تحقیق رشته حقوق درباره سقط قانونی و غیر قانونی در حقوق ایران 54 صفحه
گفتار اول تعریف سقط جنین در فقه:
واژة "جنین" از نظر لغوی به معنای هر چیز پوشیده و مستور است و به بچه تا زمانی که در شکم مادر است، جنین اطلاق می شود. بنابراین محصول حاملگی را که مبدأ آن استقرار نطفه در رحم و انتهای آن لحظه ماقبل ولادت است، به دلیل اینکه به وسیله "زهدان" مادر پوشیده شده است جنین می باشد. معادل آن در زبان انگلیسی واژة ، Foetus یا Fetus نامیده اند.
فقهای امامیه نیز جنین را به همین معنا استعمال کرده اند. البته فقها در کتاب های فقهی خود به ندرت تعریفی از جنین ارائه نموده اند و در بحث دیه جنین معمولاً به ذکر مراحل مختلف جنین و میزان مجازات آن بسنده نموده اند؛ شهید ثانی در این مورد می فرماید: "الجنین هو الحمل فی بطن امه و سمی به لاستتاره فیه، من الاجتنان و هوالستر فهو بمعنی المفعول جنین همان حمل در شکم مادر است که به خاطر استتار و پوشیده بودن آن در شکم مادر، به این نام خوانده می شود. این واژه از ریشة "اجتنان" به معنای پوشش و فعیل به معنای مفعول است و واژه "سقط" در لغت عربی به معنای بر زمین افتادن می باشد. همچنین در اصطلاح فقها به معنای افتادن جنین از درون رحم زن است. این اصطلاح عام بوده و شامل جنین دختر یا پسر و جنین پس از دمیده شدن روح و پیش از آن می شود. بنابراین "سقط جنین" در اصطلاح فقها عبارت از افکندن یا خارج کردن عمدی جنین از درون رحم مادر و در نتیجه سقط، پایان دادن به حاملگی قبل از موعد طبیعی می باشد، خواه قبل از ولوج روح یا بعد از آن باشد و خواه بر اثر جنایت بر یکی یا بر هر دو باشد. بر همین اساس در فقه، به جای سقط جنین، از تعبیر اسقاط جنین یا حمل استفاده می شود.
در شرع اسلام حیات جنین از هنگام استقرار نطفه در رحم زن و آغاز مراحل رشد و تبدیل شدن آن به علقه، مضغه و...حمایت شده و احکام ویژه ای برای سقط در هر یک از مراحل جنین بیان گردیده است. به طوری که مطابق دیدگاه فقها حتی از بین بردن نطفه که آغاز و منشأ خلقت انسان است، حرام و دیة آن بیست دینار است. هم چنین در متون فقهی با استفاده از آیات حج، 5 ؛ مؤمنون، 14 ؛ غافر، 67 ؛ قیامت، 38 325دوران جنینی به دوران قبل از ولوج - و روایات عاملی، 1412 ق: ج 29 ، باب 21 ، ص 229 ؛ طوسی، 1418 ق: ج 10 ، صص 334روح و پس از ولوج روح تقسیم شده و نظرات مختلفی دربارة سقط جنین در هر یک از مراحل بیان گردیده است.
تعریف سقط جنین در فمینیسم:
بسیاری از فمینیست ها حیات انسان را محدود به زمان تولد تا مرگ می دانند و احترام آن را نیز در همین محدوده مطرح می کنند، لذا قتل انسان را نیز محدود به کشتن وی در این دوران می نمایند. به علاوه تمام فمینیست ها در این باره که زنان فرودست هستند و برای آزادی آنان باید استراتژی هایی اتخاذ کرد، هم عقیده می باشند. به طوری که برخی از آنان از جمله "شولامیث فایرستون" علت فرودستی زنان را ظرفیت زیست شناختی آنان برای تولیدمثل می داند بر همین اساس زنان همواره برای تأمین حق کنترل خود نسبت به باروری و داشتن فرزند در صورت تمایل خود، مبارزه کرده اند. بنابراین فمینیست ها سقط جنین را حق خود و آن را خاتمه دادن به حاملگی یا زیرا معتقدند زنان. پایان دادن وابستگی جسمانی جنین به مادر می دانند مالک جسم خویش هستند و اگر جنین موجود در رحم خود را مانع آسایش و رفاه خویش یافتند، به سادگی می توانند وی ر، به قتل برسانند و قانون نیز از آنان حمایت می کند.
مقدمه:
مسأله سقط جنین همواره نزد دانشمندان حقوق جزا به عنوان یکی از موضوع های اساسی حقوق کیفری مطرح بوده است.برخی از فمینیست ها این پدیده اجتماعی را به طور مطلق پذیرفته و معتقد به آزادی بی قید و شرط آن هستند. در مقابل،بعضی بر اساس آموزه های دینی، سقط جنین را تحت هیچ شرایطی مجاز نمی دانند. فقهای امامیه قائل به آزادی نسبی سقط جنین شده اند و در موارد محدودی سقط جنین را جایز می دانند. در نظام حقوقی ایران که قوانین و مقررات آن برگرفته از فقه امامیه است، برخلاف نظام های حقوقی جوامع غربی که سقط جنین را نشانه افتخارآمیز شخصیت و آزادی زن می دانند، سقط جنین حرام و مطابق قانون مجازات اسلامی دارای مجازات می باشد.
پاره ای این پدیده اجتماعی را به طور مطلق پذیرفته و معتقد به لغو کلیه محدودیت ها نسبت به سقط جنین و آزادی بی قید و شرط آن هستند. در مقابل، برخی دیگر که بیشتر متأثر از حقوق مذهبی هستند، با سقط جنیمخالف بوده و تحت هیچ شرایطی آن را مجاز نمی شمارند و حفظ جنین را یک تکلیف و وظیفه مطلق می شمرند، لذا حکم به تحریم قطعی و بدون استثناء سقط جنین می دهند و آخرین گروه، دیدگاه میانه اختیار کرده اند و قائل به آزادی نسبی سقط جنین شده اند. این گروه معتقدند سقط جنین در عین حال که اصولاً عمل مجرمانه و ممنوعی است، در شرایط خاص مجاز شمرده می شود. به عقیده آنان در سیر تکوینی جنین مقطعی وجود دارد که حیات انسانی جنین و فردیت وی شروع می شود که جنین شخص تلقی می شود و زمان پیش از آن به اعتبار شخص یا انسان تلقی نشدن جنین، مجوز سقط، آن هم درموارد محدودی که تحت عنوان سقط درمانی یا سقط طبی مطرح است، صادر می شود.
در تفکر لیبرالیستی غرب به دلیل اصالت فرد و منافع فردی نه تنها از حق حیات جنین حمایت نمی شود، بلکه برعکس افرادی که اقدام به سقط جنین می کنند از حمایت قانونی برخوردار هستند انقلاب جنسی است که حدود سه دهه جامعه غربی را متحول نمود و کلیه رفتارهای مربوط به روابط جنسی، خانواده و ... راتغییر داده است. امروزه غرب از دیدگاهی که سقط جنین را فاجعه ای مجرمانه می دانست به دیدگاهی رسیده که سقط جنین را از موارد حقوق بشر و نشانة افتخارآمیز شخصیت و آزادی زن می داند، در حقیقت سقط جنین به یک انتخاب تبدیل شده و هدف از آن آزادسازی جنسی و هوس است. در نتیجه اهمیت ازدواج و رابطه جنسی در حد یک تفریح تقلیل پیدا کرده وهدف اصلی که همانا ایجاد آرامش و خلق حیات است، به کناری نهاده شده است
فهرست
عنوان صفحه
چکیده.....................................................................................1
مقدمه.....................................................................................2
فصل اول:کلیات و تاریخچه..............................................................4
مبحث اول:کلیات.........................................................................5
گفتار اول تعریف سقط جنین در فقه.....................................................5
تعریف سقط جنین در فمینیسم...........................................................6
سقط جنین در اصطلاح پزشکی..........................................................7
گفتار دوم: انواع سقط جنین..............................................................7
سقط جنین خود به خودی یا مرضی.......................................................8
سقط درمانی...............................................................................8
سقط ضربه ای..............................................................................8
سقط جنین جنایی..........................................................................9
مبحث دوم:تاریخچه و ارکان سقط جنین.................................................10
گفتار اول تاریخچه نظریه سقط جنین.....................................................10
گفتار دوم: سقط قبل از ولوج روح.......................................................16
نجات جان مادر...........................................................................17
حفظ سلامت مادر.........................................................................18
جنین ناقص الخلقه.........................................................................19
گفتار سوم سقط جنین بعد از ولوج روح..................................................19
حفظ جان مادر.............................................................................19
حفظ سلامت مادر..........................................................................20
جنین ناقص یا ناشی از تجاوز به عنف.....................................................21
مبحث سوم:سقط جنین در دیگر کشورها...................................................21
گفتار اول سقط جنین در غرب آرای موافقان و مخالفان..................................21
سقط جنین در کشورهای مختلف...........................................................22
دلایل موافقان.................................................................................22
دلایل مخالفان................................................................................24
امراض جسمانی..............................................................................24
اختلالات روانی...............................................................................26
فصل دوم:سقط جنین قانونی و غیر قانونی..................................................30
مبحث اول ارکان تشکیل دهنده سقط جنین..................................................31
گفتار اول:تحقق جرم..........................................................................31
گفتار دوم عنصر مادی سقط جنین............................................................32
اسقاط عمدی جنین...........................................................................33
گفتار سوم عنصر روانی شامل قصد مجرمانه و خطای جزایی در سقط جنین...............34
مبحث دوم:سقط جنین قانونی در حقوق ایران...............................................35
گفتار اول:سقط درمانی........................................................................35
قانون سقط درمانی در ایران..................................................................37
مبحث سوم سقط جنین غیرقانونی و مجازات آن در حقوق ایران............................37
گفتار اول وضعیت سقط جنین در ایران..................................................... 37
گفتار دوم مجازات سقط جنین...............................................................38
مجازات افراد غیرمتخصص...................................................................39
مجازات افراد متخصص.......................................................................39
مجازات سقط جنین توسط مادر..............................................................40
نظر فقها در مورد سقط جنین................................................................41
گفتار سوم: کیفر سقط جنین در قانون مجازات اسلامی ....................................42
گفتار چهارم:بررسی فقهی ماده 498.......................................................45
نتیجه گیری....................................................................................51
منابع و مراجع................................................................................54
تحقیق رشته حقوق درباره سقط قانونی و غیر قانونی در حقوق ایران
