لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه 72
فهرست مطالب
جهت یابی و نقشه خوانی و گزارشات 6
جهت یابی بکمک ستارههای اوریون 15
روش استفاده از ستارگان دب اکبر: 15
روش استفاده از ستارگان ذات الکرسی: 16
جهت یابی به کمک ستارگان بادبادکی 16
بوسیله ستارگان صورت فلکی جَبّار 16
بوسیله مجموعه ستارگان خوشه پروین 17
جهت یابی با استفاده از درختان 21
جهت یابی به کمک لانه مورچه ها 22
استفاده از گوشها برای تعیین جهت 22
جهت یابی بوسیله اشکال و جهت برف و یخ 24
جهت یابی ملخهای مهاجر با استفاده از چشمهای خود نه شاخک 27
راز چگونگی جهت یابی پرندگان 28
جهت یابی حرفه ای در هر شرایط 28
جهتیابی با قطبنمای دستساز 31
پیدا کردن وقت از روی جهت یابی 33
مغناطیسی کردن سوزن با باتری 33
جی – پی – اس GPS (Global Positioning System) 39
کمپاس برانتون (قطب نمای جیبی) 44
مقیاس های آزیموت و بیرینگ برای تعیین جهات جغرافیایی: 47
انحراف مغناطیسی و تصحیح کمپاس: 48
تنظیم انحراف مغناطیسی در کمپاس: 49
روش های برداشت اطلاعات بوسیله کمپاس: 52
اندازه گیری موقعیت ساختار های خطی: 54
اندازه گیری زاویه پیچ برای عناصر خطی: 55
اندازه گیری زوایای قائم، ارتفاع و فاصله: 56
اندازه گیری ضخامت حقیقی لایه ها: 56
روش مستقیم بدست آوردن امتداد لایه 58
اندازه گیری شیب توپوگرافی از دور: 59
بدست آوردن موقعیت یک خط مابین دو نقطه: 59
اندازه گیری موقعیت یک صفحه با تکنیک دو خط: 62
استفاده از کمپاس برای تعیین دو نقطه هم ارتفاع: 63
یافتن موقعیت با استفاده از کمپاس و نقشه: 64
یافتن موقعیت خود بر روی نقشه: 66
مقدمه
کشور ما ایران دارای کوهستانها و چکادهای فراوانی است و حدود نیمی از سرزمین ما را کوه ها تشکیل میدهند.
وجود این پدیدههای طبیعی شرایط مناسبی را برای پرداختن به ورزش کوهنوردی فراهم آورده است. این ورزش مفرح از دیرباز مورد توجه علاقه مندان به طبیعت و کوهستان بوده و درچند سال اخیر شدت بیشتری یافته است. رشد رو به افزون گروههای کوهنوردی در بین اقشار مختلف مردم وعلاقه مندی آنها به برنامههای کوهپیمایی و لذت بردن از مواهب زیبای الهی در طبیعت و عدم آگاهیهای کامل عموم از فنون این ورزش من را برآن داشت که با نگارش مقاله ای در ارتباط با این ورزش پرطرفدار که تا حد امکان کاربردی ودر عین حال مختصر باشد اقدام نمایم.
تمام کسانی که با کوه مأنوس هستند وبه اصطلاح کفشی در کوه پاره کرده اند به وضوح میدانند که جاذبههای بیشمار کوهستان و قابلیتهای طبیعت بی همتایش اگر به گونه ای صحیح واصولی درک نگردند چه بسا بستری خطرناک برای علاقه مدان که تجربه و بی اطلاع از روشهای منطقی کوهنوردی فراهم سازد. انتقال تجربیات وآموخته ها از والاترین کارهاست و نشانه صدق مسلم دلبستگان کوه و کوهنوردی و وظیفه همه اهل فن و صاحبان دانش روز این ورزش است. چه بسیارند کوهنوردانی که به دلیل عدم آگاهی از یک نکته فنی یا نظری متحمل ضایعات و صدمات وصیعی گشته اند. امید آن دارم که این تلاش کوچک به مثابه قایقی در دریای بیکران ورزش کوهنوردی بتواند تنی چند از همراهان و دلباختگان طبیعت وکوهستان را به ساحل آگاهی و عافیت رهنمون سازد.
کوهها وصحراها فقط وسیله هستند برای نزدیک شدن به طبیعتم. من قله ها وصحراهای درونم را جستجو میکنم.
رینهولد مسنر
کوهنورد ایتالیایی
فاتح 14 قله بالای 8000 متر
بخش اول مقدمه جهتیابی
یافتن جهتهای جغرافیایی را جهتیابی گویند. جهتیابی در بسیاری از موارد کاربرد دارد. برای نمونه وقتی در کوهستان، جنگل، دشت یا بیابان گم شده باشید، با دانستن جهتهای جغرافیایی، میتوانید به مکان مورد نظرتان برسید. یکی از استفادههای مسلمانان از جهتیابی، یافتن قبله برای نماز خواندن و ذبح حیوانات است. کوهنوردان، نظامیان، جنگلبانان و... هم به دانستن روشهای جهتیابی نیازمندند.
هرچند امروزه با وسایلی مانند قطبنما یا GPS میتوان به راحتی و با دقت بسیار زیاد جهت جغرافیایی را مشخص کرد، در نبود ابزار، دانستن روشهای دیگر جهتیابی مفید و کاراست.
جهتهای اصلی و فرعی
جهتهای جغرافیایی، که شمال با رنگ قرمز مشخص شده اگر رو به شمال بایستیم، سمت راستمان مشرق ، سمت چپمان مغرب و پشت سرمان جنوب است. این چهار جهت را جهتهای اصلی مینامند. بین هر دو جهت اصلی یک جهت فرعی وجود دارد. مثلاً نیمساز جهتهای شمال و شرق، جهت شمالِ شرقی را مشخص میکند. با دانستن یکی از جهتها، بقیهٔ جهتها را میتوان به سادگی مشخص نمود.
روشهای جهتیابی
برخی روشهای جهتیابی مخصوص روز، و برخی ویژهٔ شب اند. برخی روشها هم در همهٔ مواقع کارا هستند.
توجه شود که:
بسیاری از این روشها کاملاً دقیق نیستند و صرفاً جهتهای اصلی را به صورت تقریبی مشخص میکنند. برای جهتهای دقیق باید از قطبنما استفاده کرد، و میل مغناطیسی و انحراف مغناطیسی آن را هم در نظر داشت.
آنچه گفته میشود اکثراً مربوط به نیمکره شمالی است؛ به طور دقیقتر، بالای ۲۳٫۵ درجه (بالای مدار رأسالسرطان). در نیمکره جنوبی در برخی روشها ممکن است جهت شمال و جنوب برعکس آنچه گفته میشود باشد.
به نکات زیر توجه کنید:
1- سعی کنید قبل از شروع سفر، نقشه ها و عکسهای موجود منطقه را بررسی نموده و نیز مسیر جریان رودخانههای بزرگ و سمتی که در آن کوه ها و یا سلسله جبال امتداد دارند و موقعیت نقاط مشخص روی زمین را نسبت به هم نشان کنید.
2- اگر سوار کشتی یا قایقی بودید در صورت بودن فرصت؛ نکات زیر را بررسی کنید:
الف) سمت و مسیر حرکت شما به سمت خشکی
ب) طول و عرض جغرافیایی
ج) پیش بینی سمت وزش باد
د) سمت حرکت جریانات آب اقیانوس
جهت یابی و نقشه خوانی و گزارشات قطبهای جغرافیایی
در نیم راه قطبهای جغرافیایی خطــی فرضی به نام استوا در نظر گرفته میشود که زمین را به دو نیم کره شمال و جنوبی تقسیم میکند.
زمین تقریباً یک کـره ا ی کامل است. و از آنجــا که کره زمین میچرخد، دو نقطـه ای را که در بالا و پایین زمین حـول آن میچرخد میتوان نقاط مبدأ را در نظــر گرفت. به این دو نقطـه قطبهای جغرافیـایی گویند.
عرض جغرافیایی
تعدادی دایره فرضی به نام مـدار به موازات استوا رسم میشود که عـرض جغرافیـایی را نشان میدهد و به 90 درجه شمـالی و جنـوبی تقسیــم شده اند.
طول جغرافیایی
طول جغرافیایی را با نصف النهــارها مشخص میکنند. نصف النهارها دوایـری فرضی هستند که از دو قطب میگذرند. یک نصف النهـار را بعنـوان مبنا انتخــاب کرده اند که طـول آن صفــر است (گرینویچ) فاصله نصف النهـار ها از یکدیگر در استـوا حداکثـر و رو به قطــب ها به تدریــج کم میشود تا به صفــر میرسنـد.
بخش دوم جهت یابی در روز
ممکن است در یک سفر قطب نما نداشته باشیم و یا قطب نمای ما از کار افتاده باشد. در این حالت نیاز داریم تا راه خود را بدون استفاده از قطب نما و به کمک خورشید، ماه و ستارگان و طبیعت اطرافمان بیابیم.
برای یافتن موقعیتمان در یک سفر صحرایی ممکن است بالا رفتن از یک تپه و مشاهده اطراف ایده خوبی به نظر برسد. در بالای تپه خوب به اطرافمان نگاه میکنیم و آثار فعالیت انسان ها را مییابیم و میتوانیم تصمیم بگیریم که به کدام سمت حرکت کنیم. اما اگر نقشه و قطب نما به همراه نداشته باشیم نمی توانیم مشخص کنیم که کدام جهت شمال است. پس برای تعیین جهت جغرافیایی میتوانیم از یکی از روشهای زیر استفاده کنیم.
جهتیابی با سمت خورشید
1- خورشید صبح تقریباً از سمت شرق طلوع میکند، و شب تقریباً در سمت غرب غروب میکند.
این مطلب فقط در اول بهار و پاییز صحیح است؛ یعنی در اولین روز بهار و پاییز خورشید دقیقاً از شرق طلوع و در غرب غروب میکند، ولی در زمانهای دیگر، محل طلوع و غروب خورشید نسبت به مشرق و مغرب مقداری انحراف دارد. در تابستان طلوع و غروب خورشید شمالیتر از شرق و غرب است، و در زمستان جنوبیتر از شرق و غرب میباشد. در اول تابستان و زمستان، محل طلوع و غروب خورشید حداقل حدود ۲۳٫۵ درجه با محل دقیق شرق و غرب فاصله دارد، که این خطا به هیچ وجه قابل چشم پوشی نیست. در واقع از آنجا که موقعیت دقیق خورشید با توجه به فصل و عرض جغرافیایی متغیر است، این روش نسبتاً غیردقیق است. تنها جایی که خورشید همیشه دقیقاً از شرق طلوع و در غرب غروب میکند، استوا است.
2- در نیمکرهٔ شمالی زمین، در زمان ظهر شرعی خورشید همیشه دقیقاً در جهت جنوب است و سایهٔ اجسام رو به شمال میافتد.
ظهر شرعی یا ظهر نجومی در موقعیت جغرافیایی شما، دقیقاً هنگامی است که خورشید به بالاترین نقطه خود در آسمان میرسد. در این زمان، سایهٔ شاخص به حداقل خود در روز میرسد. برای دانستن زمان ظهر شرعی میتوانید به روزنامهها مراجعه کنید یا منتظر صدای اذان ظهر باشید. ظهر شرعی حدوداً نیمه بین طلوع آفتاب و غروب آفتاب است.
3- حرکت خورشید از شرق به غرب است؛ و این هم میتواند روشی برای یافتن جهتهای جغرافیایی باشد.
تحقیق در مورد جهتیــابی در کوهستـــان
