صحیح عمل کنند (mckay.2003.p.8-9)
نارسایی های بودجه بندی :
1-بودجه ،بیانگرراهبردهای سازمان نیست وعموما"به ارقام مالی برای یک دوره ی 12 ماهه متکی است.
2-عوامل اساسی ارزش زایی سازمان ، مانندسرمایه های فکری ونیروهای کارآمد سازمان ، فرآیندهای سازمانی وعملیاتی وبه طور کلی دارایی های نامشهود ونقش آنها دردرآمدزایی شرکت مورد توجه قرارنمی گیرد .گفتنی
است این گونه عوامل امروزه دربسیاری ازشرکت ها50تا90درصدارزش بازار شرکت ها راتشکیل می دهند.
3-وظیفه ی عمده ی بودجه بندی متنی عبارت است ازتعیین سقف وحدمعینی برای رشدوکیفیت وحداقلی برای هزینه ها،به عبارت دیگر بودجه ابزارکنترل اهداف وبرنامه های عملیاتی ومالی ازپیش تعیین شده است وبه لحاظ
مغایر با شرایط متحول وپررقابت کنونی است.
4- درشرایط وکشورهایی که نرخ تورم بالا است ،ارقام بودجه به سرعت معنا واعتبار خودرا به عنوان ابزار سنجشازدست می دهد.تغییرات سریع دربرنامه ها وفعالیت ها نیز تاثیرمشابهی برکارآمدی بودجه می گذارد.
5-بودجه های عملیاتی عمدتا"برپایه ی ارقام دوره ای گذشته وبا افزودن درصدی برای دوره ی آتی تهیه می شود. ارزیابی و کنترل نیز عملا"براساس ارقام ازپیش تعیین شده ( بدون توجه به امکانات خلاقیت و پویایی وپتانسیل
کارهای قابل انجام )صورت می پذیرد.
6-درتهیه بودجه عموما"گرایش به بازی باارقام وبودجه سازی است به ترتیبی که نتایج فعالیت ها وسطح عملکرد مورد انتظارپایین تر ازحد قابل دستیابی برآورد گردد ومنابع موردنیاز بیش از حد معقول برآوردشود،لذا دربسیاری موارد پاداش های بی رویه براساس مقایسه نتایج واقعی وبودجه ی کاذب پرداخت می گردد.(فخاریان،1384،ص2)
مشکلات بودجه: مشکلات بودجه ازاواسط تااواخردهه 1990وقتی ازخریداری اطلاعات به سمت دسترسی اطلاعات حرکت کردیم ،پیچیده تر شد.
امروزه دراین بازاردشوار،مدیران اطلاعات بامشکلاتی ازجمله:کمبودافرادماهری که درمحاسبات مالی قادر به تجزیه وتحلیل باشند.کمبودمنافع تاریخی محاسبه امورمالی واداری درکتابخانه هاواین روش اداره کتابخانه هااغلب به شکل ذهنی بوده تاعینی مواجه بوده اند،دراین مواقع نیازاین است که هزینه هاکنترل شوندوصحت آن بررسی شودوبدترآنکه این محاسبات نیازبه محاسبه مجددداشته باشد،درنتیجه تحلیل محاسبه هزینه هاامری ضروری درمدیریت مالی برای مدیران اطلاعات شد . دانستن هزینه های واقعی کتابخانه مارا مطمئن می کنندکه مدیراطلاعات قادربه فراهم کردن تجهیزات مورد نیاز است.
هرکتابخانه،صرف نظرازاندازه آن بادو مشکل مالی روبروست. نخستین مشکل: ایجادتسهیلات وخدمات ویژه درپاسخ به تقاضای مراجعه کنندگان است درحالی که نبایدازمحدودۀ بودجه تثبیت شده فراتربرود. این بودجه به طورکلی باحجم خدمات ارتباطی ندارد .بودجه دراین واقعیت خلاصه می شودکه میزان پول دردسترس برای یک دوره خاص صرف نظرازنیازهای خدماتی ،ثابت است. مشکل دوم: مربوط به مجموعه ها وکارکنانی است که پیوسته روبه فزونی اند چنین مجموعه های روبه رشدی به فضای ب

دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله مشکلات بخش بودجه بندی بر مبنای صفر در ایران وجهان