مقدمه :
زندگانی انسان در انیای قرن اخیر با خطرات ومشکلاتی روبروست که هرگز در قرون گذشته با آن روبرو نبوده است . افزایش سریع جمعیت وتمرکز آن در شهرها و مراکر صنعتی ، توسعه کارخانجات کوه پیکر واختراع وسایل نقلیه سریع السیر وافزایش تعداد کارها و مشاغل پرخطر زندگانی آدمی در قرن حاضر با زندگانی گذشتگان ما در قرون گذشته بکلی تفاوت کرده است . صرفنظر از خستگی و فرسودگی عمومی که موجب شده است در سراسر کشورهای مترقی قانون ساعت کار وحمایت کارگران وضع کار اطفال وزنان تصویب و به موقع اجرا گذارده شود ، زندگی در قرن حاضر انسان را روزانه با مخاطراتی مواجه می سازد که هرگز در قرون گذشته سابقه نداشته است .
خطر حوادث کاردر کارخانجات ودر مزارعی که با وسایل فنی جدید کشت می شود ، خطر از بین رفتن کالاهای تجاری بعلت حوادث جنگ، خطر حوادث ناشی از وسایل نقلیه موتوری که روز به روز بر تعداد آن در مراکز جمعیت افزوده می شود وخطر پیری وفرسودگی وعدم توانائی در سنین آخر عمر نمونه های کوچکی است از انگیزه هایی که تدریجاً طی قرون اخیر موجب پیدایش انواع بیمه و سیر تحول تکامل آن گردید .
بیمه که در بادی امر در قرون گذشته بیشتر جنبه سود پرستی ونفع طلبی داشته امروز رفته رفته تحت تاثیر احساسات نوع پروری وبشر دوستی قرار گرفته ونوعی از احساسات عالیه بشری با آن توام شده که در صنعیت ماهیت آن را بکلی تغییر داده است .
امروز نبوغ بشر وقدرت فکر انسانی در جستجوی آن است که همه آلام ومصائب انسان را یکجا جلوگیری کند ودرصورت وقوع لااقل از شدت آثار آن بکاهد . در این مبارزه نوع دوستی نقش بیمه حساس است شاید بتوان گفت قسمت عمده مصائب بشری که جبران آن تاکنون در مترقی ترین اجتماعات انسانی ممکن نبوده با مداخله فن بیمه به آسانی وسهولت عملی شده است .
بدین ترتیب بیمه نه تنها نقش عمده ای در اقتصاد جهان بازی می کند ، بلکه نقش حساس نیز در تسکین آلام بشری وایجاد تعادل در برابر مصائب طبیعی بعهده دارد . امروز بیمه یکی از ضروریات اقتصاد ملل جهان محسوب می شود واگر تصور کنیم روزی صدها وهزاران موسسه بزرگ که در سارسر جهان به این عمل اقتصادی مفید مشغول می باشند کار خود را تعطی کنند باید قبول کنیم تزلزلی وخیم در امور اقتصادی جهان روی خواهد داد .
بیمه محصولات کشاورزی :
فکر افزایش تولیدات مواد غذایی از طریق سرشکن کردن خطرات روی عده بیشتر ونیز برقراری یک سیستم موثر اعتباری برای حمایت از تولیدات غذایی و نوعی آگاهی روز افزون به لزوم ایجاد یا تکمیل سیستم بیمه محصولات ، بطور اخص غلات ، متناسب با شرایط هر کشور در میان ممالک در حال رشد آسیا واقیانوسیه در حال پیدایش وتکوین میباشد .
بغیز از ژاپن با 60 سال سابقه بیمه وسری لانکا با 40 سال سابقه ، بقیه کشورها در مراحل آغازین شروع چنین برنامه ای هستند .
طرحهای آزمایشی درهند ، بنگلادش وتایلند قبلاً شروع شده ودر کشورهای پاکستان ، فیلیپین ، اندونزی وکره در دست تدوین می باشد .
بیمه محصولات کشاورزی در کشورهای آسیایی موضوع جدیدی است وآگاهی ها خصوصاً در مورد قطعات کوچک شالیزارها بسیار اندک میباشند .
در این زمینه تخصص ودانش فنی هم بسیار ناچیز بوده وبرنامه ریزان دقیقاً نمی دانند برای کسب این نوع اطلاعات به چه منابعی بایستی رجوع نمایند .
نیاز به بیمه محصولات
کار کشاورزی با خطرات بیشمار طبیعی ، اجتماعی وانسانی روبروست . اما وجه مشخصه آن از سایر فعالیتها ، اتکاء زیاد آن روی طبیعت است . کشاورزی علیرغم فعالیتهای تجاری در یک جو بی ثباتی وعدم اطمینان ناشی از مواجه با طیف وسیعی از خطرات طبیعی مانند طوفان ، باد ، سیل ، خشکسالی ، یخبندان وتگرگ از یکطرف واز طرف دیگر حشرات وسایر آفات وامراض به حیات خود ادامه می دهد. بطور طبیعی بخش اعظم این صدمات متوجه غلات میباشد .
عدم اطمینان از بازده محصول مهمترین خطریست که کشاورزان با آن روبرو هستند . این کشاورزان فاقد توان مالی کافی برای جبران خسارات طبیعی هستند . یک ضایعه طبیعی نه تنها موجب از دست رفتن در آمد کشاورزان بلکه به قیمت از میان رفتن سرمایه گذاریهای آنها نیز تمام می شود .
در نتیجه آنها نمی توانند هزینه های اجاره ومالیاتهای متعلقه را بپردازند وبا کاهش قدرت خرید مواجه می شوند. بنابراین کل جامعه از این خطرات که کشاورزان نخستین قربانیان آن هستند زیان می بینند .راههایی برای جبران تمام یا حداقل قسمتی از خسارات وارده به محصول بررسی شده است کاهش اجاره بهای زمین ومالیاتها ، طولانی تر کردن مهلت پرداخت دیون وکمک مستقیم دولت معمولی ترین راههائی هستند که تاکنون مورد استفاده واقع شده اند .
اشکال این شیوه در این است که کشاورزان به آن بصورت یک حق قانونی نگاه نمی کنند بلکه امتیازی است که تابع سیاستهای روز ومنابع مالی دولت هاست . بنابراین این کمکها خالی از دغدغه و دردسر نیستند مگر اینکه با تضمینهای قانونی میزان ونرخ آنها مشخص شود .
حمایت قانونی این کمکها نیز نمی تواند مانغ غیر عملی بودن آنها باشد زیرا اولاً دولتها مجبور به تخصیص اعتباری هستند که حجم آن زیاد وغیر قابل پیش بینی است و ثانیاً تخصیص این اعتبارات به بخش کشاورزی از طرف سایر بخشها وسطوح جامعه زیر سوال قرار می گیرد . بیمه می تواند فارغ از تمام این مشکلات ومسائلی که شمرده شد محصول را در مقابل سوانح طبیعی حمایت کند . در بیمه کشاورزان از یک حداقل اطمینانی در مقابل نامعلومی بازده محصول برخوردار می شوند . آنها در قبال پرداخت مبلغ ناچیزی این حق را کسب می کنند که خسارتهای وارده به محصولشان جبران شود . مهمتر از همه اینکه تمام یا بخش عمده بار مالی خسارات بوسیله خود بخش کشاورزی تحمل وپرداخت می شود .
امتیازات بیمه محصولات :
امتیازات ومزایای بیمه محصول تابع ماهیت آن وحدودیست که زیر پوشش حمایت قرار می گیرد . در مجموع محسنات آن بشرح زیر است :
1- با اطمینان بخشیدن به کشاورزان مبنی بر حمایت آنها در مقابل خسارات غیر قابل کنترل ، شدت خسارات را خنثی می کند.
2- کمک می کند تا با ایجاد ثبات در آمدها در بخش کشاورزی ثبات عمومی در کل اقتصاد کشور حاصل شود . همچنین با سرشکن کردن زیانهای وارده در یک سطح وسیع از اندخته های سال خوب برای جبران خسارات این سالها استفاده می کند.
3- بیمه موقعیت اعتباری کشاورزان را نیز دگرگون می کند . در کشورهای در حال توسعه زیانهال متوالی وارده به محصول ظرفیت پرداخت بدهیهای کشاورزان را کاهش می دهد . بیمه به آنها کمک می کند تا توانایی بازپرداخت دیون خودرا بدست آورند . این امر موجب میشود تا قدرت اعتباری تعاونیهای روستایی تقویت شود .
4- بیمه با افزایش اتکاء به نفس کشاورزان به آنها امکان می دهد تا از ابداعات وپیشرفتهای علمی در راه افزایش بهره وری و بازده محصول استفاده کنند .
5- بیمه با تشویق خود یاری و کمک رسانی جمعی به ترویج روحیه تعاونی کمک می کند .
6- دولت نیز تا حدودی از زیر بار پرداختهای غیر قابل پیش بینی وحجیم خلاص می شود .
7- اگر بیمه با سیاستهای ذخیره سازی محصولات هماهنگ باشد خواهد توانست با ایجاد تعادل در عرضه محصولات به برقراری ثبات قیمتها کمک کند .
8- و نهایتاً بیمه کمک می کند تاشأن و منزلت کشاورز حفظ شده وبعنوان یک « اعانه بگیر » از دولت در زمان وقوع حوادث تلقی نشود وآنچه که دریافت می کند حق او خواهد بود .
9- کشاورز موفق به تامین معیشتی برای خانواده خود خواهد شد که از محل صدقات بدست نیامده وحاصل کوشش وهمت خود اوست .
مشکلات ومسائل :
1- فقدان آمار واطلاعات قابل اطمینان از وضع محصول وخسارات در بلند مدت
بیمه محصولات کشاورزی هم مثل سایر بیمه ها بر پایه محاسبات آماری وریاضی برای بررسی حق بیمه و غرامت استوار است . بنابراین برای هر محصول ودر مناطق مختلف نیاز به آمارهای چند ساله از وضعیت متوسط بازده محصول – خسارات طبیعی - آفات وامراض وجود دارد ولازم است از سایر عوامل عمدی مثل غفلت در انجام مراقبتهای لازم ار محصول ورسیدگی بموقع تفکیک شوند .
این اطلاعات حتی برای کشورهای پیشرفته هم در اغلب موارد کامل نیست ولذا در کشورهای در حال توسعه غالباً براسا تخمین وحدس وگمال عمل می شود .
البته داشتن آمار ها و اطلاعات به تنهائی کافی نیست وموضوع مهم تجزیه وتحلیل صحیح آماری است که اعداد وارقام را معنی دار وقابل استفاده می کند . به عنوان مثال ژاپن که بیمه محصولات کشاورزی را در سال 1938 آغاز نمود از سال 1919 به جمع آوری آمارها پرداخته بود ویا در آمریکا از سالهای 1909 – 1908 به جمع آوری وطبقه بندی وتجزیه وتحلیل آمارها پرداختند وآنگاه در 1938 بیمه های کشاروزی را اعلام کردند .
کشورها بمنظور بررسی امکانات بیمه محصولات ، نیازمند نتایج حاصله از مطالعات زمین شناسی اوضاع آب وهوا و بازده محصول و گزارشات دولتی که در این زمینه تهیه شده است میباشند . استفاده از تجارب سایر کشورها به خصوص آمریکا وژاپن نیز کمک موثری برای اجرای طرح آزمایشی بیمه محصولات کشاورزی میباشد . نتایج بدست آمده از یک طرح آزمایشی می تواند ضامن موفقیت ماباشد زیرا دادن اطلاعات واقعی از هزینه های اجرایی ، نشان دادن خواص بیمه و تربیت متخصصین امکان اجرای طرحهای در سطح وسیع را به ما می دهد .
2- تنوع فعالیتهای کشاروزی ، عدم وجود یک سیستم کشاورزی واحد و متحدالشکل ، شیوه های مختلف آبیاری ، عدم تجانس بین کشاورزان در بکارگیری شیوه های جدید کشاورزی مثل استفاده از کودهای شیمیایی ، بذر اصلاح شده وغیره موجب اختلافات بسیار در برداشت محصول شده ودر نتیجه کاربرد آمارها وانجام محاسبات نرخهای تعرفه ها وغرامت را بسیار پیچیده ومشکل میسازد . این امر موجب می شود که در یک سیستم بیمه اختیار همواره « بدترین ها » بیمه می شوند یعنی کسانی به سمت بیمه می آیند که در بدترین شرایط فعالیت می کنند .
3- سیستم مالکیت اراضی : یکی از مشکلات اساسی ، گوناگونی شیوه های زمین داری است . اصولاً در این مناطق روابط زمیندار وکشاورز ویا مالک واجاره دار بسیار پیچیده بوده وسوابق واطلاعات کافی برای استفاده بیمه گر وجود ندارد .
4- مشکل دیگر مالکیتهای کوچک اراضی وپراکندگی زمینهاست . یک زمیندار بزرگ می تواند خسارت وارده به یک قسمتی از زمین را با در آمدهای حاصله از سایر قسمتها جبران کند ولی یک کشاورز خرده پا این امکان را ندارد .
روابط انسانی متقابل هم مشکل دیگریست زیرا بیمه گر با تعداد بیشتری سروکار دارد وعلاوه بر آن همچنین هزینه های مدیریت واداره تشکیلات را هم افزایش می دهد .
ناگفته نماند این پراکندگی اراضی یک خاصیت هم دارد در مواقع بروز سوانح طبیعی مثل طوفان وتگرگ وغیره در یک منطقه بار بیمه گر برای پرداخت خسارت سبکتر می شود .
فقر عمومی : برای اجرای موفقت آمیز بیمه علاوه بر جمع شدن کلیه عوامل فیزیکی مسائل غیر ملموس هم وجود دادرد که حصول آنها لازم است استقبال از بیمه یکی از شرایط اساسی موفقیت آن است در این کشورها پائین بودن سطح فرهنگ ودانش عمومی ونداشتن آگاهی وهمچنین فقر مادی حرکت بیمه را کند می کند .
5- فقدان نیروی انسانی با تجربه : یکی دیگر از مشکلات کشورها کمبود نیروی انسانی متخصص وباتجربه میباشد . نه تنها تجربیات آکادمیک بلکه شناخت وسیع از مناطق ، مسائل کشاورزی ، نکات فنی در سطح مناطق ودر کل کشور ضروریست مدیریت با تجربه وکاردان هم یکی از شرایط موفقیت کار است . همچنین کار ارزیاب های با تجربه در امر برآورد خسارات نیز بعلت تماس نزدیک با کشاورز از حساسیت بسیار برخوردار است ولذا داشتن ارزیاب متبحر از ضروریات ابتدائی پیشرفت کار بیمه میباشد.
6- محدودیت منابع مالی کشورها : اجرای بیمه محصولات کشاورزی حداقل در ابتدای امر نیاز به کمکهای مالی دولت دارد واین موضوع مشکلات بسیاری به وجود می آورد زیرا تامین منابع سرمایه ای کار دشوار بست . معمولاً منابع مالی در چهار چوب برنامه های بلند مدت تخصیص مییابد . بررسی ومطالعه تجارب کشورها بخصوص ژاپن وهند در این زمینه خالی از فایده نخواهد بود . بررسی موارد فوق این نکته را خاطر نشان می سازد که اجرای بیمه محصولات تابع شرایط وامکاناتی است که با هماهنگی این مجموعه می توان به موفقیت آن اطمینان پیدا کرد . بیمه در خلاء نمی تواند وجود داشته باشد ولذا حصول شرایط لازم اساس اولیه آن است .
اجرای موفقیت آمیز برنامه بیمه محصولات کشاورزی :
اصولاً بیمه امریست در گرو آینده وچه بسا که بیمه گذار در تمام دوران بیمه خسارتی نبیند تا بتواند از مزایای بیمه استفاده کند . بنابراین جا افتادن فرهنگ بیمه در جامعه روستایی امر دشواریست . نداشتن شبکه ارتباطات موثر هم مشکل را تشدید می کند. استفاده از آگهی های محلی ، روزنامه ، رادیوو بطور کلی رسانه های خبری و نیز نهادهای دست اندرکار کشاورزی عوامل مهم انتقال این تفکر به کشاور هستند .
باتوجه با اینکه پرداخت کنندگان حق بیمه استفاده کنندگان آن هم هستند لذا منطقی است که هزینه های آن را خودشان نپردازند . لیکن در کشورهای در حال توسعه امکانات مالی کشاورزان بسیار محدود است به همین منظور دولتها قسمت زیادی از منابع مالی آن را از طریق کمک به تامین سرمایه اولیه ، پرداخت هزینه های اجرایی ویا حتی کمک به حق بیمه ها تامین می کنند . جمع آوری وطبقه بندی آمارهای خسارت در گذشته بلند مدت از جمله موارد اساسی کار است شاید بهتر باشد برنامه بیمه تاقبل از تکمیل این اطلاعات به اجرا در نیاید . یکی دیگر از پایه های موفقیت برنامه کوچک نبودن بیش از حد مزارع وپراکندگی آنهاست . درغیر اینصورت هزینه های بیمه نمودن – بازدیدها وبرآوردخسارات وجمع آوری اطلاعات بسیار بالا خواهد بود . این مشکل در تمام کشورهای درحال توسعه وجود دارد . در این قبیل موارد بهتر است برای جنبه اخلاقی موضوع وجلوگیری از خلاف گوئی ها جرائمی در نظر گرفته شود . داشتن نیروی انسانی کارآزموده از شرایط اساسی کار است زیرا ماهیت تخصصی و فنی بودن کار بیمه ایجاب می کند هم در سطح مدیریت از کارآیی و مهارت مدیرات با تجربه وبا وسعت دید وقدرت برنامه ریزی استفاده شود وهم در سطح روستاها ومزارع که مسئله ارزیابی وبرآورد خسارات مطرح است از کارشناسان خبره استفاده شود البته این مشکل در تمام زمینه ها در کشورهای در حال توسعه به چشم می خود وتنها مختص بیمه نیست .
استفاده از امکانات نهادهای محلی ، شرکت های تعاونی ، سازمانهای دولتی مثل وزارت جهاد کشاورزی و امثال آن منابعی هستند که می توانند نیروهای انسانی با تجربه بیمه را یاری نمایند .
برنامه های تکمیلی کشاورزی نیز لازم است همگام با اجرای برنامه بیمه وبه عنوان کمک دهنده جانبی تدوین واجرا شوند افزایش تولید از طریق بکارگیری شیوه های نوین کشاورزی مثل استفاده از کود شیمیایی ، ماشین آلات ، سموم وغیره به تقویت مالی کشاورز وگرایش او به سمت بیمه کمک می کند .
کمک دولت از طریق ایجاد بازار مناسب عرضه محصولات ، تثبیت قیمتها ، ایجاد تسهیلات حمل ونقل وانبارداری محصولات نقش موثری در ترویج بیمه خواهد داشت . در نهایت شروع بیمه محصولات کشاورزی با اجرای یک طرح آزمایشی توصیه می شود . بیمه محدود محصولاتی که دراولویت مملکتی هستند و استفاده از تجارب بدست آمده بسیار مهم است بهتر است محصولاتی انتخاب شوند که اطلاعات وسوابق آماری آنها در دست باشد همچنین تعداد محدود کشاورز ومناطق همگون مناسبتر خواهد بود هرچند که گستردگی وتنوع اقلیمی مناطق تجارب کاملتری بدست می دهد ولی بقدری مشکرات را زیاد می کند که ممکن است حتی سد راه اجرای بیمه محصولات کشاورزی شود .
ج- خشکسالی : منظور از خشکسالی عبارتست از کاهش غیر منتظره بارش و پراکنش نامناسب آن در سال آبی جاری نسبت به سال آبی گذشته و میانگین دراز مدت در منطقه .
د- رانش : منظور از خسارت رانش آنچنان خسارتی است که در سطوح شیبدار بدلیل وجود لایه های لغزنده موجب حرکت زمین شده و نهایتا سبب مدفون شدن نهالها و بوته ها می گردد .
هـ-طوفان: منظور از خسارت طوفان آنچنان خسارتی است که موجب از جاکنده شدن نهالها یا بوته ها شود.
و- زلزله : منظور از خسارت زلزله آنچنان خسارتی است که موجب رانش زمین ، قطع منابع آب و مدفون شدن نهالها یا بوته های کشت شده گردد.
ز- سرما و یخبندان :منظور از خسارت سرما و یخبندان آنچنان خسارتی است که موجب خشک شدن سرشاخه ها وچنگالی شدن نهالها می گردد.
ماده 5 – تعرفه بیمه عبارتست از ارزش مورد بیمه ضربدر ضریب احتمال وقوع خسارت .
ماده 6- حق بیمه عبارتست از تعرفه باضافه هزینه عملیات اداری که هر ساله به پیشنهاد هیئت مدیره و تصویب مجمع عمومی تعیین می گردد و در موقع عقد قرارداد از بیمه گذار دریافت می شود.
تبصره : دولت می تواند قسمتی از حق بیمه را بعنوان کمک پرداخت نماید که درصد آن هر ساله به پیشنهاد هیئت مدیره و تصویب مجمع عمومی قبل از انعقاد قرارداد اعلام می گردد .
ماده 7 – غرامت عبارتست از وجهی که بعد از وقوع خطر و ایجاد خسارت به بیمه گذار پرداخت می گردد.
تبصره 1-: بیمه گزار موظف است در صورت بروز خسارت ناشی از عوامل خطر تحت پوشش این آئین نامه ، موضوع خطر را در اسرع وقت و قبل از محو آثار خسارت کتبا به شعبه بانک کشاورزی اعلام نماید.
تبصره 2:بیمه گر متعهد است تا پس از اعلام خسارت توسط بیمه گزار حداکثر ظرف مهلت 20 روز از تاریخ اعلام نسبت به بازدید ،بررسی و پرداخت غرامت اقدام نماید . ضمنا در خصوص بروز خسارت خشکسالی ،بازدید .بررسی و پرداخت غرامت در پایان دوره قرارداد انجام خواهد شد.
تبصره 3:در مورد خسارتهای خشکسالی و تگرگ و سرما و یخبندان آمار هواشناسی میزان بارندگی ملاک پرداخت غرامت خواهد بود.
ماده 8- صندوق بیمه موظف است در طول قرارداد از طرق مختلف اطلاعات و آمار مورد نیاز را در خصوص مورد تحت پوشش جمع آوری نماید.
ماده 9- در صورتیکه بیمه گزار کارشناس شعبه در مورد میزان خسارت معترض باشد می تواند اعتراض خودرا کتبا به شعبه بانک کشاورزی که در قرارداد ذکر شده اعلام نماید در اینصورت کارشناسان دیگری اعزام که نظر آنان در این مورد قطعی خواهد بود.
ماده 10-بیمه گزار موظف است در صورتیکه حادثه خارج از خطرات تحت پوشش این آئین نامه اتفاق بیافتد عامل خسارت و میزان آن را به شعبه ای که در قرارداد او ذکر شده اعلام نماید . در صورت عدم اعلام ، با وقوع حادثه تحت پوشش بیمه نظر کارشناس صندوق در مورد میزان خسارت قبلی ملاک محاسبه غرامت خواهد بود.
ماده 11- هر گاه پس از وقوع حادثه و بازدید کارشناس مشخص شده که میزان سطح عرصه های مورد نظر در طرح کمتر و یا بیشتر از میزان اظهار شده در قرارداد است در صورتیکه کمتر باشد مساحت موجود و در صورتیکه بیشتر باشد مساحت اظهار شده در قرارداد ملاک محاسبه غرامت خواهد بود.
ماده 12-در صورت فوت بیمه گزار چنانچه کلیه تعهداتی که به موجب قرارداد بیمه به عهده بیمه گزار بوده است اجراء گردد ، عقد بیمه به تفع وارث قانونی به اعتبار خود باقی است.
ماده 13- در صورت انتقال مورد بیمه به دیگران ، تعهدات ناشی از قرارداد بشرطی به منتقل الیه منتقل می شود که این انتقال با ارائه سند رسمی و با یکی از اسناد مورد قبول در عرف نقل و انتقال در شعبه بانک کشاورزی که در قرارداد ذکر شده اصلاح گردد .منتقل الیه مکلف است مراتب را به شعبه مزبور اعلام نماید در غیر اینصورت صندوق بیمه کماکان فرد اولیه را بیمه گزار تلقی می نماید .
ماده 14-در صورتیکه بیمه گزار بیش از یک نفر باشد غرامت نسبت به مشارکت بیمه گزاران در حق السهم پرداخت می شود مگر اینکه در هنگام عقد قرارداد بیمه بین بیمه گزاران و بیمه گر طرق دیگری در حدود قوانین توافق شده باشد.
ماده 15-اداره کل منابع طبیعی متعهد می شود که نسخه ای از خلاصه شرایط طرح را که قرار است تحت پوشش بیمه قرار گیرد ارائه نماید .همچنین نسخه ای از گزارشات ناظرین طرح را که شامل نحوه انجام کار و پیشرفت عملیات طرح است در اختیار قرار دهد.
ماده 16- شعب بانک موظفند از طریق کارشناسان خود در طول دوره بیمه از مورد تحت پوشش بازدید و نتیجه بازدید را ثبت وجهت بهره برداری به مدیریت استان ارسال دارند.
ماده 17- بیمه نامه در سه نسخه تنظیم می گردد که نسخه اول مخصوص بیمه گزار ، نسخه دوم مخصوص پرونده سریال بیمه نامه ها و نسخه سوم مخصوص صندوق بیمه است .
ماده 18- در کلیه مواردی که در این آئین نامه مسکوت مانده از صندوق بیمه کسب تکلیف گردد .
آئین نامه اختصاصی بیمه مراتع سال (83-1382)
ماده 1- بیمه مراتع عبارتست از تامین و جبران خسارت های وارده به علوفه قابل برداشت مراتع کشور که دارای طرح مصوب هستند ، در ییلاق ، قشلاق و میان بند ، بمدت حداکثر یکسال از زمان عقد قرارداد در مقابل خطرات مندرج در ماده 2 بر اساس قراردادی که بین مرتعدار و صندوق بیمه محصولات کشاورزی با نرخ بیمه معین و سایر شرایط که در قرارداد فیمابین تعیین می شود ، منعقد خواهد شد.
ماده 2- خطرات تحت پوشش بیمه مراتع عبارتند از :
الف سیل ب تگرگ ج خشکسالی
ماده 3- مدت قرارداد : از تاریخ صدور بیمه نامه شروع و حداکثر تا تاریخ آغاز فصل چرای بعدی ادامه خواهد داشت . بنحویکه از یکسال شمسی تجاوز ننماید و میانگین تولید مرتع قبل از ورود دام به مرتع تعیین شده باشد.
تبصره – تاریخ ورود و خروج دام از مرتع باید از اداره کل منابع طبیعی استعلام گردد.
ماده 4- مبلغ حق بیمه هر هکتار از مراتع عبارتست از :
هزینه عملیات اداری × (ضریب خطر ×میانگین تولید علوفه × نرخ علوفه خشک مرتعی )
+ (کیلو گرم در هکتار ) (ریال )
تبصره – طرحهای تحت پوشش که در پایان مدت قرارداد ، خسارت منجر به پرداخت غرامت به آنها وارد نشده باشد ، در سال بعدبه هنگام عقد قرارداد بیمه مشمول 20%تخفیف در کل حق بیمه می گردند.
ماده 5- تعیین میانگین تولید علوفه در زمان عقد قرارداد و بررسی و ارزیابی خسارت توسط نمایندگان صندوق بیمه و اداره کل منابع طبیعی با روشهای علمی متداول در تعیین تولید مرتع انجام خواهد شد.
ماده 6- غرامت : چنانچه در اثر عوامل خطر تحت پوشش تولید مرتعی کمتر از تولید محاسبه شده باشد ، افت تولید بر اساس نرخ هر کیلو علوفه مرتعی توافق شده در قرارداد با کسر0 2% بعنوان فرانشیز به بیمه گزار پرداخت می گردد.
80%× نرخ علوفه × افت تولید علوفه = غرامت هر هکتار
ماده 7- حساب جاری به شماره 11117 نزد بانک کشاورزی به منظور واریز وجوه حق بیمه مراتع در نظر گرفته شده است .
آئین نامه اختصاصی بیمه عملیات اصلاحی مراتع سال 83-1382
ماده 1- بیمه عملیات اصلاحی مرلاتع عبارتست از تامین و جبران خسارتهای وارده به فعالیتهای اصلاحی مراتع بمدت حداکثر یکسال از زمان عقد قرارداد در کل کشور در مقابل خطرات مندرج در ماده 2 بر اساس قراردادی که بین بیمه گذار و صندوق بیمه محصولات کشاورزی با نرخ بیمه معین و سایر شرایط که در قرارداد فیمابین تعیین میشود منعقد خواهد شد.
ماده 2- خطرات تحت پوشش عبارتند از :
الف سیل ب تگرگ ج خشکسالی
ماده 3- مدت قرارداد حداکثر بمدت یکسال شمسی است که از تاریخ صدور بیمه نامه شروع و حداکثر تا آغاز فصل بهره برداری از عملیات اصلاحی ادامه می بابد .
تبصره : عملیات اصلاحی از سال دوم اجرا به بهره برداری رسیده و از طریق طرح بیمه تولید علوفه مراتع تحت پوشش قرار می گیرد.
ماده 4- مبلغ حق بیمه عملیات اصلاحی مراتع عبارتست از :
هزینه های اداری × (ضریب خطر × نرم هزینه های خصوصی یک هکتار )
+
ماده 5 – غرامت عبارتست از وجهی که بعد از وقوع خطر و ایجاد خسارت طبق فرمول زیر به بیمه گزار پرداخت می شود .
غرامت = سطح خسارت دیده × نرم هزینه های خصوصی یک هکتار عملیات اصلاحی
تبصره 1- در صورتیکه خسارت ناشی از طریق هر یک از عوامل خطر تحت پوشش کمتر و یا معادل 10% باشد طبیعی بوده و بالطبع غرامتی به آن تعلق نخواهد گرفت .
تبصره 2- بیمه گزار موظف به رعایت اصول فنی کاشت وعملیات مراقبتی میباشد .
ماده 6- حساب جاری به شماره 11134 نزد بانک کشاورزی جهت واریز وجوه بیمه عملیات اصلاحی مراتع در نظر گرفته شده است.
آئین نامه اختصاصی بیمه سرمایه گذاری مردمی دربخش بیولوژیک آبخیزداری ( سال 83 –1382)
ماده 1- بیمه عملیات آبخیزداری کشور عبارتست ازتامین وجبران خسارتهای وارده به فعالیتهای مشارکتی مردمی در بخش بیولوژیک آبخیزداری بمدت یکسال از زمان عقد قرارداد در سراسر کشور در مقابل خطرات مندرج در ماده 2 براساس قراردادی که بین مجری طرح وصندوق بیمه محصولات کشاورزی با نرخ بیمه معین وسایر شرایط که در قرارداد فیمابین تعیین می شود منعقد خواهد شد .
تبصره 1- عملیات بیولوژیک شامل بذر پاشی ، کپه کاری ونهالکاری میباشد .
تبصره 2- بیمه مراتع حوزه آبخیز براساس آئین نامه بیمه مراتع انجام خواهد شد .
تبصره 3- نهالهای کشت شده ددر حوزه آبخیز شامل گردو ، توت ، فندق ، زیتون وغیره میباشند .
ماده 2- خطرات تحت پوشش عبارتند از : سیل ، خشکسالی ، سرماو یخبندان ، تگرگ ، رانش ، طوفان وزلزله .
ماده 3- مدت قرارداد حداکثر بمدت یکسال شمسی است که در مورد نهالکاریهای یکساله پس از غرس نهال وبرای نهالهای 2 تا5 ساله از زمان عقد قرارداد وبرای عرصه های کشت شده ( بذرکاری وکپه کاری ) از زمان کاشت خواهد بود .
ماده 4- حق بیمه عبارتست از :
هزینه عملیات اداری + ( ضریب احتمال وقوع خطر * هزینه های عملیات یک هکتار )
ماده 5- غرامت عبارتست از وجهی که بعد از وقوع خطر وایجاد خسارت طبق فرمول زیر به بیمه گذار پرداخت میگردد :
غرامت = سطح خسارت دیده * درصد خسارت * هزینه های یک هکتار عملیات آبخیزداری
تبصره 1- در صورتیکه خسارت ناشی از طریق هریک از عوامل خطر تحت پوشش کمتر ویا معادل 10% باشد طبیعی بوده وبالطبع غرامتی به آن تعلق نخواهد گرفت .
تبصره 2- بیمه گذار موظف به رعایت اصول فنی کاشت وعملیات مراقبتی میباشد .
ماده 6- حساب جاری به شماره 11136 نزد بانک کشاورزی جهت واریز وجوه حق بیمه عملیات بیولوژیک جهت واریز وجوه حق بیمه عملیات بیولوژیک آبخیزداری در نظر گرفته شده است .
آئین نامه اختصاصی بیمه جنگلیکاریهای 1 تا 5 ساله ( 83 –1382 )
ماده 1- بیمه جنگلکاریها عبارتست از تامین وجبران خسارتهای وارده به جنگلکاریهای 1 تا 5 ساله که دارای طرح مصوب هستند بمدت یکسال از زمان عقد قرارداد در استانهای گیلان ،مازندران وگلستان در مقابل خطرات مندرج درماده 2 براساس قراردادی که بین مجری طرح وصندوق بیمه محصولات کشاورزی با نرخ بیمه معین وسایر شرایط که در قرارداد فیمابین تعیین می شود ، منعقد خواهد شد .
ماده 4- حق بیمه عبارتست از :
هزینه عملیات اداری *( ضریب احتمال وقوع خطر * هزینه های کاشت یک هکتار جنگلیکاری )
تبصره – چنانچه بیمه گذار جنگلکاری خود را از سال اول نزد صندوق بیمه ، بیمه نماید وخسارتی دریافت ننماید در سال دوم 10% ، سال سوم 15% سال چهارم 20% و سال پنجم از 25% تخفیف در کل حق بیمه برخوردار خواهد بود .
ماده 5- غرامت عبارتست از وجهی که بعد از وقوع خطر وایجاد خسارت طبق فرمول زیر به بیمه گذار پرداخت میگردد:
سطح خسارت دیده * درصد خسارت * هزنه های کاشت یک هکتار جنگلکاری
تبصره 1- در صورتیکه خسارت ناشی از طریق هریک از عوامل خطر تحت پوشش کمتر ویا معادل 10 % باشد طبیعی بوده وبالطبع خسارتی به آن تعلق نخواهد گرفت .
تبصره 2- بیمه گذار موظف به رعایت اصول فنی در زمان غرس نهال وعملیات پرورشی ومراقبتی ( بخصوص سله شکنی ) میباشد.
ماده 6- حسابجاری شماره 11137 نزد بانک کشاورزی جهت واریز وجوه حق بیمه جنگلکاری در نظر گرفته شده است .
« آئین نامه اختصاصی بیمه جاده های جنگلی درجه 2 » (سال 83-1382 )
ماده 1- بیمه جاده های جنگلی عبارتست از تامین وجبران خسارتهای وارده به جاده درجه 2 وابنیه فنی موجود در طرحهای جنگلداری بخش خصوصی وتعاونی به منظور ترمیم و بازسازی ، بمدت یکسال از زمان عقد قرارداد در استانهای گیلان ، مازندران و گلستان در مقابل خطرات مندرج در ماده 2 براساس قراردادی که بین مجری طرح وصندوق بیمه محصولات کشاورزی با نرخ بیمه معین وسایر شرایط که در قرارداد فی مابین تعیین می شود منعقد خواهد شد .
ماده 2- خطرات تحت پوشش عبارتند از :
الف ) سیل : منظور از خسارت سیل عبارتست از جریان شدید آب غیر قابل پیش بینی که منجر به تخریب تمام یا قسمتی از سطح جاده ، دیواره ها وترانشه های خاکی ( خاکبرداری وخاکریزی ) و ابنیه های احداثی می شود .
ب ) رانش و لغزش : منظور از خسارت رانش ولغزش عبارتست از تخریب وجابجایی قسمتی از سطح جاده وترانشه ها در طول مسیر در اثر عوامل زمین شناسی
ج ) زلزله : منظور از خسارت زلزله آنچنان خسارتی است که بعضاً با رانش ولغزش زمین توام شده وموجب تخریب قسمتی از جاده جنگلی می شود .
ماده 3 - مدت قرارداد حداکثر بمدت یکسال شمسی از زمان عقد قرارداد خواهد بود .
ماده 4- حق بیمه یک کیلومتر جاده جنگلی عبارتست از :
هزینع عملیات اداری + ( درصد احتمال خسارت * هزینه احداث یک کیلومتر جاده جنگلی )
ماده 5- غرامت : عبارتست از وجهی که بعد از وقوع خطر وایجاد خسارت طبق فرمول زیر به بیمه گذار پرداخت می شود .
90% * طول خسارت دیده * درصد خسارت * هزینه های احداث یک کیلومتر جاده جنگلی وابنیه فنی
تبصره 1- از آنجائیکه برابر ضوابط سازمان جنگلها ومراتع کشور وکتابچه طرح جنگلداری ، مجری موظف به رعایت دقیق نکات فنی وایمنی در فواصل زمانی مشخص بوده ومی بایست باتوجه به موقعیت منطقه نسبت به حفاظت ومرمت جاده ، پاکسازی جویهای کناری ، پاکسازی مسیر آبراه عرضی و … اقدام نماید . چنانچه بعد از وقوع خطر وایجادخسارت و پس از بازدید نمایندگان صندوق بیمه واداره کل منابع طبیعی ( کارشناس ناظر طرح ) مشخص گردد وقوع خسارت در اثر اهمال مجری طرح در انجام امور مدیریتی فوق الذکر بوده هیچگونه غرامتی به وی پرداخت نخواهد شد .
تبصره 2- در زمان وقع خسارت محاسبه درصد خسارت وارده به جاده های جنگلی براساس جدول شماره 1 وابنیه های فنی بر اساس جدول شماره 2 پویست خلاصه شرایط انجام خواهد شد .
ماده 6 - حسابجاری به شماره 11135 نزد بانک کشاورزی جهت واریز وجوه حق بیمه جاده های جنگلی در نظر گرفته شده است.
خلاصه شرایط بیمه مراتع ( سال 83 – 1382 )
1- محل اجراء: کل کشور
2- مورد بیمه : تولید علوفه مراتعی که دارای طرح مصوب مرتعداری میباشند ، اعم از ییلاقی وقشلاقی ومیان بند .
3- خطرات تحت پوشش گزینه عمومی : سیل ، تگرگ و خشکسالی
4- مدت قرارداد : از تاریخ صدور بیمه نامه شروع حداکثر تا تاریخ آغاز فصل چرای بعدی ادامه خواهد داشت بشرطی که میانگین تولید مرتع قبل از ورود دام به مرتع تعیین شده باشد . ( حداکثر به مدت یکسال شمسی )
5- زمان انعقاد قرارداد : مراتع ییلاقی حداکثر تا پایان شهریور ومراتع قشلاقی حداکثر تا پایان اسفند ماه هر سال
6- ضریب خطر : 8% برای گزینه عمومی
7- کمک دولت : 75 % کل حق بیمه است
8- نرخ علوفه خشک مرتعی :300 ریال
9- مبلغ حق بیمه هرهکتار :
هزینه اداری + ( ضریب خطر * میانگین تولید علوفه * نرخ علوفه خشک مرتعی )
10- هزینه های اداری 15% میباشد .
11- مبلغ غرامت هرهکتار :
80% * نرخ علوفه خشک مرتعی * افت تولید علوفه خشک مرتعی
12- روش اجرای بیمه : مراجعه کارشناسان بانک به ادار ات منابع طبیعی وتعیین میانگین تولید به همراه کارشناس ناظر طرح وانعقاد قرارداد بیمه
13- حساب جاری به شماره 11117 نزد بانک کشاورزی به منظور واریز حق بیمه مراتع در نظر گرفته شده است .
خلاصه شرایط بیمه عملیات اصلاحی مراتع ( سال 83-1382)
1- محل اجرا: کل کشور
2- مورد بیمه : مراتعی که دارای طرح مصوب مرتعداری بوده ودر آنها عملیات اصلاحی انجام می گیرد
3- خطرات تحت پوشش عبارتند از :
گزینه عمومی : سیل ، تگرگ وخشکسالی
4- مدت قرارداد : از تاریخ صدور بیمه نامه شروع وحداکثر تا شروع فصل بهره برداری از عملیات اصلاحی بشرطی که از یکسال شمسی تجاوز ننماید .
5- حقو بیمه : هر هکتار عملیات اصلاحی بشرح جدول ذیل میباشد :
ردیف نوع عملیات گزینه عمومی
1 ذخیره نزولات آسمانی توام بابذرپاشی 1500
2 نهالکاری 23000
3 بذرکاری وکپه کاری 4800
4 تبدیل دیمزارهای کم بازده 5800
6- کمک دولت : 50% کل حق لیمه است .
7- غرامت :
حداکثر غرامت پرداختی به ازای هرهکتار عملیات اصلاحی مراتع به شرح زیر میباشد :
الف ) ذخیره نزولات آسمانی توام با بذرپاشی : 32400 ریال
ب ) نهالکاری : 480000 ریال
ج) بذرکاری وکپه کاری : 99000 ریال
د ) تبدیل دیمزارهای کم بازده : 120000 ریال
8- روش اجرای بیمه : مراجعه کارشناسان بانک به اداره کل منابع طبیعی ، بازدید از عرصه به همراه کارشناس ناظر طرح وتعیین میزان عملیات اصلاحی وانعقاد قرارداد بیمه
9- حسابجاری به شماره نزد بانک کشاورزی جهت واریز وجوه حق بیمه عملیات اصلاحی مراتع در نظر گرفته شده است .
خلاصه شرایط بیمه سرمایه گذاری هایر مردمی در بخش عملایت بیولوژیک آبخیزداری
1- محل اجرا سراسر کشور
2- مورد بیمه : عبارتست از سرمایه گذاری های مردمی در بخش عملیات بیولوژیک در طرحهای آبخیزداری شامل بذرکاری ، کپه کاری ونهالکاری
3- مدت قرارداد : حداکثر یک سال شمسی است که در مورد نهالکاریهای یکساله پس از غرس نهال وبرای نهال کاری های 2 تا 5 ساله از زمان عقد قرارداد خواهد بود .
4- عوامل خطر : شامل سیل ، خشکسالی، سرما و یخبندان ، تگرگ ، رانش ، طوفان ، زلزله برای گزینه عمومی
5- ضریب خطر : نهالکاری 5/2 % بذرکاری وکپه کاری 4%
6- مبلغ حق بیمه : هرهکتار نهالکاری 45000 ریال وهر هکتار بذرکاری وکپه کاری 14400 ریال میباشد .
7- کمک دولت در حق بیمه : معادل 70 درصد کل حق بیمه میباشد .
8- سهم بیمه گذار در حق بیمه نهالکاری معادل 13500 ریال وبذرکاری وکپه کاری 4400 ریال است .
9- حداکثر غرامت پرداختی در هر هکتار نهالکاری معادل 1500000 ریال وبرای هرهکتار عملیات بذرکاری و کپه کاری معادل 300000 ریال میباشد .
10- روش اجرا: مراجعه کارشناسان بانک کشاورزی به ادارات منابع طبیعی وبازدید از طرحهای معرفی شده به همراه کارشناس ناظر طرح وانعقاد قرارداد بیمه
11- حسابجاری به شماره 11136 نزد بانک کشاورزی به منظور واریز حق بیمه عملیات بیولوژیک آبخیزداری در نظر گرفته شده است
خلاصه شرایط بیمه جنگلکاریها ( سال 83-82 )
1- محل اجرا : استانهای گیلان ، مازندران وگلستان
2- مورد بیمه : جنگلکاریهای 1 تا 5 سال موجود در طرحهای جنگلداری
3- خطرات تحت پوشش :
گزینه عمومی : سیل ، خکسالی ، سرما و یخبندان
4- مدت قرارداد : یکسال شمسی است که شروع آن از زمان عقد قرارداد وبرای جنگلکاریهای یکساله بعد از غرس نهال میباشد .
5- مبلغ کل حق بیمه : برای گزینه عمومی 86020 ریال در هکتار است .
6- ضریب احتمال خطر در گزینه عمومی 8% است .
7- میزان کمک دولت به حق بیمه معادل 79420 ریال وسهم بیمه گذار معادل 6600 ریال در هر هکتار میباشد .
8- مبلغ غرامت :
سطح خسارت دیده به هکتار X درصد خسارت X هزینه های کاشت یک هکتار جنگلکاری .
9- میزان هزینه های کشات یک هکتار جنگلکاری 935000 ریال است .
10- روش اجرای بیمه : مراجعه کارشناسان بانک به ادارات منابع طبیعی وبازدید از طرحهای معرفی شده به همراه ناظر طرح وانعقاد قرارداد بیمه .
11- شماره حساب جاری 11137 جهت واریز وجوه حق بیمه جنگلکاریها نزد بانک کشاورزی در نظر گرفته شده است .
خلاصه شرایط بیمه جاده های جنگلی درجه 2 ( سال 83-82)
1- محل اجرا: استانهای گیلان ومازندران وگلستان
2- مورد بیمه : جاده های درجه 2 جنگلی وابنیه فنی موجود در طرحهای جنگلداری .
3- خطرات تحت پوشش : سیل ، رانش و لغزش وزلزله .
4- مدت قرارداد : از زمان عقد قرارداد حداکثر بمدت یکسال شمسی .
5- حق بیمه : به ازاء هرکیلومتر جاده درجه 2 جنگلی معادل 1376380 ریال میباشد .
6- کمک دولت : کمک دولت به حق بیمه 70% معادل 963466 ریال در هر کیلومتر میباشد .
7- سهم بیمه گذار 30% معادل 412914 ریال به ازاء هر کیلومتر جاده های درجه 2 جنگلی میباشد .
8- غرامت :
90% * طول خسارت دیده * درصد خسارت * هزینه های احداث یک کیلومتر جاده جنگلی ضمناً غرامت جاده جنگلی وابنیه فنی خسارت دیده براساس جدول هزینه های احداث که ضمیمه خلاصه شرایط میباشد پرداخت خواهد شد .
9- روش اجرای بیمه : از طریق مراجعه کارشناس بانک به دفاتر مجریان طرحهای جنگلداری و بازدید از جاده های موجود طرح به همراه کارشناس ناظر طرح جنگلداری وانعقاد قرارداد بیمه .
10- حساب جاری به شماره نزد بانک کشاورزی به منظور واریز حق بیمه جاده جنگلی در نظر گرفته شده است .
جدول شماره 1 عملیات اجرایی احداث جاده جنگلی که قابلیت بیمه شدن دارند .
ردیف نوع عملیات
1 خاکبرداری وخاکریزی مسیر جاده 35%
2 دگلاژ و کوبیدن بستر جاده 40%
3 تعیین محل معدن شن ومخلوط
4 شن ریزی لایه اول وکوبیدن
5 شن ریزی لایه دوم وکوبیدن
6 خاکبرداری محل آبروهای عرضی 25%
7 اجرای آبروهای عرضی
8 اجرای آبروهای طولی کنار جاده
9 رگلاژ نهائی مسیر وکوبیدن
10 اجرای دیوار ه ها « ضامن وحائل »
جمع کل هزینه های احداث 100612539 ریال
جدول شمار 2 هزینه های احداث ابنیه های فنی موجود در جاده های جنگلی درجه 2
ردیف شرح عملیات هزینه احداث ( ریال )
1 هزینه هردهانه آبراه عرضی با لوله های مسلح 80 و 100 7000000
2 هزینه یک متر مکعب گابیون 250000
3 هزینه یک متر مکعب سنگ وسیمان ( دیواره جانبی ) 200000
4 هزینه یک متر مکعب بتن ریزی وزنی با قالب بندی ( دیواره جانبی ) 230000
فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد
تعداد صفحات این مقاله 26 صفحه
پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید
دانلود مقاله بیمه محصولات کشاورزی
