فایلکو

مرجع دانلود فایل ,تحقیق , پروژه , پایان نامه , فایل فلش گوشی

فایلکو

مرجع دانلود فایل ,تحقیق , پروژه , پایان نامه , فایل فلش گوشی

دانلودمقاله نقش روحانیت در جامعه امروز

اختصاصی از فایلکو دانلودمقاله نقش روحانیت در جامعه امروز دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم
با اینکه در این روزها، حوادث و رویدادهای تازه ایجاب می‌کند، بحث درباره این رویدادها باشد، وظیفه این است که مطلبی را عنوان کنم که بیشتر با نقش و مکان و منزلت روحانی، در جامعه ارتباط پیدا کند. در یاد بود یک روحانی جلیل، سخن از نقش روحانیت، اولی است. به علاوه، در بحثی که چند هفته قبل اینجا داشتم، قول دادم یک بار دیگر در جمع دوستان بیایم و در این‌باره آنچه می‌دانم عرض کنم. یکی از برادران روحانی ضمن سئوالهای کتبی‌، سئوالی در این‌باره فرستاده بودند و در پاسخ ایشان گفتم که این سئوال، سئوالی نیست که با چند جمله در پایان سخنرانی پاسخ داشته باشد و نیازمند یک بحث مستقل است.
موضوع عرایض من نقش روحانیت در جامعه امروز ما است و روی سخن، نه فقط روحانیانی که اینجا تشریف دارند و عده‌شان هم بحمدالله زیاد است، بلکه با همه برادران و خواهرانی است که در این مراسم پرشکوه نمازجمعه، به نیایش خداوند حاضر شده‌اند.
مسئله مسئله صنفی نیست، مسئله، مسئله بنیادی، در رابطه با جامعه اسلامی ماست. در رابطه با نظام اسلامی ماست. در رابطه با جمهوری اسلامی ماست. در عین آنکه درباره نقش یک گروه و صنف است، درباره کل جامعه هم هست. برای اینکه نقش روحانیت را در امروز و فردای جامعه بهتر بشناسیم، ناچار هستیم نقش همین روحانیت را در این دو سال اخیر قبل از پیروزی انقلاب مورد بررسی قرار بدهیم .
برادران روحانی! روحانیت یک سلسله نقشهای دیرینه داشت از سالها و دهها سال و قرنها پیش. این نقشها را یکی یکی برمی‌شماریم
روحانیت، نقش بیان اسلام اصیل را برای جامعه بر عهده داشت. اگر مردم می‌خواستند بفهمند دینشان، اسلامشان، قرآنشان، کتابشان، سنتشان، عقاید اسلامی و احکام اسلامی و اخلاق اسلامی چه گفته است، به روحانی مراجعه می‌کردند. روحانیان کم حرکت‌تر، آنهایی بودند که در ایفای این وظیفه می‌نشستند، تا مردم به آنها مراجعه کنند. روحانیان پر حرکت‌تر و مسئولیت شناس‌تر، آنهایی بودند که نزد مردم می‌رفتند تا رسالت خداوند را تبلیغ کنند. ولی به هر حال وظیفه بیان اسلام، در درجه اول برعهده روحانیت بود. وظیفه تحقیق درباره اسلام، اسلام شناس، مجتهد، صاحب نظر، مرجع، کسانی که صلاحیت مرجعیت در زمینه مسائل اسلامی داشته باشند، اینها در درجه اول باید از حوزه‌های علوم اسلامی و از حوزه‌های روحانیت بیرون بیایند. آنجا باید نشو و نما کنند، ساخته شوند، بزرگ شوند، شناخته شوند شناختنی که در آن مدرک نبود و مدرک بود. آنچه نبود، مدرک کتبی کاغذی بود و آنچه بود، مدرک عینی اجتماعی بود.
چهره‌های محقق مجتهد به حد بلوغ رسیده، در این نظام بی تکلف به مرور زمان، بوسیله شاگردان برجسته یا همطرازان با انصافشان معرفی می‌شدند. هم شناخته می‌شدند، هم شناسانده می‌شدند و در این شناختن و شناساندن کندی بود، سرعت لازم نبود، اما اطمینان فراوان وجود داشت. چهره‌ای که در یک حوزه علمیه بزرگ شکوفا می‌شد، گل می‌کرد، شناخته می‌شد، تقریباً عموم مردم می‌توانستند به صلاحیت علمی و حتی به صلاحیت فضیلتی و معنوی و تقوائیش، اعتماد و اطمینان پیدا کنند. بنابراین وظیفه تحقیق درباره اسلام، بر عهده روحانیت بود و روحانیت این وظیفه را خود، عهده‌دار شده بود.
سوم: وظیفه تهذیب اخلاق. روحانیت نقش عمده خود را در این می‌دید که باید با سخنش، با بیانش، با عملش و با رفتارش، با معاشرتش، با هدایتش، با تذکرش، مردم را به اخلاق پاک دعوت کند. اخلاق جامعه را مهذب کند، جامعه را از آلودگیها دور کند و به کمالات اخلاقی بیاراید. این نقش سوم نقش بسیار مهم روحانیت بود.
در حدود نوزده سال قبل، پس از رحلت مرحوم آیت الله العظمی بروجردی این استاد بزرگواری که به خصوص در شناساندن روش تحقیقی فقه، حق بزرگی بر همه ما دارد، برای ایجاد حرکتی سازنده‌تر درحوزه، دوستانمان، مدرسین گردهمائیها بحثها و برنامه ریزیهائی داشتند. برنامه‌هائی به ثمر رسیده بود وبرای شروعش با چهره‌هائی که در معرض مرجعیت بودند و یک مرجع بودند، تبادل نظر داشتیم. از جمله شبی همراه با برادران عزیز و مجاهد، آیت الله مشکینی و آیت الله ربانی شیرازی، خدمت حضرت آیت الله العظمی آقای گلپایگانی بودیم. بحث بود درباره اینکه: چه باید کرد که مسئله تربیت اخلاق و تهذیب اخلاق در حوزه علمیه قم، نقش بالاتر و سازنده‌تری بخود بگیرد؟ بحث بود، صحبت بود. یاد می‌کردیم از درس سازنده اخلاق مرجع عالیقدر، امام خمینی در قم. و تأثیری که درس ایشان در آن سالها در ساختن و تربیت کردن فضلائی که به آن درس حاضر می‌شدند، داشت و تأسف از اینکه سالهاست این درس تعطیل است و ادامه ندارد. البته در آن موقع امام در قم بودند اما درسهای دیگری را داشتند. به این مناسبت من پرسیدم که در آن موقع که شما طلبه‌ای جوان بودید، در این حوزه قم سازندگی اخلاق در حوزه قم بر عهده چه کسی بود؟ چه کسی درس اخلاق داشت ؟
ایشان پاسخی دادند که به یاد من همچنان مانده و می‌ماند. گفتند در آن موقع ما درسی به نام درس اخلاق نداشتیم، اما الگوهائی به عنوان الگوهای عملی اخلاق داشتیم و در میان این الگوها از چند نفر به عنوان الگوی برجسته نام بردند؛ از جمله از مرحوم آیت الله و استاد و عالم ربانی فقیه مرحوم حاج شیخ ابوالقاسم قمی رحمه الله علیه. گفتند رفتار این عالم جلیل در محیط جامعه، در شهر و در حوزه برای همه ما طلاب آن موقع، آموزنده و سازنده بود.
از هر سخنش، از هر قدمی و از هر برخوردی و از هر رفتاری ما چیزها می‌آموختیم .
داستانها نقل کردند که از آن می‌گذرم. این را بدین مناسبت نقل کردم که توجه به تهذیب اخلاق چه برای خود طلاب و روحانیون و چه نقشی که اینها باید در جامعه از این نظر داشته باشند.
چهارم: نقش روحانیت در خدمت به مردم و گره گشائی از مردم
مردم ببینند که روحانی مرد دنیا و آخرت، هر دو است. برای اینکه اسلام دین دنیا و آخرت، هر دو است. در اسلام دنیا و آخرت جدا نیست و آخرت هم از دنیا جدا نیست. اینجا دار عمل است و آنجا دار جزا. اینجا جای ساختنی است و آنجا جای بهره و رشدن. و ساختنی که اینجا داریم فقط نماز و عبادت نیست که البته نماز و عبادت، ستون دین است ولی فقط آن نیست، خدمت به خلق هم هست. روحانیون هر قدر در مناطقشان به مردم بیشتر خدمت کنند، خدمت روحانیت‌شان را، بهتر انجام داده‌اند، خوب یادم می‌آید عده‌ای از طلاب پر تلاش عزیز ما به روستاها می‌رفتند. و همان کاری را می‌کردند که امروز جهاد سازندگی می‌کند. پیشگام و پیشتاز جهاد سازندگی، طلاب متعهد و متحرک و با ایمان و خداپرست و خلق دوست و مردم دوست حوزه‌ها بودند. مسئله، مسئله افتخار کردن نیست. در جامعه کسی قصد تقسیم افتخارات ندارد. مسئله، مسئله به یاد آوردن و بیاد آمدن است . روحانیون در نقش خدمت به مردم، بهتر می‌توانند پیام اسلام را تبلیغ کنند. حمام می‌ساختند، راه می‌ساختند، به بینوایان کمک می‌کردند، درمانگاه می‌ساختند، غسالخانه می‌ساختند، مدرسه می‌ساختند، حتی در آن اواخر شاید درحدود هفت‌، هشت‌، ده سال قبل رفته بودند سراغ اینکه با خودیاری مردم‌، برق و روشنائی برای مردم درست کنند و امثال اینها. یک خدمت دیگر روحانیت که در این خدمت بسیار هم حساس عمل می‌کند و باید هم حساس عمل بکند، روشنگری برای مردم بود، در جهت شناساندن انحرافات فکری که به نام اسلام تحویل مردم داده می‌شود. روحانیون در بیدار کردن مردم نسبت به افکار انحرافی، نقش بسیارمؤثری داشته‌اند. برای اینکه می‌دانستند که «اذا ظهرت البدء فلیظهر عالم علمه» وقتی نوآوریهای انحرافی و التقاطی را می‌دیدند، در گوشه و کنار جامعه، با آنها به مبارزه بر می‌خواستند، مردم را روشن می‌کردند، به مردم می‌گفتند که آنچه مایه نجات است‌، اسلام اصیل است نه اسلام آمیخته به غیر اسلام.
یک روشی هم روحانیون ساخته شده و تربیت شده در این‌باره داشتند که من، این را اینجا می‌گویم و آن روش این بود: روحانیون زبده در برخورد با کسانی که دچار انحراف شناختی درباره اسلام بودند، می‌کوشیدند اینها را در درجه اول جذب کنند، بعضی‌ها بودند خیلی خوش سلیقه نبودند، از همان اول دعوا می‌کردند. بنابراین بیشتر دفع می‌کردند و سخن ما همواره با این دوستان این بود، که برای یک عالم دینی، برای یک مسلمان متعهد به خصوص یک عالم و روحانی قدم اول، جاذبه است.
تلاش در راه جذب کردن، از راه روشن کردن با سخن و با اندیشه روشنگر و از راه ایجاد جاذبه اخلاقی و عملی است تا دافعه . بنابراین اگر همه شما روحانیون عزیز، امروز هم این قانون و این اصل رامی پسندید، این فرمول رامی پذیرید بکوشیم همه با هم روحانیتی باشیم در درجه اول پرجاذبه، ولی جاذبه بدون دافعه به درد نمی خورد. هر انسان مکتبی ، خود بخود دافعه هم دارد. آنهائی که می خواهندسراپا جاذبه باشند بدون دافعه، اینها از آن صلح کلی‌هائی هستند که خود دچار نوعی التقاط وانحراف‌اند، صوفی مابانه هستند.
اهل حقی که حقش مشخص نیست، همه چیز برایش حق است. اصلا باطلی برایش وجود ندارد. نه ،این طور هم نمی‌شود. اسلام خود یک مکتبی است که جاذبه دارد و دافعه دارد. تبشیر دارد و تنذیر دارد انذار و تبشیر هر دو در اسلام هست. این هم نقش پنجم.
نقش ششم: مبارزه با ظلم و ظالم؛ تا وقتی که اصل رژیم، رژیم ظلم و ضد اسلام و ضد عدل بود با کل رژیم یا با نوچه‌ها و ایادی رژیم در مناطق خودش‌، روحانیت می‌جنگید و مبارزه می‌کرد. حالا هم که اصل نظام‌، نظام اسلامی است اما هنوز ایادیش، ابزارش‌، کارکنانش‌، همه متناسب با نظام اسلامی نیستند، روحانیت هر جا ظلم و ستمی از این بازمانده‌های طاغوت‌، در اداره ها و مؤسسات و در جامعه ببیند همچنان با او می‌جنگد و می‌رزمد و روحانیت در ایفای این نقش‌ها مدتها از زبان و بیان استفاده می‌کرد. حق هم داشت‌، برای اینکه فرهنگ جامعه ما بیشتر فرهنگ گوش بود تا فرهنگ خواندن‌، فرهنگ شنیدن بود تا فرهنگ خواندن. مردمی که بتوانند بخوانند، عده‌شان زیاد نبود. از وقتی که در جامعه ما فرهنگ خواندن به صورت یک فرهنگ دلنشین ، جوان‌ساز، عمیق و شخصیت ساز در آمد، روحانیت متوجه شد که باید اهل قلم نیز باشد. نهضت قلم و نوشتن‌، درست در زمانی که ما اینجا به صورت طلاب جوان در حوزه درس می‌خواندیم، آغاز شد و رو به اوج رفت. فضلای حوزه دیدند باید توانائی نوشتن داشته باشند، بنویسند آن هم با عبارات و الفاظی که متناسب با زمان باشد و درس خوانده‌ها از خواندن نوشته‌هایشان استقبال کنند.
قلم، بیان، تحقیق، تجزیه و تحلیل پیرامون مسائل اسلامی و مسائل اجتماعی، نوشته‌ها وسخنرانیهای تحقیقی و تحلیلی و نوشته‌ها و سخنرانی‌هائی که آهنگ موعظه یا خطابه‌های مؤثر داشت. روحانی از این راههائی که عرض کردم توی متن جامعه جا داشت روحانی و روحانیت از هر قشر دیگر پایگاه مردمیش اصیل‌تر و مؤثرتر بود. چون روحانی با مردم زندگی می‌کرد. خدا مرحوم آقای حاج شیخ ابراهیم نجف آبادی را رحمت کند، ایشان از فضلای برخاسته از قم بود. عالمی ارزنده و خدوم و مردمی که این مدرسه علمیه فعلی نجف آباد را ایشان ساخته و برای اینکه با هزینه کمتر اقتصادی ساخته بشود سنگها و آجرها را می‌آمدند دم خیابان می‌ریختند و قبل از نماز و بعد از نماز خود ایشان با مردم اینها را پای کار می‌آوردند. از ویژگی‌های ایشان‌، مردمی بودنش بود. چه جور مردمی؟ دوستان نجف آباد برای من نقل می‌کردند که حاج شیخ ابراهیم همیشه برای خدمت به مردم آماده است گاهی می‌شود زن و شوهری توی خانه نصف شب، دعوایشان می‌شد، همه آنها که در خانه بودند حریف نمی‌شدند که دعوا را بخوابانند. بالاخره یک نفر دو بعد از نیمه شب می‌آمد درب منزل حاج شیخ را می‌زند: آهای حاج شیخ؟ حاج شیخ خوابند. بیدار شود. بیدار می‌شود می‌آیم. خانه کربلائی علی، دعوا هست بین زن وشوهر. بریم اینها را با هم آشتی بدهیم. ایشان نمی‌گفت صبح. می‌گفت: برویم. لباسش را می‌پوشید، می‌آمد وارد خانه می‌شد، با روئی گشاده و خندان می‌گفت: جائی را درست کنید ببینیم فعلا. می‌نشست پای سماور، یک چای خودش می‌خورد، یک چای به آنها می‌داد، زن و شوهر را با هم آشتی می‌داد، قال را می‌خواباند، پا می‌شد می‌رفت خانه .
اگر روحانی در متن جامعه زندگی می‌کند و با وجدان جامعه رابطه برقرار می‌کند برای این است که به راستی با مردم زیست می‌کند. در یک گفتگوئی که به همین مناسب دو سه روز قبل با امام داشتیم‌، ایشان با همان دقت نظر، روی این نکته تکیه داشتند. مسئله این بود، مشکلی بود درباره روحانیت، مطرح شد.

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  13  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


دانلودمقاله نقش روحانیت در جامعه امروز

دانلود مقاله خصوصی سازی

اختصاصی از فایلکو دانلود مقاله خصوصی سازی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

مقــدمــه :
مقوله خصوصی سازی یکی از بزرگترین و پیچیده‌ترین تصمیماتی است که دولتها اتخاذ کردند و دامنة این فرایند عملاً به عوامل سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی بستگی دارد و در نتیجه کلیه ابعاد فرآیند خصوصی کردن و دورة آن بایستی در رابطه با ارزشهای اجتماعی و فرهنگی همان کشور بررسی و مطالعه شود .
در عصر حاضر علاوه بر حفظ نظم و امنیت و تصویب و اجرای قوانین ، انجام فعالیتهایی از جمله توسعة زیرساختها ، انجام سرمایه گذاریهای اجتماعی ، رفع نواقض بازار ، رفع موانع و تنگناها ، ایجاد تعادل در بازارهای پولی و مالی ، ایجاد فضا و جو مناسب برای رشد و شکوفائی خلاقیتها و پویائی اقتصادی با توجه به شرایط زمانی و مکانی و با درجات مختلف برای دولتها التزام‌آور می‌باشد . اما اینکه چه مرزی برای دخالت دولت وجود دارد ؟ و با حد مطلوب دولت و بازار کدام است و شاخصهای تعیین حد مطلوب چیست ؟ سؤالهای بسیار پیچیده‌ای است که بحثها ، دیدگاهها ، تئوریها ، مکاتب و نظامهای سیاسی و اقتصادی متفاوتی را در جهان حداقل در دو قرن گذشته موجب شده است . از لحاظ تئوریک در یک سرمایه‌داری محض ، واگذاری کلیه فعالیتهای اقتصادی به مکانیزم بازار همراه با حداقل دخالت دولت ارائه می‌شود و در بعد نهایی دیگر اقتصادی متمرکز و برنامه‌ریزی شده ، بدون بازار و قدرت متلقه دیوان سالاری دولت مطرح می‌گردد .
خصوصی سازی از جمله سیاستهائی است که امروزه در اکثر کشورهای جهان در دست اجرا است و به عنوان ابزاری برای رفع برخی از نارسائیهای موجود در بخش‌های مختلف کشاورزی ، صنعتی و خدماتی وابسته به دولت و مشارکت فعالتر بخش خصوصی در فرآیند توسعه تلقی شده است .
محاسن برنامه‌های خصوصی سازی همانا ایجاد جو مثبت اجتماعی ، جلب اعتماد و توجه بخش وسیعی از نیروهای فعال در جامعه است و همان گونه که تأمین امنیت ملی و رفاه عمومی ضامن حمایت کامل مردم از دولت می‌باشد ، اعتراف بدین امر که بخش ضروری به نظر می‌رسد .
اکنون نظریه خصوصی سازی به مفهوم واگذاری فعالیتهای اقتصادی به مکانیزم بازار در بسایری از کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفته و به عنوان امری برای حذف آثار سوء دخالت بیش از حد دولت در امور اقتصادی مطرح شده است و به عنوان شیوه‌های بارزی نیل به توسعه اقتصاید خصوصاً در کشورهای جهان سوم پذیرفته شده است .
بررسی و مطالعه تحولات اقتصادی و ابعاد فکری موجود در زمینه‌های اقتصادی که در دوره‌های مختلف در جوامع مختلف حاکم بوده فراز و نشیبهای بسیاری را نشان می‌دهد . و نظریات مکاتب و دانشمندان مختلف را آشکار می‌سازد و تجربیات کشورهای پیشرو و توسعه یافته بکارگیری هر کدام از سیاستها می‌تواند راهگشای مناسبی برای کشورهای در حال توسعه کنونی باشد .
حفظ نظم و تأمین امنیت ، وظایف اساسی دولت رد یک جامعه ابتدائی را تشکیل می‌دهد . اما امروزه علاوه بر آ”ن انتظار فعالیت دولت در زمینه‌های متنوعی از جمله درباب مسائل گسترده اقتصادی وجود دارد در این رابطه موضوع تعیین حد مطلوب دخالت دولت و بازار در فرآیند توسعه اقتصادی طی دو قرن گذشته از دیدگاههای مختلف طرح و بحث شده و رد بوته آزمایش قرار گرفته است . سرمایه‌داری محض (Pur caapitlism) و اقتصاد متمرکز (Centralized economy) دو حد نهائی دیدگاههای نظری در این خصوص است .
یکی از مشکلات عمده در روند توسعة اقتصادی کشورهای جهان سوم گرایش به هر یک از دو حد نهائی دخالت دولت و یا بازار در مؤقعیت‌های ویژه بو.ده است . جوامع رد مسیر تکامل خویش و به نسبت درجه توسعه اقتصادی و امکانات مادی و انسانی همیشه تلاش می‌کنند تا به سطوح بالاتری از رشد و رفاه دست یابند جوامع رد مسیر تکاملی خود نهاد دولت را ایجاد کرده‌اند تا با توجه به اصل اقتصاید در رفتار حداکثر سازی انسان ، دولت بتواند مکانیزمهای توسعه و رشد را ایجاد و حمایت کند . درجه دخالت دولت ارتباط مستقیمی با میزان تأثیرپذیری و تبعیت از تئوریهای ارائه شده در این زمینه دارد .
در آواخر قرن نوزدهم میلادی مکتب اتریش به رهبری کارل منگر (Carl Menger) و توسط کسانی چون می‌سز (Mises) و هایک (Huyek) تکامل می‌یابد و اقتصاد رقابتی و مبتنی بر تصمیم‌گیری فردی را اسا ظهور خلاقیتها و پیدایش اختراعات به حساب می‌آورند و اقتصاد متمرکز را بدون انگیزه بی روح و محکوم به فروپاشی اعلام می‌دارد .
بحران سال 1929 فرصتی برای پیدایش و شکوفائی مکتب کینز در مقابل کلاسیکها و نئوکلاسیکها پیش می‌آورد و در این موج فکری ، نظام سرمایه‌داری نه بر لحاظ مسائل ایدئولوژیک و اجتماعی ، بلکه به دلیل نقص در عملکرد اصلی‌ترین عنصر نظام سرمایه‌داری یعنی مکانیزم قیمتها زیر سؤال می‌رود و دخالت دولت به منظور رفع نقایص بازار و ایجاد تعادل اقتصادی ضروری و مجاز شمرده می‌شود .
این مکتب نیز به قول خود آثار عمیقی بر سیاستهای اقتصادی در کشورهای پیشرفته داشته و استراتژیهای توسعه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه را متحول می‌سازد .
پس از آن مکتب ساختارگرایان بنیانگذاری می‌گردد و به این ترتیب برنامه‌ریزی جامع توسعه اقتصادی رواج می‌یابد . در این مسئله شکست بازار به لحاظ اثرات خارجی (Externality) ، اثرات تکمیلی (Complementarity) در اثرات تجزیه ناپذیری (Indivisibility) از طرف رزنشتاین رودن
(Rosenstein-Rodon) مطرح می‌گردد . و بی کشش بودن عرضه اغلب کالاهای کشاورزی ، انعطاف ناپذیری ساختاری در کشورهای در حال توسعه (بویژه در آمریکای لاتین) توسط نویالا (J.Noyala) و سانکل (Sunkel) و دیگران مطرح می‌گردد .
در مرحله دیگری و در دوران قبل و بعداز جنگ جهانی دوم موجی از گرایشهای ملی گرائی و ملی کردن صنایع کشورهای مختلف را دربر می‌گیرد که عکس‌العملی در برابر نقایص بازار و مکانیزم قیمتها و گسترش انحصار و انگیزه‌های سیاسی و نیز رشد نفوذ و نفوذ مخالفین مکتب سرمایه‌داری بود . آثاری که این مرحله و گرایش‌ بیش از حد بسوی برنامه‌های جامع توسعه و دخالت گسترده دولت در امور اقتصادی برجای گذاشت . و شامل بروکراسی گسترده اداری و اجزای ، عدم کارآیی بدهیهای سنگین خارجی ، تورم مستمر و کسر بودجه شدید بود که باعث عدم استقبال اقتصاددانان و توده مردم از دخالت تصمیم‌گیری دولت در امرو اقتصادی گردید . و گرایش به بسط و توسعه بخش خصوصی بیشتر احساس شد و در اکثر کشورها و با عنایت به بافت اقتصادی و اجتماعی تحرکاتی در این خصوص شروع کردند .
مـوضـوع پـژوهـش
بررسی تأثیر خصوصی سازی نگهدایر شبکه کابل و هوائی مرکز تلفن شهید قندی میانه در کاهش هزینه‌ها و تعدیل نیروی انسانی شرکت مخابرات استان
بیـان مسئلــه پژوهـش
در دهه‌های 1950 و 1960 کشورهای صنعتی با دخالت دولتها دوران با ثباتی توأم با رشد معقولی را طی کردند و دولتها با اجرای سیاستهای خرد و کلان اقتصادی به مؤفقیتهای نسبی دست یافتند . و بدنبال آن ، مؤفقیتهای مقطعی اقتصاد برنامه‌ای یا متمرکز کشورهای سوسیالیستی با مشارکت فعال دولت در اقتصاد بهایی داده نشود و منجر به متورم شدن اندازه دولتها و بخشهای دولتی گردید و این دخالتها بصورت ملی کردن صنایع مختلف و تشکیل شرکتهای دولتی عینیت پیدا کرد و به حضور و دخالت دولتها مشروعیت بیشتری بخشید .
پس از چندین دهه که روند فوق ادامه داشت و بعلت رشد جمعیت و ایجاد نیازهای متنوع و پیشرفت تکنولوژی دولتها با مشکلات و معضلاتی مانند کسری تراز پرداختها ، بروکراسی شدید ضعف سیستمهای مدیریتی ، ضعیف بودن سیستمهای ارزیابی و حسابسری ، ازدیاد کارکنان روبرو شدند . که در اوایل دهه 1980 سیاستهای خصوصی سازی (غیرملی کردن) بتدریج در کشورهای مختلف جهان مورد توجه قرار گرفت . دولتها برای رهایی از مشکلات مالی و معضلات اجتماعی از حالت دخالت به حالت ارشادی تغییر موضع داده و از فعالیتهای غیرضروری دست کشیده و بیشتر فعالیتهای غیر امنیتی و احساس را به بخش خصوصی واگذار کردند .
در این راستا در کشور ما این سیاستها بر اساس برنامه اول توسعه در سال 1368 پی ریزی و واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی در سالهای اخیر با سرعت نسبتاً کند شروع شده که پیگیری جدی و نتایج آن در بودجه سال 1381 مشخص می‌شود .

 


بطور کلی آنچه که از مطالعات کتب و تحقیقات و تجربیات مختلف درباره خصوصی سازی استنباط می‌شود اکثراً مؤید این ادعاست که بیشتر سازمانهایی که به اجرای این سیاست همت گماردند شاهد کاهش هزینه‌ها ، تعدیل نیروی انسانی و کاهش حجم و اندازه آن سازمانها گردیده است .
لازم به ذکر است که برای پیاده کردن این مقوله در جامعه بایستی بسترسازی مناسب به عمل آید که به سه عامل مهم فضا سازی و هموار سازی روند خصوصی مختصراً اشاره می‌شود .
1- ارزش سازی
2- صرفه اقتصادی
3- قانون
در این پژوهش محقق بدنبال تأثیر واگذاری نگهداری شبکه کابل و هوایی به بخش خصوصی درکاهش هزینه‌هاو تعدیل نیروی انسانی در اداره مخابرات مرکز تلفن شهید قندی میانه در سال 1380 است .

 

اهمیت و ضرورت پژوهش
از آنجایی که خصوصی سازی مسیر و روزنه‌ایست برای ورود به فضای آزاد فعالیت و رقابت و روشی‌است برای پیشرفت و توسعه کشورها و به عنوان پیش نیاز ایجاد کننده فضای مناسب تولید و تجارت مطرح شد .
به همین خاطر کشورها برای حل مشکلات اقتصادی خرد روند خصوصی سازی را از اواخر دهه 1970 بطور جدی شروع کردند و به منظور ایجاد تعادل اقتصادی و رفاه اجتماعی و رفع نقایص بازار عدم تصدی گری دولتها را پذیرفته و شعار توأم با عمل آزاد سازی اقتصاد و خصوصی سازی را در راس برنامه‌های توسعه بلند مدت خود قرار دادند .
کشورها برای پیشرفت و حرکت بسوی تعالی و ترقی فضای تولید و تجارت را همراه با سیستم‌های تثبیتی ، رفع کنترلهای جریان سرمایه ، از میان برداشتن موانع ارزی ، هموار نمودن صادرات و بهبود مقرارات و سیاستهای خارجی قدمهای مثبتی برداشته و به نتایج مفیدی هم رسیدند .
بطوریکه بانی اصل خصوصی سازی درجهان را می‌توان کشور انگلستان دانست که پس از سال 1979 اعمال چنین سیاستی را محور سیاستهای اقتصادی خود قرار داد و بدین ترتیب خصوصی سازی سنبل یک حرکت واقعی جهانی در اقتصاد شد .( برنامه بودجه 1369، ص 6)
و این کشور را می‌توان پیشقام موج جدید خصوصی سازی در دهه 1980 نامید یعنی زمانی که خانم تاچر در سال 1979 زمام امور را بدست گرفت حدود 5/11% از تولید ناخالص داخلی این کشور مربوط به کشورهای دولتی بود و در زمان سومین پیروزی وی در سال 1987 این رقم به 5/7 % کاهش یافته و رد این دو دهه می‌توان گفت که این کشور اغلب شرکتهای دولتی را به بخش خصوصی واگذار کرد (متوسلی 1373 ، ص 233) .
و کشورهای جهان سوم هم با تأسی از کشورهای پیشرفته با شیفتگی خاصی این سیاستها را دنبال می‌کنند .
و در این راستا و به تبعیت از سیاستهای فوق یکی از اهداف اقتصادی کشور جمهوری اسلامی ایران در برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی که از سال 1368 در سرلوحه دولت‌مردان برای کاستن حجم فعالیتهای اجرائی دولت و کوچک نمودن اندازه آن و اهمیت بخشیدن به بخش کنترلی و نظارتی قرار گرفته است و رد جهت نیل به این اهداف سیاستهای مختلفی اتخاذ گردیده که از آنجمله می‌توان به سیاست واگذری شرکتهای دولتی و (ملی‌شده) به مردم یعنی همان خصوصی سازی است اشاره کرد .
لذا ضرورت بررسی سیاست خصوصی سازی در این برهه از زمان در کشور دارای اهمیت است تا نتایج حاصل از اثرات منفی و مثبت آنرا به اطلاع خط مشی گذاران کشور جهت اتخاذ تصمیم برای ادامه روند یا اصلاح و تعدیل و حتی توقف عملیات رسانده شود . و با عنایت به اینکه ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات یک صنعت بنیادی و زیربنایی بوده و نیز محور توسعه لقب گرفته است نقش اساسی در تحقق برنامه‌های توسعه اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی هر کشور از جمله کشور ما دارد . و مسلماً در این صنعت که تأثیر وافری در رشد همه جانبه دارد از اهمیت بیشتری برخوردار است .

 

اهداف پژوهش
با توجه به اینکه شناخت مسائل و کمبودها و مشکلات و شناسائی نقاط قوت و ضعف برنامه‌های اجرا شده می‌تواند از بروز مشکلات بعدی جلوگیری و دورنمای آینده را ترسیم نماید لذا این پژوهش برآن است که نتایج حاصل از واگذاری نگهداری شبکه کابل و هوائی این شهرستان را با استفاده از مقایسه عملکرد هر دو بخش ( خصوصی و دولتی ) جهت اتخاذ تصمیمات بهینه در اختیار مدیران شرکت مخابرات قرار دهد .

 

پرسشهای پژوهش
الف) پرسشهای اصلی :
آیا واگذاری شبکه کابل و هوائی مرکز تلفن شهید قندی میانه در کاهش هزینه‌های شرکت مخابرات مؤثر بوده است ؟
ب)پرسشهای فرعی :
1- آیا واگذاری شبکه کابل هوائی مرکز تلفن شهید قندی میانه در کاهش هزینه‌های پرسنلی مؤثر بوده است ؟
2- آیا واگذاری شبکه کابل هوائی مرکز تلفن شهید قندی میانه باعث تعدیل نیروی انسانی شده است ؟
3- آیا واگذاری شبکه کابل هوائی مرکز تلفن شهید قندی میانه در کاهش هزینه‌های وسائط نقلیه مؤثر بوده است ؟

 

تعریف واژه‌های پژوهش
هزینه‌های مستمر پرسنلی
به هزینه‌های گفته می‌شود که طبق قوانین مصوب هماهنگ پرداخت حقوق کارکنان دولت در احکام کارگزینی قید گردیده و شرکت مخابرات با عنایت به آن به کارکنان خود اقدام می‌نماید .
هزینه‌های غیر مستمر پرسنلی
شامل آن بخش از هزینه‌های پرسنلی می‌شود که شرکت مخابرات جهت نگهداری نیروهای متخصص و ایجاد انگیزه بیشتر در کارکنان خود براساس مصوبات مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت به پرسنل پرداخت می‌گردد .
شبکه هوائی
تجهیزات مخابراتی هستند که از پست شروع و به منزل مشترک تلفن ختم می‌شود .
شبکه کابل
تجهیزاتی هستند که جهت ارتباط خطوط تلفن از مرکز به کافو و پست بکار گرفته می‌شود و به دو صورت هوائی و زیرزمینی مورد استفاده قرار می‌گیرد .
پست
جعبه‌ایست فلزی که در محلات و اماکن مختلف جهت توزیع شماره به مشترکین مورد استفاده قرار می‌گیرد که دارای ظریفتهای متفاوتی هستند .
ام . دی . اف
محل توزیع و شناسائی کلیه خطوط مشترکین تلفن بوده که ورودی و خروجی آن کابلهای ارتباطی می‌باشد .
هزینه‌ وسائط نقلیه
کلیه هزینه‌ای که در نگهداری شبکه کابل هوائی صرف استفاده از وسائط نقلیه می‌شود گفته می‌شود
ادبیـات تحقیق :
تئـوری و نظـریه‌های پژوهش
1ـ دیدگاه مرکانیتلستها یا مکتب سوداگـری قرن شانزدهم تا هیجدهم :
ـ بر اساس مکتب مرکانیتلستها تشویق مردم برای و ذخیره طلا و نقره بود و آنان بر این باور بودند که ثروت هر کشوربابر با مجوع پولی بود که هر کشور دارد و آن را باتملک فلزات قیمتی (طلا و نقره ) هموزن می‌دانستند .
ـ متعهد به لغو عوارض گمرکی برای صادرات و وضع عوارض سنگین بر کالاهای وارداتی بودند .
ـ تفاوتهای زیادی بین نیروهای مولد و غیر مولد قائل بودند .
ـ عقیده داشتند که برای افزایش ثروت باید قدرت را افزایش داد . برای افزایش قدرت ملی بایستی ثروت ملی افزایش داد .
2ـ مکتب فیزوکراتها یا طبیعت‌گرایان قرن 18 :
ـ فیزوکراتها به رهبری فرانسو کنه نظریان مکتب سوداگری را رد کرده و معتقد به این بود که طلا و نقره ، تنها ثروت ملل نیست بلکه زمین و آنچه از آن حاصل می‌شود ثروت اصلی را تشکیل می‌دهند .
ـ فیزوکراتها بر این باور بودند که هر فرد در جامعه بایستی آزاد باشد تا منافع خود را دنبال کند و این امر باعث می‌شود تا هر فرد سعی کند حداکثر بهره را با حدقل هزینه بدست آورد و در مجموع جامعه حداکثر استفاده رابا حداقل هزینه خواهد داشت .
3ـ مکتب کلاسیک در سال 1780 آدام اسمیت :
ـ پایه گذار این مکتب آدام اسمیت یا پدر علم اقتصاد می‌باشد .
ایشان بر خلاف نظریات مکاتب مرکانیتلستها و فیزوکراتها که ثروت یک ملت طلا و نقره یا زمین می‌دانستند ، معتقد است که انرژی و نیروی انسانی ثروت اصلی جامعه را تشکیل می دهد .
نظریات این مکتب بر سه اصل کلی زیر استوار است :
1ـ او اقتصاد را همانند اقتصاد یک کارخانه عظیم تصور کرده و بر پایه تقسیم کار بنا نهاده است .
2ـ آزادی طبیعی بشر در زمینه اقصادی که منجر به افزایش ثروت یک جامعه می گردد .
3ـ سیاست‌های اقتصادی بایستی منافع کل جامعه را در نظر داشته باشد و نبایستی اشخاص و یا یک طبقه را درنظر بگیرد .
با توجه به موارد فوق می‌توان نظریه آدام اسمیت را در سپردن کارها به بخش خصوصی و خودداری دولت از دخالت در امور اقتصادی چنین خلاصه کرد .
ـ وجود شرایط رقابتی در بازار
ـ وجود بازار گسترده
ـ علاقه سرمایه داران به انباشت سرمایه
ـ وجود نوعی نیروی خود یا دست نامرئی در بازار
ـ آزادی مبادلات تجاری بین کشورها
ـ عدم دخالت دولت در اقتصاد .
ـ کارل مارکس ( 1818 ـ 1884) :
ـ هر جامعه‌ای بر بینادی اقتصادی (شیوه تولید) استقرار یافته است .
ـ نیروهای تولید (آرایش فیزیکی ) و شیوه تولید (روابط اجتماعی تولید) ساختار اقتصادی را تشکیل می دهند .
ـ جامعه را به دو طبقه ثروتمند و ضعیف تقسیم می‌کند .
ـ عاقبت کارگران با شورش نظام سرمایه‌داری را سرنگون و نظام سوسیالیستی را برپا می نمایند .
ـ جان می‌ناردکینز ( 1883 ـ 1946) :
ـ معتقد به دخالت دولت در تعیین سطح درآمد ملی و اشتغال می باشد .
ـ دولت با سیاست‌گذاران مالیاتی بر میزان مصرف ؛ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری تاثیر می گذارد .
ـ سرمایه‌گذاری از طرف آنهایی انجام می‌شود که درامد و پس‌انداز بیشتری دارند . افراد کم در‎آمد بخش زیادی از در‌آمد خود را مصرف می کنند .
ـ مکتب اتریش :
این مکتب توسط منگر (carl menger) پایه‌گذاری و به وسیله هایک (huek) و شومپیتر (schumpeter) و اشخاصی چون می‌سـز(mises) و روزنشتاین ـ رودن(rosentein _ roden) و مک لاپ (maclup) و دیگر اقتصاددانان وقت توسعه می‌یابد . در این مکتب انسان موضوع توسعه ، رقابت بستر توسعه و ساخت آفرینان نیروی محرک و معمار توسعه است .
منگر بنیانگذار این مکتب می گوید : قوانین تئوری ، قوانین رفتار اقتصادی و ارزش اقتصادی همیشه و در همه موارد به مطلوبیت فردی ، درک فردی و تصمیم‌گیری فردی وابسته هستند به طوری که این استنباط را به وجود می آورد که کلیه پدیده‌های اجتماعی نتیجه عمل انسان (humanaction ) و تمامی ارزشه ها نتیجه ارجحیت‌های فردی هستند .
مکتب اتریش به صراحت ارجحت های انسانی و مطلوبیت فرد را تعیین‌کننده ارزش‌ها و ایده‌آل‌های اجتماعی و اقتصادی می شمارد و برای دانش و اطلاعات جایگاه خاصی قائل است این مکتب از ابتدای ظهور، اصول بازار را مورد تکید قرار می دهد و اقتصاد متمرکز زرا غیر کار‌دانسته و ان را نفی می‌کند و فعالیت‌های اقتصادی دولت را محدود به شرایط معین می‌داند و دخالت دولت را تا جایی که شرایط پیش‌نیاز برای رقابت را بوجود می‌آورد مجاز و الزامی اعلام می‌نماید .
هایک در کتاب راه به سوی بردگی ، برنامه‌ریزی اقتصادی و کنترل دولتی را راهی به سوی بندگی و امر مملکتی قرار می‌گیرند و آزادی متوقف می گردد . هایک وعده سوسیالیزم برای امنیت مطلق و امنیت با یک استاندارد مشخص از زندگی را بزرگترین خطر برای آزادی به شمار می‌آورد . هایک بزرگترین دستاورد جوامع گذشته و مهمترین عامل پیشرفت برای آیندگان را استقرار آزادی فردی و عدالت اجتماعی می‌داند . از دیدگاه او آزادی اقتصادی اساس آزادی شخصی و سیاسی است و گرایش به سوی اقتصادی متمرکز مخالف اصول و عدالت اجتماعی است(متوسلی 1373 ص 37ـ41) .

 


مکتب نئوکلاسیک‌ها
مکتب نورث و بوکانن :
در این مکتب گرایش طبیعی انسان به سوی تکامل اساس قرار می‌گیرد و مدلی ارائه می‌شود که رشد سریع و شتاب اقتصادی و یا برعکس رکود و عقب‌افتادگی را در گرو فضا و شرایطی قرار می‌دهد . که دولت‌ها برای افراد فراهم می‌آورند . شرایط مناسب رشد وجود حقوق مالکیت و ضمانت اجرایی آن است که فرد را نسبت به پاداش تلاش هایش امیدوار می‌سازد و خلاقیت‌ها و نوآوری‌ها ظهور می‌کند و به فعالیت ‌های اقتصادی پویایی می‌بخشد در این مکتب مسئولیت خطیر دولت و نقش بسیار اساسی آن در توسعه تحت عنوان تئوری نئوکلاسیک دولت ارائه می شود و سرنوشت جوامع در گرو تدبیر دولتمردان قرار می گیرد .
نهاد آزاد (institution free ) اساس دکترین مکتب سیاسی اقتصادی نئوکلاسیک محسوب می‌شود و فرض می‌شود که تصمیم‌گیری تولید کنندگان برای حدکثر نمودن سود (porfit maximizatrion ) و تصمیم‌گیری مصرف‌کنندگان برای حدکثر رفاه (welfare maximization ) در جو و فضای مطمئن و یا با امنیت کامل صورت می‌گیرد و نهادهای حامی و ضامن اجرای صحیح قراردادها در جامعه و جود دارد .
ـ نظریات نورث (North) :
در نظریات نورث گرایش طبیعی انسان به سوی تکامل اساس قرار می‌گیرد و با توجه به رفتار نفع‌طلبی انسان و تاثیرپذیری آن از ارزش‌های اخلاقی و معنوی ، نورث تئوری نهادها را ارائه می دهد ، نهادی که افراد به قانونمندی آن اعتماد پیدا می کند و این قانونمندی نهادی بر اساس حقوق مالکیت مناسب شکل می گیرد که کالایی است عمومی و می‌باید توسط دولت تدوین و تنظیم و به مورد اجرا گذاشته شود . وجود حقوق مالکیت مناسب اولین قدم د رایجاد فضای مناسب برای فرد است تا نسبت به پاداش تلاش‌های خود اطمینان پیدا کند و فعالیت‌های اقتصادی را شتاب و پویایی می‌بخشد بنابراین دولت است که تمامی مسئولیت‌های پیشرفت یا عقب‌افتادگی کشورش را شناخته و درجه تکامل دولت‌ها را وابسته به ساختار حقوق مالکیت می‌دانند .
رفتار حداکثرسازی ، پایه و اساس تمام تئوری‌های اقتصادی و همچنین تئوری‌های اقتصادی و همچنین تئوری نهادها می‌باشد با ایجاد برخی محدویت‌ها در رفتار فردی شکل نهادهای مختلف سازمان بشری و تمدن کنونی بوجود آمده است . بنابراین افرادی برای محدود کردن برخی از رفتارها تصمیم می‌گیرند تا سازمانی سیاسی و یا اقتصادی تشکیل دهند در حالی که رفتار حداکثرسازی فردی همچنان فهم و شناخت سازمان‌های مختلف را تشکیل می‌دهند (متوسلی 1373 ص 37ـ41) .
ـ نظریات بوکانن (Buchanan) :
بوکانن در بحث تئوری اقتصادی خود به این نکته اشاره دارد که افراد برای استفاده از بازده صعودی مربوط به کالاهای عمومی به صورت داوطلبانه و در یک کار دسته‌جمعی با یکدیگر همکاری می‌کنند و فراهم‌آوردن کالاهای عمومی نیاز به نوعی فعالیت‌های جمعی دارد ولی این فعالیت‌های جمعی ضرورتاً نمی‌باید در بخش دولتی صورت گیرد . از دیدگاه او کالاهای عمومی که می‌باید در مالکیت همه باشد متاسفانه آن‌گونه تعریف شده است که در مالکیت هیچ‌کس نیست و بر این اساس و به منظور ارتقای انگیزه حسابگری و احساس مالکیت در بین کارمندان و مسئولین نهادهای عمومی و شرکت های ملی‌شده روش خصوصی‌سازی را راه‌حلی می داند که در بلند مدت منافع مصرف‌کننده را تامین خواهد کرد . (متوسلی 1373 ص99) .
مکتب ساختـارگرایان :
اقتصادانان نظیر روزنشتاین رودن (Rosentein . r) نرکس (nurkes ) لوئیس (lowis) پری‌بیش(perbisch) سینگر ( Singer) ومیردال (Myrdal) با نقد تئوری‌های مسلط بر اقتصاد غرب و بررسی عدم توانایی این تئوری‌ها در حل مسائل اقتصادی کشورهای جهان‌سوم به تحلیل مسائل کشورهای عقب‌افتاده پرداخته و شیوه های جدیدی را برای توسعه این کشورها ارائه می‌دهند ویژگی اصلی ساختارگرایی (Structuralism) این است که هدف مورد پژوهش را به صورت یک سیستم و مجموعه در نظر می‌گیرد و روابط متقابل بین اجزای مجموعه را مورد بررسی قرار می دهد و شامل تئوری‌هایی است که مجموعه هایی از ساختارهای اقتصادی و اجتماعی را علل پدیده‌های اجتماعی اقتصادی می داند .
ساختارگرایان تلاش دارند تا پدیده‌های اجتماعی را با توجه به ساختارهای اجتماعی و اقتصادی حاکم و شیوه های تولید ، توجیه وتفسیر نمایند .تمامی متفکران ساختارگرا برنامه‌ریزی و کنترل را رای ترمیم و پوش شکست‌های مکانیزم بازار پیشنهاد نموده و کاربرد تئوری اقتصاد نئوکلاسیک را برای کشورهای جهان سوم زیر سئوال برده‌اند . بنابراین ساختارگرایان بطور کامل در قطب مخالف با نئوکلاسیک‌ها در رابطه با رفتار و مکانیزم بازار قرار می‌گیرند و دخالت برنامه‌ریزی شده دولت در امور اقتصادی را
ضروری می‌دانند. (متوسلی 1373 ص119) .
لیشتاین( Lishtein) : با تائید دیدگاه های ساختارگرایانه فقط به مسئله کارآیی خلاق در رابطه با کشورهای در حال توسعه تاکید دارد و معتقد است درجه کارآیی بستگی به کیفیت مدیریت و تلاش آن در استفاده از داده‌های مشخص و بهره‌وری کارا از تکنولوژی دارد . (متوسلی 1373 ص131) .
هالامینت ( Halamint) : در بیان تنگناها و انعطاف ‌ناپذیری‌های ساختاری درکشورهای در حال توسعه و در نتیجه شکست بازار تفسیری تحت عنوان دوگانگی ارائه‌ داده و دوگانگی را نتیجه همزیستی دو بخش سنتی و مدرن در چارچوب یک نظام اقتصادی معین می‌داند . ویژگی کشورهای جهان سوم شبکه سازمانی ضعیف است شبکه ارتباطی مابین بنگاه‌های تجاری ، خانواده ، موسسات مالی و دولت که در کشورهای پیشرفته بوجود آمده است کاملاً سازمان داده شده ، سیال و روان است در حالی که این شبکه‌ها در کشورهای در حال توسعه منقطع و نامنظم می‌باشد . عدم ارتباط سازمانی مذکور پدیده پراکندگی را (Fragmentation ) در این کشورها بوجود می‌آورد . (متوسلی 1373 ص133) .
سانکل ( Sunkel) : عقیده دارد که در کشورهایی که انگیزه‌های سرمایه‌گذاری بلندمدت و اساسی توسط واحدهای خصوصی وجود ندارد . محدود کردن بودجه های عمرانی دولتی خلاف اصول توسعه اقتصادی است وی در این رابطه می گوید : توسعه اقتصادی است وی در این رابطه میگوید : سرمایه گذاری های بخش عمومی نقش دینامیک در فرآیند توسعه دارند و اعمال سیاست هایی که فعالیت های دولت را در گسترش صنایع صادرات و انجام سرمایه گذاری های اساسی محدود می نماید، مسلماً اثر سویی بر فعالیت های اقتصادی خواهد گذاشت .
سه شاخه اصلی در تئوری های توسعه ساختارگرایان قابل تشخیص است . یک گروه بر تشکیل سرمایه تأکید می‌کند گروه دوم نیروی انسانی و سرمایه‌گذاری در انسان را ملاک توسعه می‌شمارد . و سومین گروه تجارت خارجی را مورد توجه قرار می‌دهد اما بطور کلی تکامل مباحث توسعه زمانی حاصل می‌شود که اصلی‌ترین عامل توسعه یعنی انسان مورد توجه قرار گیرد، و سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی شامل آموزش و بهداشت و درمان به عنوان اصول اولیه تحول فکری و ایجاد اعتقاد بر قدرت انسانی در تسلط بر طبیعت مطرح می‌شود .
با ظاهر شدن نتایج اولیه توسعه بر مبنای برنامه‌ریزی توجه به مسائل مهمتری به عنوان عوامل اصلی توسعه جلب گردید در این رابطه سینگر می‌گوید : «سرمایه تنها نیاز و حتی نیاز اصلی نیست بلکه نیاز اساسی کشورهای در حال توسعه به مدیران اجرایی و تکنسین‌های ماهر می‌باشد» وی اعلام می‌دارد که مسئله اصلی در توسعه اقتصادی ایجاد ثروت نیست بلکه ایجاد ظرفیت‌هایی است که خالق ثروت هستند و این افزایش ظرفیت در قدرت فکری انسانها نهفته است شولتز (Schultz) تلاش‌های بسیاری را در شناخت اهمیت سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی به عمل آورد نتیجه مهم این تلاش‌ها دستیابی به این برداشت عمومی بود که آموزش به عنوان یک عامل مهم توسعه اقتصادی محسوب می‌شود و هزینه‌های آموزشی به طور کامل شکلی از تشکیل سرمایه می‌باشد و با گسترش مفاهیم سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی، دانش فردی و اجتماعی به عنوان هدفی مهم به شمار آمده و ارتقای بینش نیروی انسانی، سرمایه‌گذاری در امر آموزش و افزایش توانایی‌های فردی نیروی کار بسیار مورد توجه قرار گرفت ( متوسلی 1373 ص 136 ) .
روزنشتاین رودن مکانیزم بازار را برای هدایت فعالیتهای توسعه صنعتی کشورهای در حال توسعه کافی نمی‌داند و فرضیات کلاسیکها در رابطه با مکانیزم قیمت‌ها، تخصیص بهینه تولید، تمایز به این دو نقش دولت یکی از کاستی‌های شناخته شده نه تنها در رابطه با حضور همزمان و همکاری مسالمت‌آمیز بین دو بخش دولتی و خصوصی است و بلکه عامل مهم در شکست تأثیرگذاری فعالیتهای دولتی است
( متوسلی 1373 ص 118 ) .
طرح دیدگاههای محققین و نظریه پردازان مکاتب اقتصادی و دانش عقاید پیشینیان از لحاظ اینکه روشنگر ضمینه تاریخی و سیر تحولات سیاسی و اقتصادی جهان است می‌تواند مطلب مناسب برای ورود به بحث اصلی خصوصی‌سازی باشد با توجه به نظریات پژوهشگران که بطور کاملاً خلاصه و فشرده در صفحات قبل آمده است می‌توان به این جمع‌بندی کلی رسید که کلید مکاتب کم و بیش به آزدای فردی و فعالیت‌های مستقل اقتصادی و تولد افراد اعتقاد دارند . همچنین انسان را محور توسعه و خلاقیت‌ها فردی و توانایی‌های عقلی و فکری وی را راهگشای توسعه می‌دانند .
موضوع قابل بحث و اختلاف نظر فقط در شیوه هدایت و کنترل انسان و تعیین چارچوب و محدوده
آزادیهای وی است. تعدادی از صاحب نظران معتقد به آزادی بدون قید و شرط و نامحدود هستند وعده‌ای نیز به آزادی محدود و کنترل شده درجهت منافع جامعه و فرد گرایش دارند . کاملاً واضح است که در جوامع امروزی تعیین کننده حدود و قوانین آزادی‌های اقتصادی و سیاسی دولتها هستند به همین دلیل شناخت نظام‌های مختلف دولتی و وظایف و مسولیتهای آنها و همچنین دانستن عقاید و آرائ مخالفین و موافقین دخالت دولت یا عدم دخالت آن در اقتصاد برای رسیدن به موضوع خصوصی سازی مفید خواهد بود .برای این منظور ضمن اشاره‌ای کوتاه به لیبرالیسم اقتصادی و لایه‌های نظام دولتی و بیان دیدگاههای
جناح‌های سیاسی در مسولیت‌های اقتصادی دولتی به بحث اصلی خواهیم پرداخت
(متوسلی 1373 ص 122).

 

تعــریف خصــوصی ســازی
خصوصی سازی عبارت است از واگذاری مالکیت کل یا قسمتی از یک مؤسسه یا سازمان و یا واحد
تولیدی و خدماتی از بخش دولتی به بخش خصوصی .

 

انواع خصوصی سازی
1- ملی‌زدایی : شامل فروش مجدد شرکت های دولتی به مالکان قبلی از طریق بورس .
2- قرارداد با عوامل خارجی : دولت با تأمین مالی یک شرکت خصوصی را برای اداره کل یا قسمتی از شرکت دولتی به کار می‌گیرد . ( مخابرات – آب و فاضلاب )
3- خود مدیریتی : انتقال مالکیت شرکتهای دولتی به خود کارکنان .
4- رهاسازی یا مقررات زدایی : لغو قوانین انحصاری به منظور رقابت عاملان بخش خصوصی با دولتی

 

هــدف از خصــوصـی ســازی
افزایش میزان اثر بخشی و بهره وری در سازمانها از مهمترین اهداف خصوصی‌سازی می‌باشد .

 

خصــوصی ســازی بهینــه
- تعیین اهداف قابل دسترس اقتصادی اجتماعی.
- سنجش دقیق شرایط زمانی و مکانی تکیه بر موارد خارجی.
- عدم اجرای خصوصی‌سازی دیکته شده از سوی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی.

 

مفهــوم خصـوصـی ســازی
ایده اصلی در تفکر خصوصی سازی این است که فضای رقابتی و نظام حاکم بر بازار، بنگاه‌ها و واحدهای خصوصی را مجبور می‌سازد تا عملکرد مفیدتری را نسبت به بخش عمومی داشته تا راه رسیدن به توسعه اقتصادی هموارتر گردد .
بر پایه این ایده مفاهیم و تعاریف متعددی که در برگیرنده ابعاد و اهداف مختلف خصوصی سازی از نظر دانشمندان مختلف است که ذیلاً به دو نمونه آن اشاره می شود .
- بیس لــی ولتیـل چـــایلـد
خصوصی سازی وسیله‌ای است برای بهبود عملکرد فعالیت‌های اقتصادی از طریق افزایش نیروهای بازار . در صورتی که حداقل 50% از سهم بنگاههای دولتی به بخش خصوصی واگذار گردد .
-کــی و تـامســون
خصوصی سازی روش‌های متعدد و مختلفی برای تغییر رابطه بین دولت و بخش خصوصی را شامل می‌شود از جمله «ضد ملی کردن» و یا فروش دارائی‌های متعلق به دولت «مقررات زدایی» یا حذف ضوابط محدود کننده و معرفی رقابتها در انحصارهای دولتی مطلق گرایی «پیمانکاری» یا واگذاری تولید کالاها و خدماتی که توسط دولت اداره و تأمین مالی می‌شوند به بخش خصوصی .

 

- اهداف عمومی خصوصی سازی
1-کاهش اندازه بخش دولتی
2-تعدیل یا حذف یارانه‌ها و ثبت قیمتها
3-تعدیل یا حذف مقررات ترمزی «مقررات زدایی»
4-کاهش کسر بودجه و بدهی‌های مالی
5-انتقال مالکیت و کنترل اقتصادی
6-گسترش بازار سرمایه
7-افزایش رقابت و ایجاد پویایی در جامعه
8-توزیع مناسب درآمدها
9-افزایش کارائی
10-تامین منافع مصرف کنندگان
11-ایجاد انگیزه و دلبستگی در شاغلین شرکتهای خصوصی

 

1- کاهش اندازه بخش دولتی
یکی از مهمترین اهداف خصوصی سازی کوچک کردن حجم و حوزه فعالیت‌های دولت می‌باشد.
در کشورهایی که دارای بازار سازمان یافته در ابعاد مختلف است و شرایط رقابت برای تولید کالاها و خدمات فراهم می‌باشد، شرکت‌های دولتی را می‌توان مستقیماً از طریق فروش داراییها و یا انتقال مالکیت به بخش خصوصی واگذار نمود و مواردی که دولت ضرورتاً می‌بایستی کنترل و هدایت عرضه کالاها و خدمات را در دست داشته باشد از طریق پیمانکاری و یا روش‌های دیگر می‌توان به واحدهای خصوصی واگذار کرد .

 

2- انتقال مالکیت و کنترل اقتصادی
لتوین : انتقال مالکیت و کنترل فعالیتهای اقتصادی از بخش دولتی به واحدهای خصوصی را در درجه اول یک حرکت سیاسی می‌داند تا یک عمل اقتصادی و مالی .
یعنی در صورت بالا بودن پتانسیل بخش خصوصی و مناسب بودن شرایط اقتصادی و سیاسی جامعه و توانمند بودن بخش غیردولتی می‌توان کلان شرکتهای انحصاری دولتی را با شرایط مساوی از طریق مناقصه انتقال داد .

 

3-تعدیل یا حذف یارانه‌ها و ثبت قیمتها
براساس تصمیم‌گیریها و جهت‌گیری‌ها و ضرورتهای سیاسی، برخی از شرکتها مجبورند کالا و خدمات خود را پایینتر از قیمتهای تمام شده به بازار عرضه نمایند و نتیجتاً دولت مستقیماً با پرداخت یارانه زیان
شرکت‌ها را جبران می‌نماید .
همچنین ممکن است یارانه‌های پنهانی به شرکت‌ها پرداخت گردد مانند فعالیتهای گمرکی، رانت‌ها
(امتیازات) و مالیاتی و یا دریافت مواد اولیه و انرژی ارزان و دریافت ارزها به قیمت غیر از بازار (در صورت چند نرخی بودن) البته حذف یارانه در تمام موارد هم مطلوب نیست اگر اصل سوددهی با (هزینه- قائده) بخواهد در تمامی موارد در جامعه ملاک عمل قرار گیرد مانند هزینه‌های بهداشتی و درمانی، آموزشی تحصیلی در مناطق شهری و روستایی در آن صورت نظام ملی، اجتماعی و خانواده مختل می‌گردد .

 

4-تبدیل یا حذف مقررات بازدارنده یا مقررات زدایی
این فاکتور مهمترین عامل کند نمودن فعالیتهای اقتصادی بودن و مقررات زدایی اولین و مهمترین قدم در جهت فراهم آوردن شرایط و فضای رقابتی می‌باشد .
مقررات بازدارنده را می‌توان به سه دسته تقسیم نمود :
الف ) نظیر قوانین گمرکی، مصوبات وزارتخانه‌ها و شهرداری‌ها و موسسات پولی و مالی انحصاری دولت را شامل می‌شود این مقررات حقوق انحصاری هستند که امتیازات ویژه‌ای را به افراد و بوروکراسی اداری
(دولتی) بوجود می‌آورد و فروش این حقوق و امتیازات و مبادله آن ریشه بسیاری از فسادهای اداری را شکل می‌دهد .
ب ) مقررات چارچوب انعطاف پذیری است که تصمیم‌گیری و آزادی عمل مدیران شرکت‌های خصوصی را در سرمایه‌گذاری و استخدام نیروی انسانی و یا هر نوع فعالیت خلاق مختل می‌کند .
مقررات زدایی به معنی استقلال مدیران در تصمیم‌گیریها بر اساس مکانیزم بازار می‌باشد.
ج ) مقررات مربوط به واحدهای انحصاری است که خدمات و کالاهای عمومی را نظیر آب و برق و پست عرضه می‌کند .

 

5-کاهش کسر بودجه و بدهیهای ملی
انتقال فعالیتهای اقتصادی با فروش دارایی‌ها عموماً کاهش در هزینه‌ها و افزایش درآمدها را موجب می‌شود . در صورتی که نظارت صحیح و فروش بصورت منطقی عمل گردد منابع قابل توجهی برای کشورها در پایین آوردن بدهیهای ملی حاصل می‌گردد .

 


6-گسترش بازار سرمایه
فرایند خصوصی سازی مالکیت سهام را گسترش می‌دهد و این گسترش میزان معاملات سرمایه را افزایش و نهادهای مالی جدید و متنوعی بوجود می‌آورد . گسترش این واحدهای مالی امکانات سرمایه‌گذاری جدیدی را مورد شناسایی قرار داده و انجام سرمایه‌گذاریهای گسترده برای واحدهای خصوصی را تسهیل می نماید.

 

7-افزایش رقابت و ایجاد پویایی در جامعه
رقابت مهمترین امتیاز، شاخص برتر و مایه حیات نظام سرمایه‌داری است و هر عاملی که نیل به رقابت در بازار را مانع شود و به تدریج عدم کارایی را بر نظام حکمفرما می‌سازد.
در کشورهایی که دولت بخش وسیعی از فعالیتهای اقتصادی را در کنترل دارد می‌بایستی اصل رقابت را در عمل مورد پذیرش قرار دهد تا کنترل انحصاری دولتی بر منابع و حقوق ویژه به تدریج حذف گردد و امکانات و شرایط مساوی در اختیار رقبای بالقوه واحدهای خصوصی قرار دهد . رقابت هماهنگی فعالیت‌های اقتصادی را با کمترین هزینه سبب می‌شود خلاقیت و ابتکار پذیرش ریسک را مورد تشویق قرار می‌دهد و در نهایت امکانات و فرصت‌های نو را به عنوان شخصیت کلیدی در فرایند رقابت فراهم می‌کند .
رقابت در یک صنعت وقتی حاصل می‌شود که امکانات ورود به آن صنعت آزاد و سهل صورت گیرد بنابراین هرگونه محدودیتی که ورود رقبای جدید را مانع شود از درجه رقابت در آن صنعت می‌کاهد.

 

8-افـزایش کــارایــی
موافقین خصوصی سازی عقیده دارند که خصوصی سازی به سوی بازار همراه با افزایش کارآیی است . مکانیزم بازار مالی بازگشت سرمایه را برای جلب رضایت سرمایه‌گذاران و سهامداران الزامی می‌نماید. این مکانیزم در بهبود و ارتقای عملکرد شرکتها بسیار قویتر از سرمایه‌گذاریهای ناهماهنگ و سیاست‌های اعتباری دولت عمل می‌کند زیرا براساس مکانیزم بازار مدیران بخش خصوصی مجبورند نسبت به هرگونه سرمایه‌گذاری تمامیت مسائل تأمین اعتبار، بازگشت مناسب، قانون عرضه و تقاضا و رضایت مصرف کنندگان را درنظر بگیرند .

 

-تجارت کشورها در امور خصوصی سازی
الف) کشورهای پیشرفته با اقتصاد آزاد
ب) کشورهای مبتنی بر اقتصاد متمرکز یا دولتی
ج) کشورهای جهان سومی با دو الگوی مختلف

 

الف) کشــورهــای پیشـرفتـه
در این کشورها نهادهای سازمان یافته بازار آزاد بصورت گسترده و با سابقه طولانی وجود دارد . مثل نهادهای منسجم و منظم قانونی با چارچوب تعریف شده، بازار سهام، بانکهای سرمایه‌گذاری ارز قابل تبدیل تکنولوژی پیشرفته قابل رویت و نیروی کار ماهر مهمترین ابزار موجود در اجرای سریع و صحیح واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی هستند .
بخش دولتی در این کشورها شکل تکامل یافته‌ای از حقوق مالکیت و آزادی اقتصادی و فردی و آزادی انتخاب راهنمایی اصل فعالیتهای اقتصادی و زیربنای ایدولوژیک نظام می‌باشد .
-کشور ژاپن : بررسی و تحلیل تاریخی از فرآیند توسعه صنعتی ژاپن، یک نمونه مؤفق از همکاری مطلوب دولت و بازار را ارائه می‌دهد . در آغاز انقلاب «میجی» در سال1868 دولت اقدامات گسترده‌ای را در تقویت ظرفیت‌های تولیدی جامعه از جمله سرمایه‌گذاریهای زیربنایی و سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی و
بسترسازی مناسب فرهنگی در این امر صورت می‌دهد و همزمان زمینه‌ها و انگیزه‌های لازم را برای رشد و گسترش فعالیت بخش خصوصی فراهم می‌شود .
همکاری در بخش دولتی و خصوصی در ایجاد صنایع زیربنایی و اجرای آنها و تربیت نیروهای متخصص در این دوره بسیار قابل توجه است .
در حقیقت دولت در بسیاری از موارد نقش پیشتاز را بازی می‌کرد .
همکاری این دو بخش منافع دو جانبه‌ای را بوجود می‌آورد و موجب تقویت هر دو بخش دولتی و خصوصی می‌شد .
ضمناً همکاری این دو بخش‌ها در تشکیل شرکتهای بازرگانی عمومی بزرگترین موانع را در راه تجارت خارجی برداشت و راه را برای توسعه صنایع داخلی هموار نمود .
تلاش و همکاری مشترک دولت و بخش خصوصی در ایجاد و گسترش زیربناهای اقتصادی مدرنیزه کردن صنایع، تقویت قدرت نظامی و گسترش توان صادراتی، نتایج موفقیت‌آمیزی درپی داشت .
اگر چه نظام بازار هدایت شده همیشه ویژگی بازار اقتصادی ژاپن را تشکیل می‌داد اما در چندین مورد عدم تعادل بین دو بخش ضرورتهایی را برای خصوصی‌سازی پیش می‌آورد .
اولین حرکت وسیع، واگذاری شرکتها فقط در اواخر دو دهه 1880 صورت می‌گیرد مشکلات مالی دولت و عدم کارآیی در بخش‌های دولتی، دولت را مجبور می‌کند تا کارخانه‌های دولتی راحت به شرکتهای خصوصی واگذار کند در این بین چون بیشتر شرکتهای غیردولتی دارای پتانسیل قوی مالی و ظرفیت‌های فن‌آوری مانند میتسوبی شی میتسوشی که کلان شرکت بودند توانستند شرکت‌های دولتی را که هم خیلی بزرگ بودند و هم فعالیتهای متنوعی داشتند را در اختیار بگیرند . چون کارخانه‌های نساجی، معادن زغال سنگ کشتی‌سازی و معادن طلا و نقره و مس .
و خرید این کارخانجات موجب تنوع بیشتر فعالیت‌های این شرکتها شد و با اجرای مدیریت سازمان یافته و قدرتمند توانستند بیشترین سود را در تاریخ خود تحصیل نمایند.
بطوریکه در دهه 80 ژاپن بقایای شرکتهای دولتی بزرگ را از جمله NNT مخابرات و NNT و Y.A.L هواپیمایی ژاپن، Y.N.R راه‌آهن با اینکه اکثرشان از یارانه دولتی استفاده می‌کردند یکسال پس از تحویل به بخش خصوصی به شرکت‌های سوددهی مبدل شدند .

 


-کشــور انگلستــان
انگلستان را می‌توان موج جدید خصوصی سازی در دهه1980 نامید زمانی که خانم تاچر در سال 1979به قدرت رسید حدود5/11 درصد از تولید ناخالص داخلی انگلستان مربوط به شرکتهای دولتی بود . و در زمان سومین پیروزی او در سال1987 این رقم به 5/7 درصد کاهش یافته بود در این تحول بیش از 500 هزار کارگر به بخش خصوصی انتقال یافته و 90 درصد از آنها صاحب سهام کارخانه شده بود در اولین دوره تاچر روند خصوصی سازی به کندی صورت می گرفت بطوریکه متوسط فروش واگذاری شرکت های دولتی کمتر از500 میلیون پوند بود در حالیکه این روند در دوره دوم به5 میلیارد پوند رسید که برای دولت درآمدی6/3 میلیارد پوند حاصل شد . ( مخابرات انگلستان ).
تا اواسط دهه 1980 اغلب شرکت های خصوصی شده به خوبی قابلیت انطباق با بازار آزاد را داشته و مشکلات حادی را پیش نیاوردند .

 

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله61    صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دا

دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله خصوصی سازی

دانلود مقاله بهینه سازی مصرف انرژی در برق مترو

اختصاصی از فایلکو دانلود مقاله بهینه سازی مصرف انرژی در برق مترو دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

اصول کنترل اتوماتیک قطار
(Automatic Train Control Principles)

 

1-1- سیستم علامت دهی (Signalling)
مهمترین رکن و هدف سیستم راه آهن شهری هدایت قطار و کنترل آن به طور ایمن و صحیح است.سیستمی که این وظیفه را بر عهده دارد به سیستم علامت دهی موسوم است.
سیستم علامت دهی کلاً در خدمت سیستم کنترل خودکار و قطار برای مسیرهای رفت و برگشت در جهت هر مسیر می باشد بنحوی که تمامی احتیاطهای لازم از نظر مسائل ایمنی به طور کامل در بر گرفته شود و انتقال مسافرین با سهولت و آسایش همراه باشد.سیستم خودکار قطار بایستی به طریقی عمل نماید تا حداکثر سرعت مورد نظر را مثلاً 160 کیلومتر در ساعت بتواند به طور مطلوب ممکن ساخته و رعایت فواصل ایمنی لازم بین قطارهای موجود در خط را در حالات مختلف تأمین نماید.جهت طرح ریزی کلی سیستم علامت دهی رعایت اصول ذیل الزامی است.
1- تأمین موارد ایمنی حرکت به میزان صد در صد با بهره گیری از پدیده اتوماسیون بمنظور تضعیف احتمال بروز خطای انسانی
2- در نظر گرفتن نقاط ضعف و بهینه کردن سیستم و چگونگی بهره برداری از خط
3- میزان انعطاف پذیری و انطباق در هنگام بروز اغتشاش
4- امکان گسترش و امتداد خط
البته ورود عواملی نظیر سرعت بالای حرکت،حجم نسبتاً چشم گیر جابجایی مسافر در طول مسیر و نیز امکان استفاده از دو نوع قطار در سرویس روزانه (قطار عادی و اکسپرس)،سیستم علامت دهی و هدایت را بیش از پیش بسوی اتوماسیون متمایل می نماید.در هر حال سیستمهای کنونی دنیا در جهت هر چه کمتر نمودن دخالتهای انسانی در برنامه های عادی بوده و این وظایف عمدتاً به عهده کامپیوتر گذاشته می شوند.در بعضی از این سیستمها حتی در هنگام بروز اغتشاش نیز کامپیوتر راه حلهای مناسب را انتخاب و بکار می گیرد و دخالت اپراتور مرکز به عنوان مثال محدود به تصمیم گیریهای بسیار خاص و غیر قابل پیش بینی می گردد.لذا با عنایت به مطالب فوق وظایف سیستم علامت دهی و هدایت را می توان به سه بخش زیر تقسیم بندی نمود :
1- عملکرد خودکار قطار (Automatic Train Operation , ATO)
2- نظارت خودکار قطار (Automatic Train Supervision , ATS)
3- حفاظت خودکار قطار (Automatic Train Protecion , ATP)

 

در زیر نظری اجمالی به این سه گروه انداخته و در ادامه به تفصیل، آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد :
عملکرد خودکار قطار (ATO) :
وظایف تجهیزات عملکرد خودکار قطار اجمالاً عبارتند از :
- دریافت و ارزشیابی تلگرامهای ارسالی از تجهیزات کنار خط
- پذیرش اطلاعات مربوط به سیستم حفاظت خودکار
- شروع عملکرد خودکار از هر ایستگاه به ایستگاه بعدی
- کنترل نیروی رانش و ترمز و همچنین ترمز در نقطه هدف
- تشخیص نقطه شروع هر بلوک و یا کابل القایی
- ارسال اطلاعات عملکرد خودکار به تجهیزات نمایش علائم داخل کابین
نظارت خودکار قطار (ATS) :
وظایف تجهیزات نظارت خودکار قطار عبارتند از :
- ارسال اطلاعات قطار به مرکز کنترل ترافیک
- تقلیل وظایف مرکز کنترل ترافیک بواسطه بهره گیری از تجهیزات محلی
- ضبط اطلاعات مربوط به عملیات
حفاظت خودکار قطار (ATP) :
وظایف عمده سیستم حفاظت خودکار قطار عبارتند از :
- نظارت و نمایش سرعت مجاز و نیز تغییرات سرعت
- اعمال ترمز اضطراری در صورت ازدیاد سرعت
- صدور اجازه آغاز عملیات حرکت
- رعایت فاصله زمانی ایمنی بین دو قطار
سیستم کنترل خودکار قطار (ATC) به طور کلی شامل وسایل و دستگاههایی است که بخشی از آنها در داخل کابین هدایت قطار قرار گرفته و بخشی دیگر در مرکز کنترل،ایستگاهها و نیز در محلهائی مشخص در طول مسیر واقع می باشند که با خط مرتبط هستند.

 

1-2- حفاظت خودکار قطار (ATP)
اصل اساسی در سیستمهای هدایت قطار اطمینان از ایمنی حرکت و مسافرین می باشد.این اصل در هدایت خودکار یا دستی نظارت شده رعایت می شود.به عبارت دیگر کلیه سیستمهای هدایت حمل و نقل شهری مجهز به زیر سیستم ATP می باشند.این زیر سیستم در شرایط نرمال حرکتی عمل نمی نماید یعنی عملیات هدایت بصورت خودکار یا توسط راننده انجام شده و ضرورتی برای صدور فرمانهای ATP وجود ندارد.وظایف این زیر سیستم برقراری حفاظت در مقابل برخورد قطارهای متوالی،برخورد قطار د ر انشعابات و حفاظت قطار در برابر افزایش سرعت است.فرمانهای ATP روی ترمز اضطراری عمل کرده و قطار را کاملاً متوقف می نماید.این زیر سیستم به انضمام کلیه تجهیزات آن می باید ایمن از خطا ( fail – safe) باشد.

 

1-2-1- ایمنی در برابر برخورد قطارهای متوالی
در سیستمهای بلوک ثابت از تقسیم خط به بلوکهای معین استفاده می شود.در سیستمهای بلوک متحرک محل قطار جلوئی به قطار عقبی ارسال میشود. روشهای مختلفی برای برقراری ایمنی وجود دارد.
1- روش قدیم تر و معمول تر آنست که وقتی قطاری در یک بلوک واقع شود به بلوکهای قبل فرمان توقف داده می شود و قطارهای بعدی طوری متوقف می شوند که فاصله حفاظتی با بلوک اشغال شده حفظ گردد. فاصله حفاظتی با در نظر گرفتن خطاهای مجاز سیستم کنترل محاسبه میگردد.در صورتی که قطاری وارد این منطقه شود به وسیله AT P متوقف خواهد شد.فاصله حفاظتی در واقع تکمیل کننده سیستم هدایت بوده و ایمنی حرکت را بطور کامل حفظ می نماید.در این روش فرمانها به صورت فرکانسهای معین در محدوده فرکانسهای صوتی از طریق ریل و به صورت القا به قطار منتقل می شود.
2- روش دیگر ارسال محل قطار جلوئی یا بلوک اشغال شده بوسیله تلگرام به قطار بعدی است.در این حالت پردازشگر داخل قطار با کمک گرفتن از مشخصات شیب خط،طول و سایر اطلاعات لازم محاسبات مربوط به فاصله ترمزی را انجام داده و در صورتی که قطار به فاصله حفاظتی وارد شود ،ATP با ترمز اضطراری ،قطار را متوقف خواهد نمود.
فاصله حفاظتی فاصله بین نقطه توقف قطار تا بلوک اشغال شده ( یا محل قطار) می باشد.با این روش فرمانها از طریق ریل و با فرکانس حامل صوتی و یا از طریق کابل مجزا و با فرکانس حامل حوالی 30 تا 70 کیلو هرتز به قطار ارسال می شود.

 

1-2-2- ایمنی حرکت در انشعابات
انتخاب مسیر در انشعابات به عهده سیستم اینترلاکینگ می باشد.وقتی مسیری برقرار شد علائم مناسب برای اجازه یا ممنوعیت عبور توسط سیستم اینترلاکینگ مشخص می شود.این علائم مانند آنچه در قسمت الف ذکر شد از طریق بلوکها و بصورت فرکانسهای خاص و یا از طریق تلگرامهایی به قطار مخابره می شود.در این حالت نیز مشابه حالت قبل ورود قطار به منطقه حفاظت شده عملکرد ترمز اضطراری را به دنبال خواهد داشت.

 


1-2-3- ایمنی در برابر افزایش سرعت
سرعت مجاز حرکت قطار در هر منطقه و محل معین بوده و توسط تجهیزات کنار خط به قطار داده می شود.با کمک گرفتن از تجهیزاتی که برای اند ازه گیری سرعت در قطار وجود دارد سرعت حقیقی مشخص شده و با سرعت مجاز مقایسه می گردد.در صورتی که این سرعت به مقدار معینی از سرعت مجاز افزایش یابد سیستم حفاظتی قطار را با ترمز اضطراری متوقف خواهد ساخت.اندازه گیری سرعت عموماً با استفاده از تعداد دور چرخ انجام می گیرد.
در ارسال سرعت محاز به قطار از روشهای زیر استفاده می گردد.
1- ارسال یک سرعت مجاز برای هر بلوک توسط تجهیزات کناره راه
2- ارسال سر عت مجاز در هر نقطه بوسیله کابل کهم در طو ل خط نصب شده است.(بیشتر در بلوک متحرک استفاده می شود)
3- محاسبه سرعت لحظه ای در پردازشگر داخل قطار بر مبنای تلگرافهای دریافت شده.

 

حفاظت خودکار قطار (ATP) بوسیله تجهیزاتی که به منظور حفاظت محدوده یک یا چند ایستگاه نصب می شود انجام می گیرد.وضعیتهای خطرناک که بوسیله مدارات راه ، تجهیزات اینترلاکینگ و برنامه حرکت تعیین می گردد به تجهیزات ATP فرمان می دهد .تجهیزات حفاظت خودکار دارای دو بخش میباشد : بخش اول، تجهیزات نصب شده در خط که از اطلاعات مدارات راه و تجهیزات اینترلاکینگ استفاده نموده و به کمک پردازشگر مربوطه اطلاعات مورد نیاز قطار (یا فرمانهای لازم به قطار)را تعیین و از طریق فرستنده های مربوطه به قطار ارسال می نماید.بخش دوم ،تجهیزات داخل قطار می باشد که شامل گیرنده های اطلاعات،آشکار کننده و پردازشگر اطلاعات خواهد بود.

 


1-3 عملکرد خودکار قطار (ATO)
استفاده از ATO به منظور کاهش کارهای تکراری راننده،حذف نقش کلیدی وی در هدایت و تطابق بیشتر حرکت قطار با موارد طراحی شده می باشد.عدم استفاده از ATO نه ایمنی حرکت را دچار مخاطره خواهد نمود و نه در مقدار هدوی ( headway) تأثیر می گذارد.ولی به عنوان یک اصل پذیرفته شده و به منظور تطابق بیشتر تئوری با عمل در اکثر متروها از ATO استفاده می گردد.عملکرد خودکار قطار می تواند شامل موارد زیر باشد :
1- باز و بسته کردن دربهای قطار
2- عزیمت از ایستگاه
3- هدایت در طول خط مطابق سرعتهای ارسال شده
4- توقف دقیق در ایستگاه بعدی
5- ترمز به منظور حفظ فاصله حفاظتی از قطار جلوئی
6- مانور قطار در انشعابات خط و ترمینالها
7- کنترل هدایت در حالت اغتشاش به منظور رسیدن به نظم عادی
8- کنترل هدایت به منظور صرفه جوئی در انرژی مصرفی
9- انتخاب دربهای سرویس در قطار

 

با توجه به ضرورت حضور راننده در قطار به منظور انجام وظیفه در مواقع اضطراری و به علاوه اجتناب از انتقال تصویر سکوها به مرکز کنترل،بستن دربها و عزیمت از ایستگاه در اختیار راننده قرار خواهد گرفت که پس از دریافت فرمان عزیمت از مرکز کنترل انجام گیرد.به علاوه انتخاب دربهای سرویس با توجه به شکل خط و ایستگاهها کار مداومی نبوده و ضرورتی به خودکار کردن آن نیست.
عملکرد خودکار قطار نیاز به تجهیزات مناسب در خط و قطار دارد.تجهیزات لازم جهت عملکرد خودکار (ATO) در اساس مشابه تجهیزات مربوط به حفاظت خودکار (ATP) می باشند و فرمانهای مورد نیاز به صورت فرکانسهای مختلف یا تلگرامهای F S K به قطار ارسال می شود.منتها این تجهیزات خطا ناپذیر نیستند.فرمانهای مورد نیاز می تواند از طریق ریلهای حرکتی،کابلهای مجزای نصب شده در طول خط با حلقه های کوتاه نصب شده در نقاط مورد نظر ارسال گردد.ریلهای حرکتی از ایمنی بیشتری برخوردار هستند در حالیکه کابلهای نصب شده در طول خط قابلیت انتقال اطلاعات بیشتری را دارند.حلقه های کوتاه به طور معمول از هزینه کمتری برخوردار بوده و معمولاً به عنوان مکمل سیستم انتقال مورد استفاده قرار می گیرند.
تجهیزات خط ATO با توجه به اطلاعات دریافت شده از سیستم ATP و برنامه حرکت (توقف در ایستگاه ،عزیمت از ایستگاه ،صرفه جویی در مصرف انرژی ،حذف تأخیرات و باز شدن دربهای قطار)از طریق منطق مخصوص خود اطلاعات و یا فرمانهای مناسب را تهیه و به قطار ارسال می نماید.تجهیزات داخل قطار این اطلاعات را دریافت نموده و پس از آشکار سازی با توجه به اطلاعات دریافت شده از ATP فرمانهای لازم را به ترمز سرویس ،موتور ،درب و کابین راننده ارسال می نماید.
شکلهای 1-1 و 1-2 بلوک دیاگرام تجهیزات کنار خط و قطار را نشان می دهند.

 

1-4 طرق مختلف هدایت قطار
روش معمول هدایت قطار در خط بصورت خودکار ( ATO) است و دلایل آن توضیح داده شد و لی این روش هدایت به تنهایی برای حالات مختلف بهره برداری کافی نیست.در اغلب متروها یک روش هدایت دستی با نظارت علائم وجود دارد.بطور کلی هدایت قطار به سه صورت 1- تمام اتوماتیک (ATO) 2- نیمه اتوماتیک یا هدایت از کابین به کمک علائم کنترلی ( cab signalling)
4- کاملاً دستی انجام می گیرد.
قسمت اول قبلاً بحث شده است و لذا به دو قسمت بعدی می پردازیم :

 

1-4-1- هدایت در حالت نیمه اتوماتیک
چنانچه در تجهیزات هدایت خودکار قطار نقص فنی روی دهد لیکن تجهیزات کنار خط وظائف خود را همچنان دنبال نمایند،در این حالت راننده از وضعیت آگاه شده و از این لحظه به بعد کار هدایت توسط وی صورت می گیرد،لیکن فرمانها از طریق صفحه جلوی وی به او داده می شود.این فرامین که از سوی تجهیزات کنار خط صادر می گردند شامل شتاب گیری ،میزان سرعت مجاز،ترمز کردن و ایستادن می باشند.باز و بستن دربها نیز توسط راننده انجام می گیرد.همان طوریکه در هدایت تمام اتوماتیک اشاره شد؛هدایت به صورت نیمه اتوماتیک در شرایطی انجام میگیرد که تجهیزات ATO در هر دو اطاقک کابین از کار افتاده باشند.در وضعیت هدایت نیمه اتوماتیک راننده نمی تواند بیش از سرعت مجاز حرکت نماید.هنگامی که سرعت قطار به میزان اجازه داده شده برسد،وی توسط علائمی که می تواند تولید صدا نماید و هم به صورت قابل رویت باشد آگاه می گردد.چنانچه تحت شرایطی راننده نتواند افزایش سرعت را پایان دهد،در مدتی کوتاه،سیستم حفاظت خودکار قطار (ATP) عمل نموده و ترمز اضطراری به طور خودکار انجام گرفته و قطار کاملاً متوقف خواهد شد.
1-4-2- هدایت در حالت کاملاً دستی
هنگامی که تجهیزات مستقر در کابین راننده و نیز تجهیزات کنار خط از کار افتاده باشند به نحویکه هیچگونه فرمانی از سیستم خودکار و یا نیمه خودکار به راننده نرسد،در چنین شرایطی کلیه وظایف حرکت و هدایت توسط راننده صورت گرفته و وی با استفاده از ارتباط کلامی با مرکز کنترل و یا ایستگاه و صرفاً توسط دید حرکت را ممکن خواهد ساخت.اگر چنانچه راننده سرعت را بیش از حد مجاز افزایش دهد زنگ اخطار به صدا در آمده و یا پس از مدتی کوتاه ترمز اضطراری تحت فرمان سیستم ATP به طور خودکار فعال شده قطار را به توقف کامل وا خواهد داشت.البته باید خاطر نشان نمود که مدارات راه موقعیت قطار را به مرکز کنترل اطلاع داده و اپراتور مرکز می تواند از طریق ارتباط کلامی و رادیویی دستورات لازم را به راننده صادر نماید.از طرف دیگر مرکز کنترل توسط کامپیوتری خود،بلوک از کار افتاده را مشخص نموده و از ورود سایر قطارها جلوگیری کرده و یا فرمان تقلیل سرعت برای آن بلوک را صادر می نماید.
در هر حال حرکت و هدایت قطار در شرایط کاملاً دستی کلاً مستقل از وسایل و تجهیزات سیستم ATC بوده و عمل هدایت صرفاً با استفاده از دید مستقیم و به کمک راننده انجام خواهد شد.

 

1-5- شرایط کلی حرکت
سیستم خودکار قطار به گونه ای عمل می نماید تا تغییر حرکت و هدایت از تمام اتوماتیک به نیمه اتوماتیک و یا بالعکس در حال حرکت و یا سکون امکان پذیر باشد.لیکن تغییرات وضعیت به و یا از حالت کاملاً دستی در حین حرکت غیر ممکن بوده و یا باعث اعمال ترمز اضطراری می گردد.بنابراین چنانچه شرایط قطار ایجاب نماید که ادامه حرکت در شرایط کاملاً دستی انجام شود و یا بالعکس از حالت کاملاً دستی خارج شده و در یکی از وضعیتهای تمام اتوماتیک و یا نیمه اتوماتیک قرار گیرد،این تغییر حالت فقط در شرایط توقف کامل قطار ممکن می باشد.بدیهی است که چنانچه راننده بخواهد اشتباهاً در حین حرکت دست به چنین اقدامی بزند، سیستم حفاظت خودکار (ATP) فرمان برقراری ترمز اضطراری را صادر خواهد نمود.
سیستم کنترل خودکار قطار (ATC) با یستی به طریقی طراحی گردد تا بتواند قطار های عادی را در سکوی کلیه ایستگاهها در محل مشخص با خطائی قابل قبول نگاه داشته و نیز در صورت وجود قطار اکسپرس آنرا فقط در ایستگاههای مورد نظر متوقف نماید.برنامه ریزی مربوط به بهره برداری (نرم افزار مربوطه )بایستی به گونه ای تدوین شود تا قطار اکسپرس در صورت وجود،بتواند از کلیه قطارهای عادی که در مسیر قرار دارند،هر یک را در خط انشعابی ایستگاه،در اثناء وارد و خارج شدن مسافران و توقف قطار عادی پشت سر نهاده بدون اینکه اختلالی در برنامه حرکت و سرویس دهی روزانه قطارها بروز کرده و یا باعث تغییر احتمالی سرعتهای پیش بینی شده گردد .این قسمت در بخش شبیه سازی های انجام شده مفصلاً و عملاً بحث شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


فصل دوم

 

سیستمهای تبادل اطلاعات خط و قطار
سیستمهای تبادل اطلاعات خط و قطار کلاً جهت اعمال کنترل اتوماتیک قطار ( ATC) بکار گرفته می شوند.در این سیستمها اطلاعاتی نظیر ماکزیمم سرعت مجاز،شیب خط،وضعیت سیگنالها فاصله تا سیگنال بعدی و سرعت تا سیگنال بعدی می تواند از خط به قطار فرستاده شود.
از طرف دیگر،در قطاری که از سیستم ATC استفاده می کند معمولاً یک سیستم ارزیابی نیز وجود دارد.این مدار یا بصورت رله ای عمل می کند.یعنی با استفاده از ترتیب منطقهای مختلف دستورالعملهای مختلفی را اجرا می کند.و یا اینکه با استفاده از یک سیستم میکروپروسسور به محاسبه و تحلیل فرامین لازم می پردازد.در اغلب سیستمهای A TC یک ژنراتور پالس که به محور چرخ قطار مرتبط است پالسهایی متناسب با تعداد دور چرخ تولید می کند.این پالسها به واحد ارزیابی و پردازش رفته و با استفاده از آن سرعت لحظه ای و در بعضی سیستمها موقعیت دقیق قطار مشخص می شود.
در صورت موجود بودن سیستم ارتباط دو طرفه بین قطار و تجهیزات کنار خط،این اطلاعات بعلاوه سایر خصوصیات بدست آمده از مشخصات و چگونگی ترمز کردن از قبیل فاصله ترمزی می تواند به تجهیزات خط ارسال گردد.

 

2-1- انواع سیستمهای ارتباط خط و قطار
چون مسئله انتقال اطلاعات بین خط و قطار مستقیماً با علامت دهی ( Signalling) مرتبط است.لذا از سلسله مراتب موجود در سیستم علامت دهی پیروی می کند.
سیستمهای علامت دهی را از نقطه نظر تبادل اطلاعات به طور کلی دو دسته می توان تقسیم نمود :
2-1-1- سیستم بلوک ثابت ( Fixed Block)
در این سیستم اطلاعات معمولاً در جهت خط به قطار قابل انتقال می باشد.هر مسیر به بخشهایی بنام بلوک تقسیم شده است و هر بلوک از طریق یک فرستنده اطلاعات مورد نیاز را به قطار ارسال می دارد.ارسال اطلاعات به دو شکل ممکن است :
2-1-1-1- ارسال اطلاعات بصورت پیوسته
در این سیستم اطلاعات مورد نیاز قطار از طریقق ریل یا کابلهای القایی موجود بین ریلها به قطار فرستاده می شود.در این سیستم چنانکه در بلوک بعدی اغتشاشی رخ دهد ،سیستم قادر به اصلاح اطلاعات ارسالی خواهد بود.

 

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  26  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله بهینه سازی مصرف انرژی در برق مترو

تحقیق در مورد ترافیک

اختصاصی از فایلکو تحقیق در مورد ترافیک دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

تحقیق در مورد ترافیک


تحقیق در مورد  ترافیک

ینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*

 

فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)

  

تعداد صفحه15

 

فهرست مطالب

نقش ترافیک در تصادفات جاده ایی

  ترافیک :

اهداف مدیریت ترافیک

اقدامات مدیریت ترافیک به شرح زیر است :

  روش های مدیریت ترافیک

نیاز به حمل و نقل ، به تاریخ تمدن بر می گردد . اولین یا ابتدایی ترین تسهیلات حمل و نقل ، گذرگاههایی بودند که از طریق باز کردن مسیر ، در جنگل ها ساخته شدند . و نیزبرای عبور حیوانات اهلی راه ها عریض تر و بهتر گردیدند . با اختراع چرخ و استفاده از آن راه سازی پیشرفت کرد . اکثر راه های اولیه به واسطه رومیها ساخته شد . تا قرن هفده و هجده روشهای راه سازی رومیان در بسیاری از کشورها و به ویژه اروپا ، مورد استفاده قرار گرفت . اولین اصول راه سازی مدرن بوسیله Telford Macadam و Tri saguet  توسعه یافت . این افراد روشهای سنتی راه را بهبود بخشیدند .

در سال 1885م با اختراع موتور درون سوز بنزینی به وسیله Dimler و Benz ، چهره کلی حمل و نقل دگرگون گردید . در سالهای 1930 تا 1940 ، طرح هندسی و سازه ای راه  اهمیت ویژه ای یافت و تحقیقات زیادی در این زمینه صورت گرفت و مهندسی راه به عنوان یکی از مواد درسی در دانشگاهها مطرح گردید .با رشد سریع شهرها و ترافیک در جاده ها و همچنین افزایش سرعت ، مسئله تراکم و تصادفات مطرح گردید . بدین ترتیب مسائل ترافیک و جاده ها ، با همه پیچیدگی های آن مورد توجه واقع شدند . این مسائل شامل ارتباط داخلی طبیعت شهر و قوانین فیزیکی زمان ، فاصله و حرکت می گردیدند . بنا براین موضوع جدید مهندسی ترافیک به وجود آمد ، که بر مطالعه و اصلاح عملکرد ترافیک در شبکه جاده ها ، تقاطع ها و پایانه ها تاکید دارد .

در سال 1850 چهار شهر با جمعیت بیش از یک میلیون نفر در جهان وجود داشت . در سال 1950 ، در حدود صد شهر با این جمعیت وجود داشته ، ولی با نهایت تعجب در سال 2000 این تعداد به بیش از هزار شهر رسید . بدین ترتیب در دهه های اخیر، مهندسی ترافیک و بخصوص مهندسی ترافیک شهری ، اهمیت ویژه ای یافت .

 


دانلود با لینک مستقیم


تحقیق در مورد ترافیک

دانلود مقاله ورزش و تاثیرات آن بر روماتولوژی

اختصاصی از فایلکو دانلود مقاله ورزش و تاثیرات آن بر روماتولوژی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 

 

 

مقدمه
آدمی در مراحل تمدن به درجات عالی رسیده و اندیشه و فکر او بسیار تابناک شده و حاصل کار و اندیشه و هوشمندی انسان یعنی علوم و معارف بشری نیز روز به روز وسعت یافته است . هر یک از دانش ها و فروغ معرفت های انسانی در قرن بیستم به صورت دریای پهناور در آمده است به طوری که در هر یک از رشته های علوم باید سال ها وقت صرف کرد تا در آن تخصص یابد و به مقام شامخی برسد ، نه تنها ناگزیر است از برگزاری مسابقه آن علم یا فن در جهان آگاه گردد و از بزرگان آن رشته تاسی جوید و پیش برود ، بلکه همین فرد باید علاقمند به این رشته هم باشد و همین موارد لزوم داشتن اطلاعات کافی و یا معلومات عمومی را ایجاب می کند . امروزه هیچ کس حتی کسانی که فقط ورزش را بخاطر ورزش نه بخاطر اهداف قهرمانی در رقابت های رسمی انجام می دهند ، نمی توانند منکر ارزش روش های علمی در بالا بردن سطح تکنیک ، تاکتیک و بطور کلی کیفیت تیم ها در هر نوع ورزشی باشند . در ورزش اجرای صحیح مهارت ها وابسته به رعایت اصول و قوانینی علمی متکی بر اصول مکانیکی و بیومکانیکی است .
وقتی رقابت ها در سطح حتی صدم ثانیه ها کشیده می شود صرف نظر از تلاش شخصی ورزشکار در پیروزی ، به طور دقیق ارزش تمرینات و نحوه ی استفاده حداکثر از قدرت و توان ورزشکار در تمرینات توسط یک مربی آگاه و با استفاده از روش های علمی و سایر خصوصیاتی که یک مربی موفق باید داشته باشد از جمله اصول علمی تربیت بدنی ، برنامه ریزی صحیح تمرینات به نحوی که ورزشکار در روز مسابقه در حداکثر کیفیت بدنی و توان مسابقه باشد به طور کامل روشن و غیر قابل انکار است .
اگر ما ادوار گذشته را مورد مطالعه قرا دهیم در می یابیم که در مسیر عمومی تاریخ زندگانی انسان ، فرهنگ ها و تمدن های بسیاری بوجود آمده است و پیدایش اجتماعات و حرکت آنان اگر چه به ظاهر مستقل بوده ولی به حقیقت در یکدیگر تاثیرات متقابل داشته و تاریخ عمومی بشر را از جنبه های حرکت درونی و بیرونی به وجود آورده است .
اگر چه علوم ورزشی و نقش اساسی آن در بین تمامی ملل هنوز به مراحل کمال نرسیده ولی بدین نتیجه نهایی رسیده است که
ـ اولا: اجتماع انسانی چون تشکل الکترونی و پروتونی و تجمع منظومه های شمسی پیوسته متحرک و متکامل بوده و از مراحل مختلفی گذشته است .
ـ در ثانی : تحول و حرکت افراد اجتماع نه فقط از جنبه های معنوی و درونی مورد مطالعه بوده بلکه برای تطابق حرکات روحی و جسمی انگیزه های علمی را مورد توجه قرا داده و دوام حیات و زندگی خویشتن را در این یافته است که جسم و روح خود را مبتنی بر تحول زمان و نظام خلقت هماهنگ ساخته تا با توازن این دو پدیده ی محسوس و معقول سزاوار عدل آفرینش و محق به ادامه ی زندگی سالم و متعالی باشد .
ورزش محتوی زندگی نیست بلکه نوایی است که زندگی را همراهی می نماید . حفظ سلامت ملل و ایجاد تحول در جوامع مختلف ، همان قدر برای سرنوشت و زندگی بشری هم بوده است که اکتشافات و اختراعات صنعتی بوده اند .
همه ی این تلاش ها ، تحقیق ها ، تفسیر ها و تجربیات و آزمایش های علمی در این مدت بیش از دو قرن باعث شدند تربیت بدنی به صورت علم جداگانه ای درآمده و انجام ورزش برای مردم جوامع صنعتی جنبه ی حیاتی پیدا کند برای این که احتیاج جوامع کنونی ، به نیروی انسانی سالم بیش از هر زمان دیگر قابل لمس است ، در جوامعی که نارسائی های کمی و کیفی ورزش وجود دارد عقب افتادگی آن جامعه نیز چشم گیر است و از این روست که ورزش امروز در جوامع مترقی دنیا علاوه بر اثرات بهداشتی و نقش مهم آن در سلامت یک ملت به عنوان یک پدیده ی اجتماعی و عامل مهم اقتصادی مورد مطالعه و پژوهش علمی قرار می گیرد به این دلیل که ترقی دانش و فنون و پیشرفت تمدن مسائل تازه ای به وجود آورده است که در گذشته یا مورد نظر نبوده و یا آن که چندان توجهی به آن نمی شد .
بررسی های عملی ورزش و تربیت بدنی در جوامع صنعتی امروز جدا از پژوهش های پزشکی ، آموزش و پرورش ، روانشناسی ، بهداشت ، جامعه شناسی ، اقتصاد و تاریخ نبوده بلکه با همه ی علوم فوق رابطه مستقیم دارد .
تربیت بدن فرصت را به کودک ، نوجوان و جوان می دهد که استعداد های خود را بیازماید و به پرورش خود با راهنمایی مربی آگاه همت ورزد . نوجوان و جوان امروزی فقط در محیط ورزش حاضر است نظم را بپذیرد ، چرا که در آن محیط همه مانند او به دستورها و مقررات مربوط احترام می گذارند و مسئله تبعیض مطرح نیست همسالان و همراهان دیگرش هم مجبورند به دستورهای مربی عمل کنند .

 

تاثیر ورزش بر دستگاه حرکتی
اثرات مفید ورزش بر سلامت و کارکرد بسیار خوب دستگاه عضلانی اسکلتی بر کسی پوشیده نیست و اولین عضوی که با ورزش کردن ، تغییرات مطلوبی را در آن احساس میکنیم ، عضلات اندامهای حرکتی است.
مهمترین اثرات مفید ورزش بر دستگاه حرکتی عبارتند از :
۱) عضلات بدن با انجام ورزش مناسب تقویت میشوند و قدرت کارآیی جسمی افزایش مییابد.
۲) ورزش صحیح از آرتروز جلوگیری کرده موجب سلامت و استحکام مفاصل میشود و مقاومت مفاصل را در مقابل صدمات افزایش میدهد .
۳) موجب کشش عضلات و انعطاف پذیری بیشتر بدن میشود.
۴) ورزش موجب استحکام استخوانها شده و از پوکی آن جلوگیری میکند .
۵) با تقویت عضلات ستون مهرهها از بروز کمر درد پیشگیری شود .
۶)همچنین ورزش از شل شدن عضلات جلوگیری کرده و ذخیره انرژی عضلات را افزایش میدهد.
افزایش تودهی عضلانی بدن
تمرینات مرتب و منظم ورزشی در زندگی افراد باعث کاهش بافت چربی و افزایش تودهی عضلانی بدن می شود که این امر به نوبه ی خود باعث افزایش مصرف انرژی پایه ی بدن می شود. در حدود ۷۵- ۶۰ درصد انرژی کل مصرفی روزانه مربوط به انرژی مصرفی در حال استراحت است، یعنی حالتی که شخص هیچگونه فعالیت جسمی نداشته و به طور کامل در حال استراحت یا درازکش است. از این مقدار انرژی مصرفی، ۱۸ درصد آن مربوط به مصرف انرژی در عضلات در حال استراحت است. بنابراین می توان به سادگی دریافت که حتی اگر شخص به علت خاصی در طول روز هیچگونه فعالیتی نداشته باشد و در حال استراحت مطلق باشد، در صورت ورزشکار بودن و داشتن توده ی عضلانی بیشتر، مصرف انرژی پایه ی وی بیشتر از یک شخص غیر ورزشکار با توده ی عضلانی کمتر در همان شرایط خواهد بود و بدیهی است که با احتمال کمتری دچار چاقی در آینده خواهد شد.


درمان آرتریت (التهاب مفاصل) با ورزش

اگر شما دچار آرتریت (التهاب مفاصل) باشید، موقع راه رفتن ، مفاصل استخوانهایتان آسیب می بینند. وقتی که از خواب بیدار می شوید، عضلات و تاندون های آنها خیلی سفت می شوند، طوریکه به سختی می توانید از رختخواب بیرون بیایید و به زحمت بلند می شوید. اما مقداری که حرکت کنید، دردتان کمتر می شود و می توانید سریعتر راه بروید.
آیا بعد از راه رفتن و کمتر شدن درد ماهیچه ها و مفاصل، بدنتان عکس العملی نشان می دهد؟
یک پزشک آمریکایی درمجله روماتولوژی، مقاله ای منتشرکرد مبنی براین که استراحت کردن، وضعیت آرتریت را بدترمی کند ولی انجام ورزش های استقامتی ، باعث کاهش درد آرتریت می شود. بیشتر افرادی که دچار آرتریت هستند، فکر می کنند باید عضلات و مفاصل استخوان ها استراحت کنند و حرکتی نداشته باشند ، ولی استراحت بدترین چیزی است که یک فرد آرتریتی می تواند انجام دهد.
داشتن آرتریت به این معناست که غضروف های موجود در مفاصل ، تخریب می شوند و موجب درد مفاصل گردند .
استراحت ، عضلات را ضعیف کرده و باعث می شود موقع راه رفتن، مفاصل بیشتر از هر زمانی، تکان بخورند. می توان گفت ماشینتان هم به همین روش کار می کند . وقتی که ماشین روی یک جاده پر دست انداز حرکت می کند، فنرهای ماشین ، تکان ناشی ازهربرآمدگی را جذب کرده و آن را از بین می برند. وقتی شما راه می روید یا می دوید، غضروف مفاصل هم مانند فنر ماشین، تکان ها را از بین برده و جذب می کنند.
استراحت بی مورد، غضروف را ضعیف کرده و احتمال شکستن آن را زیاد می کند. همچنین با تضعیف ماهیچه ها، دیگر قادر به کنترل مفاصل نبوده و با هر حرکت بدن ، مفاصل تکان خورده و تخریب غضروف ها بیشتر خواهد شد.
افراد دچار آرتریت ، باید ورزش کنند اما نباید بروند یا تند پیاده روی کنند. وقتی می دوید یا سریع راه می روید ، پاهایتان به شدت به زمین خورده و به طور ناگهانی از حرکت باز می مانند و این تکان شدید از ساق پا به سمت مفاصل زانو و ران رفته و می تواند غضروف را بشکند. بنابراین افراد آرتریتی نباید بدوند ، سریع راه بروند یا بپرند یا تنیس و بسکتبال بازی کنند، زیرا ضربات ناشی از این حرکت ها ، به مفاصل آسیب رسانده و آنها را می شکند. در عوض ، این افراد می توانند دوچرخه سواری کنند(به طریقه دوچرخه متحرک روی یک یک محور صاف متحرک) زیرا با دوچرخه سواری روی محورمتحرک وهموار، پاها به طورناگهانی نمی ایستند و درنتیجه ، غضروف مفاصل تکان نخورده ونمی شکنند.
افراد متبلا به آرتروز باید وزنه هم بلند کنند چون این کار عضلات را تقویت و مفاصل را تثبیت می کند و غضروف را تقویت می کند ومانع شکستگی آن می شود . در شرایط ایده آل ، مبتلایان به ورم مفاصل باید به دستگاههای وزنه دسترسی داشته باشند و آموزش داده شوند تا به شکل صحیح دو یا سه بار در هفته وزنه ها را در دسته های ده تایی بالا ببرند . این عده همچنین باید چندین بار در هفته دوچرخه بزنند .
انجام منظم و مداوم دوچرخه سواری ، در مکان هموار ، بلند کردن وزنه های ماشینی تحت نظارت مربی تخریب مفاصل و درد ناشی از آرتریت (التهاب مفاصل) را کاهش می دهد. شنا پارو زدن یا هر ورزش دیگری که حرکت روان و هموار داشته باشد، می تواند جایگزین دوچرخه سواری شود.

 

تاثیر مثبت ورزش بر بیماری آرتروز و روماتیسم
تحقیقات جدید نشان می دهد که ورزش منظم و مرتب در بیماران مبتلا به آرتروز , توان این افراد را در انجام وظایف روزمره افزایش می دهد.
به گفته محققین یک بررسی دوساله بر روی 300 بیمار مبتلا به آرتروز روماتیسمی نشان داد که ورزش موجب تقویت و افزایش بافت ماهیچه ای شده , میزان جذب اکسیژن توسط بدن را افزایش می دهد و نتیجتا توانایی انجام حرکات بدنی روزمره را در این بیماران افزایش می دهد.
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی , در این بررسی بیماران به دو دسته تقسیم شدند. دسته اول هفته ای دوبار به مدت یکساعت به ورزشهای پر تحرک پرداختند و دسته دیگر درمان رایج برای آرتروز و فیزیوتراپی دریافت داشتند.
گروه اول طی یکساعت ورزش 20 دقیقه دوچرخه سواری , بیست دقیقه ورزش افزایش قدرت ماهیچه و 20 دقیقه به ورزشهایی چون والیبال , بدمینتون , فوتبال یا بسکتبال پرداختند.
بررسی وضعیت بدنی و توان حرکتی دو گروه بعد از دو سال نشان داد که گروهی که ورزش می کردند در انجام حرکات بدنی و وظایف روزمره خود توانایی بیشتری نسبت به گروه دیگر داشتند ضمن اینکه از نظر روحی نیز در وضعیت بهتری نسبت به گروه دیگر قرار داشتند.
به گفته محققین انجام ورزش بطور مرتب عوارض مربوط به بیماری آرتروز را کاهش داده و تعادل روحی را در این بیماران برقرار می کند.
لازم به ذکر است که پزشکان بطور سنتی به بیماران آرتروزی توصیه می کنند که از ورزشهای شدید دوری نمایند چون با خطر آسیب رساندن به مفاصل بزرگ خود روبرو خواهند شد و نتیجتا تورم ناشی از آرتروز در آنها شدت خواهد یافت .
اما این تحقیق نشان می دهد که ورزشهای شدید و طولانی تاثیر منفی بر مفاصل بزرگ بدن بیماران آرتروزی ندارد و این نوع ورزشها فقط برای بیمارانی خطرناک است که قبلا این گونه مفاصل در آنها آسیب دیده باشد. تحقیقات جدید نشان می دهد که ورزش منظم و مرتب در بیماران مبتلا به آرتروز , توان این افراد را در انجام وظایف روزمره افزایش می دهد. به گفته محققین یک بررسی دوساله بر روی 300 بیمار مبتلا به آرتروز روماتیسمی نشان داد که ورزش موجب تقویت و افزایش بافت ماهیچه ای شده , میزان جذب اکسیژن توسط بدن را افزایش می دهد و نتیجتا توانایی انجام حرکات بدنی روزمره را در این بیماران افزایش می دهد. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی , در این بررسی بیماران به دو دسته تقسیم شدند. دسته اول هفته ای دوبار به مدت یکساعت به ورزشهای پر تحرک پرداختند و دسته دیگر درمان رایج برای آرتروز و فیزیوتراپی دریافت داشتند. گروه اول طی یکساعت ورزش 20 دقیقه دوچرخه سواری , بیست دقیقه ورزش افزایش قدرت ماهیچه و 20 دقیقه به ورزشهایی چون والیبال , بدمینتون , فوتبال یا بسکتبال پرداختند. بررسی وضعیت بدنی و توان حرکتی دو گروه بعد از دو سال نشان داد که گروهی که ورزش می کردند در انجام حرکات بدنی و وظایف روزمره خود توانایی بیشتری نسبت به گروه دیگر داشتند ضمن اینکه از نظر روحی نیز در وضعیت بهتری نسبت به گروه دیگر قرار داشتند. به گفته محققین انجام ورزش بطور مرتب عوارض مربوط به بیماری آرتروز را کاهش داده و تعادل روحی را در این بیماران برقرار می کند. لازم به ذکر است که پزشکان بطور سنتی به بیماران آرتروزی توصیه می کنند که از ورزشهای شدید دوری نمایند چون با خطر آسیب رساندن به مفاصل بزرگ خود روبرو خواهند شد و نتیجتا تورم ناشی از آرتروز در آنها شدت خواهد یافت . اما این تحقیق نشان می دهد که ورزشهای شدید و طولانی تاثیر منفی بر مفاصل بزرگ بدن بیماران آرتروزی ندارد و این نوع ورزشها فقط برای بیمارانی خطرناک است که قبلا این گونه مفاصل در آنها آسیب دیده باشد.

 

استفاده مکرر از پله یکی ازعوامل بروز آرتروز است

استفاده از پله به صورت مکرر و چاقی یکی ازعوامل خطر بروز آرتروز به شمار میروند. رشته روماتولوژی یک رشته نوپا نسبت به سایر رشتههای پزشکی است. منظور از روماتولوژی، بیماریهایی است که به نحوی با بیماریهای مفصلی استخوانی یا نسج هم بند در ارتباطند که در میان آنها بیماریهای التهابی، بیماریهای مکانیکی و متابولیسم استخوانی از شیوع بیشتری برخوردار هستند.
بیماریهای مکانیکی شامل بیماریهای آرتروز، دیسک و ستون فقرات است، همچنین بیماریهای آرتریت روماتوئید و لوپوس از جمله بیماریهای التهابی و بیماریهای پوکی و نرمی استخوان از جمله بیماریهای متابولیسم استخوانی به شمار میروند.
در بیماریهای روماتولوژی، زمانی که بیماری به طور جدی در بدن فراگیر شود، بیماران باید به پزشکان متخصص این رشته مراجعه کنند.
بیماری آرتروز در سنین بالا بسیار شایع است، در بیمارهای خطرناک مانند لوپوس، بهجت و با شدت کمتر آرتریت روماتوئید، بیماران باید با مراجعه به پزشک متخصص روماتولوژی تحت درمان قرار گیرند.
شیوع بیماری آرتریت روماتوئید در جهان یک درصد است، این در حالی است که بر اساس تحقیقاتی که اخیرا در ایران صورت گرفته، شیوع آرتریت روماتوئید سه دهم درصد است که عمدتا در بین زنان، سنین دهه چهارم و پنجم و در مردان با شیوع کمتر بروز میکند.
به علت این که در دهههای پنجم به بعد، زنان دچار یائسگی میشوند، به سبب بروز یائسگی باید اقدام به پیشگیری از عوارض دیررس آن کنند. بنابراین این افراد باید به طور منظم لبنیات مصرف کرده و ورزش را فراموش نکنند.
ورزش در دهههای اول عمر، باعث تقویت استخوانها میشود، روشهای زندگی نیز از عوامل موثر در بروز آرتروز محسوب میشوند که در ایران به هیچ عنوان روش درست و اصولی آن رعایت نمیشود. همچنین چاقی آفت بسیار بزرگی است که از کودک ایرانی تا افراد مسن را درگیر میکند و به عنوان یک ریسک فاکتور مهم برای بروز آتروز به شمار میرود.
استفاده از پله به صورت مکرر، مفاصل را دچار صدمات جدی میکند، استفاده از پلهها به عنوان یک ورزش به هیچ عنوان مناسب نیست. زیرا یکی از ریسک فاکتورهای آرتروز محسوب میشود.

 

 

 

آشنایی با صدمات ورزش شنا و توان بخشی آنها

فواید ورزش شنا از دیرباز شناخته شده است . شنا از معدود ورزش های هوازی است که تأکید آن بر قسمت های فوقانی بدن است و انعطاف پذیری کمتری برای آسیب به مفاصل ، عضلات و تاندون ها وجود دارد . مدت زیادی است که از آب درمانی برای کمک به تعدیل اختلالات روماتولوژی ، نورولوژی و اسکلتی استفاده می شود . ورزش شنا نیاز به قدرت در محدوده وسیعی از حرکات مفصلی به ویژه در شانه دارد.این ورزش ترکیبی از انعطاف پذیری ، کشش و تکنیک است .

 

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  22  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید


دانلود با لینک مستقیم


دانلود مقاله ورزش و تاثیرات آن بر روماتولوژی